HomeRubriekenPeilingItem
voetnoot

Peiling

Evenwicht en authenticiteit zijn de beste criteria om te bepalen welke bibliotheek de beste is

Bibliotheekblad 4 is vrijwel geheel gewijd aan de verkiezing van de Beste Bibliotheek van Vlaanderen en Brussel 2012. De Bibliotheek Balen kwam als winnaar uit de bus. In het juryrapport legt de jury uit hoe zij haar taak heeft opgevat en hoe zij tot deze keuze is gekomen:

‘De opdracht van de jury bestond erin om op basis van de twaalf rapporten, aangevuld met een uitgebreide fotoreportage, de “beste” bibliotheek te vinden. Dat is de bibliotheek die het best overkomt, gegeven de lokale context van de stad of gemeente en gegeven de middelen waarover zij uiterlijk kan beschikken, zoals gebouw, collecties en medewerkers. De bibliotheken worden dus niet simpelweg met elkaar vergeleken - wat een onmogelijke opdracht zou zijn gezien de grote verschillen - maar op hun eigen merites gewaardeerd voor wat ze anno begin 2012 kennelijk betekenen voor hun werkgebied en voor hun klanten.

De keuze van de beste zou uiteindelijk geen appel-versus-citroendilemma blijken te zijn, omdat de jury zich consequent hield aan de twee criteria die ook al voor de afscheiding van de top drie van het peloton zorgde: evenwicht (balans) en authenticiteit (persoonlijkheid): “is de bibliotheek ook datgene wat zij pretendeert te zijn?”

Bent u het eens met deze jury of denkt u dat andere criteria beter zijn om bibliotheken op te beoordelen? Om u op weg te helpen uw mening te vormen hieronder de uitvoerige respectievelijk beknopte opvatting van twee directeuren van winnende Nederlandse bibliotheken.

Rob Vellinga, directeur van de Bibliotheek Voorschoten-Wassenaar, waarvan de vestiging Wassenaar in werd verkozen tot Beste Bibliotheek van Nederland 2010. (PDF - inloggen nodig)

‘Vooropgesteld: de verkiezing beste bibliotheek is een aardige pr-campagne van de branche, maar laten we er niet al te serieus over doen. Het is vooral een teken dat je niet slecht bezig bent (geldt voor veel bibliotheken) en het is een opsteker voor de medewerkers, bestuur en gemeente. In 2009 viel Bibliotheekblad in de brievenbus met daarin de eerste verkiezingsuitslag. Toen werd DOK Delft verkozen boven Amsterdam, verrassend. Toen ik dat zag dacht ik: dat wil ik ook, een keer in de spotlights staan met je toko. Dat dat ook is gelukt stemt mij uiteraard diep tevreden. Nederland mag zich gelukkig prijzen met zoveel goede bibliotheken. België overigens ook. Interessant zou zijn om een verkiezing te houden ”beste bibliotheekland ter wereld”.

Tja, de stelling heeft een tamelijk hoog abstractieniveau, zo is mijn eerste reactie. Dat valt mij wel vaker op bij Belgische teksten, zeker als het over bibliotheken gaat. Evenwicht en authenticiteit zoeken bij een bibliotheek zijn lastige en subjectieve criteria, net zo goed als iets mooi of lelijk vinden. Iets eenvoudiger lijkt het mij om een bibliotheek de beste te vinden die het best overkomt gegeven de beschikbare middelen. En dat is ook gedaan. Verstandig is in ieder geval wel om bibliotheken niet onderling te vergelijken maar de lokale context te laten prevaleren. Gelukkig deed de jury in 2010 dat ook want Wassenaar met Almere vergelijken is onzinnig.

