HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Beste Bibliothecarissen,
Tamar van Moolenbroek
04-06-2018
Zo, dat is eruit. Hulde voor jullie, heren: tijdens jullie interview met Bibliotheekblad deden jullie niet alleen een (terechte) oproep trots te zijn op de naam 'Bibliothecaris', maar voorzagen jullie het Bibliothecaris-zijn ook met verve van nieuwe betekenis. Zowel de trots als de blijdschap straalde van de cover. Ik houd van jullie
Beste Bibliothecarissen,
Wat mij raakte aan jullie verhaal, was dat ik hier heel veel in herkende. Ja, misschien herkent iedere collega uit onze sector zich hierin. Dat zou jullie Zeer Goede Bibliothecarissen maken. Ik kan echter moeilijk voor iedereen spreken. Ik denk dat ik inmiddels wel namens heel veel Jonge Bibliothecarissen* kan spreken en jullie verhaal mag beamen (wat jullie naar mijn bescheiden mening ook Heel Goede Wat Oudere Jonge Bibliothecarissen maakt, maar dat terzijde).

Ten eerste was het een verademing jullie ideeën over de missie van de bibliotheek te lezen. Vroeger moest je van boeken houden, nu van mensen. De Bibliothecaris Van Nu staat voor ontwikkeling, verbinding en het vertellen van verhalen. Dit hadden onze woorden kunnen zijn. Tijdens onze ontmoetingen blijken maatschappelijke betrokkenheid en het 'verder helpen van mensen' heel belangrijke drijfveren om in de bibliotheek te willen (blijven) werken. Verbinding is als Netwerk 'zeg maar echt ons ding': inmiddels weten ruim 200 jonge collega's uit heel Nederland, uit lokale, provinciale en landelijke bibliotheekorganisaties elkaar te vinden voor inspiratie en kennisdeling. En hoe belangrijk het vertellen van verhalen is, leerden wij onder andere bij onze inhoudelijke bijeenkomst in september, waarin wij ons lieten onderdompelen in de kunsten van storytelling. En laten we deze maandelijkse blogs niet vergeten. 

Ook de knelpunten die jullie benoemden, zouden zo uit een Generatie Y-analyse kunnen komen. Waarom die discussies over gebouwen, en 'papier of digitaal', als het uiteindelijk draait om mensen? (Natuurlijk doet je huiskamer ertoe, maar als die 'zielloos' is...) Waarom twintig jaar lang onzekerheid over je bestaansrecht meezeulen, of al doemscenario's schetsen voor over twintig jaar, als je nu werk kunt verrichten dat goed is voor anderen en goed is voor jezelf? Waarom blijven denken in de oude hokjes van uren, als je blij wordt van wat je doet en hier 24/7 inspiratie uit kan halen – mits je hiervan kan rondkomen?

Echt ontroerend was echter jullie volmondige JA op de vraag of er weer een bibliotheekopleiding zou moeten komen. Het voelt soms als onze grote paradox: we hebben de sector met onze diverse achtergronden, frisse blik en enthousiasme veel te bieden, maar we hebben tegelijkertijd meer nodig dan ooit tevoren. Zonder kennis (of, zoals Jan tijdens het rondetafelgesprek zegt, 'wijsheid') wordt het namelijk niets. Ja, wij hebben behoefte aan een opleiding voor ons vak. We smachten naar kennis over ons vak (het liefst zo overgedragen dat je niet afhankelijk bent van die ene collega die jou moet inwerken), willen geïnspireerd worden, groeien, mensen leren kennen en opgenomen worden in de groep. (Zodat wij als we oud zijn ook kunnen zeggen: 'Die ken ik nog van de Tiele Academie, wat een goed jaar was dat!') We hebben het nodig dat de sector zichzelf serieus genoeg neemt om deze kennis van haar medewerkers te mogen verwachten. En daarover denken we graag mee.
 
In onze dream school volgen we onze eerste colleges bij jullie. Dan leren we dat je werk moet doen dat je gelukkig maakt, dat onze verschillende achtergronden de sector verrijken en dat de Bibliothecaris 2.0 prima meerdere banen tegelijk kan hebben. Dan laten jullie ons zien waar we als sector vandaan komen en dat de bibliotheek na het jaar 2000 meer veranderd is dan ooit tevoren. Dan leren we van Jan wat een Leven Lang Leren inhoudt; hoe je 'oude' kennis kunt verbinden met een eeuwige nieuwsgierigheid naar alles wat je de rest van je leven kunt leren. Hoe je hiervoor ontelbare bronnen kunt vinden, in de mensen, gebouwen, dorpen, wijken, culturen om je heen. Juan leert ons hoe je een frisse blik kunt blijven behouden, hoe te ondernemen en hoe ambassadeur te zijn van de geweldige organisatie die de bibliotheek is. Mark stimuleert onze creativiteit (en humor) en leert ons risico's te nemen en nieuwe initiatieven te omarmen. Hoe we verhalen moeten vertellen en niet bang hoeven zijn om een eigen kleur aan te nemen, om samen een prachtig geheel te vormen. Theo leert ons ook naar de verhalen van anderen te luisteren, nieuwsgierig te zijn, lef te tonen. Hoe hiërarchie niets hoeft te zeggen over wijsheid of over wat je van anderen kunt leren. En hij geeft ons een van de mooiste geschenken die we kunnen krijgen: vertrouwen. ('Nee, ik ken jullie nog niet, maar ik wil jullie een podium bieden en jullie verhaal horen, dus kom dit eens vertellen aan mijn Raad van Toezicht.') Uiteraard verbindt Erik dit alles, want dat kan hij als geen ander. Hij leert ons dromen, grenzen zoeken (en uiteraard die overstijgen) en stuurt ons op pad om nog veel meer werelden te ontdekken. 
 
Dan moet de ING van goeden huize komen om ons weg te kapen – hoewel die loonsverhoging velen als muziek in de oren klinkt. Dan worden we allemaal ambassadeurs voor ons vak. (Wat ons betreft niet alleen 'in het land' om collega's eraan te helpen herinneren dat we goed bezig zijn, maar ook op hogescholen en universiteiten, in de politiek en bij collega's in het buitenland.) Dan slagen we er nog beter in om 'de b ibliotheek een stukje verder te helpen'.

Voor de sceptici onder onze collega's: misschien waren de ideeën van deze heren niet nieuw, of misschien vindt u dit makkelijk praten tegenover een weerbarstige praktijk. Maar als ik over een paar jaar zo mag stralen als deze heren, ben ik een gelukkige Bibliothecaris.