In 2010 werd de bibliotheek te Wassenaar verkozen tot de beste omdat het neergezette concept de juryleden beviel. Naast een mooie inrichting sprak het ondernemersmodel aan. Eppo van Nispen zei bij een bezoek: “deze bibliotheek klopt”, dus heeft balans en was daarnaast ook authentiek, had een eigen uitstraling. Maar elke bibliotheek is in mijn ogen authentiek. Medewinnaar Almere is dat ook; dus dat criterium vind ik nogal subjectief en discutabel. Heeft een bibliotheek “persoonlijkheid”? Belangrijker vind ik of ik mij thuisvoel in een bibliotheek, is er sprake van een goede sfeer en prettig meubilair, om maar eens wat te noemen. Bij een bezoek aan de bibliotheek te Groningen, jaren geleden, was mijn eerste reactie: hier zou ik snel boeken uitzoeken en dan wegwezen. Geen sfeer en een uitstraling als een ziekenhuis. Dit in tegenstelling tot de bibliotheek van Hengelo. Als jurylid in 2011 trof mij de gezelligheid, de huiskamer-achtigheid van de inrichting. Een goede horecavoorziening en aangename meubels zorgen voor een optimaal verblijfsklimaat, daar houd ik van. Dit is dus een nuchtere constatering en een mening. Iemand anders let misschien op een geweldige collectie en heeft geen boodschap aan sfeer. Of Hengelo daarmee pretendeert zo te willen zijn weet ik overigens niet.

Op grond van de foto’s van Bibliotheek Balen raakte ik niet gelijk euforisch; beukenhouten meubilair, zoals in veel bibliotheken, daar heb ik het niet op, dat vind ik geen warmte uitstralen. En verder viel mij niets op waarin Balen onderscheidend is van de andere genomineerden. Maar ik ben er niet geweest dus de jury geloof ik op haar blauwe ogen. Een verkiezing der Lage Landen durf ik overigens wel aan.

In ieder geval van harte gefeliciteerd. Zo’n titel neem je mee en is ook nog eens prettig voor de gemeente; die wil ook wel eens in het zonlicht gezet worden. Maar ook in Vlaanderen is gelet op openingstijden, collectie, computers, personeel enz. In die zin wijkt de jurering niet veel af van de Nederlandse variant, ook al wordt het wat deftiger geformuleerd.'

Chris Wiersma, directeur van de nieuwe bibliotheek Almere:
'Ik ben niet alleen de directeur van een gelauwerde bibliotheek, maar ook (uit dien hoofde) lid van de jury beste bibliotheek 2011. In beide functies zou ik zo op het eerste gezicht moeite hebben met de criteria evenwicht en authenticiteit. Ze zijn mijns inziens te ruim om toepasbaar te kunnen zijn. Maar ik heb Bibliotheekblad 4 nog niet gelezen. Dat appels met peren (pardon citroenen) met elkaar moeten worden vergeleken, lijkt mij onvermijdelijk.' 
 

Evenwicht en authenticiteit zijn de beste criteria om te bepalen welke bibliotheek de beste is
Eens (14 stemmen)
35%
Oneens (26 stemmen)
65%

Reacties op dit artikel (2)

Lotte Sluyser
13-4-2012 13:24
Ik vind dat bibliotheken zich maar eens moeten wagen aan wat hardere, meetbare criteria.
Meer bedrijfsmatig en minder vage rethoriek.

Dus: leden/inwoners, uitleningen/lid, bezoekers/inwoners, website gebruikers/inwoners, klanttevredenheidscore gemeten door onafhankelijke partij, gemeenteraadtevredenheidsscore. Etc.

Mogelijk zal een bibliotheek met meer subsidie beter scoren dan één met minder subsidie per inwoner. Een mooi argument om het belang van genoeg subsidie te benadrukken.
Arjen Nijboer
13-4-2012 14:12
Verkiezingen tot Beste Bibliotheek zijn nogal subjecief, is mijn - subjectieve - oordeel over de verkiezing van 2012 waar wij aan deelnamen (Bibliotheek Bilgaard). Destijds werd feitelijk alleen gelet op wat er op dat moment op de werkvloer te zien was. Een oordeel over het concept en de uitvoering daarvan ontbrak.
Wat dat betreft kunnen andere criteria dat voorkomen. De voorgestelde criteria zijn echter zo mogelijk nog subjectiever. Een goed mix van prestatie en beoordeling "is de bibliotheek ook datgene wat ze zegt te zijn" is daarom misschien een goede combi.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie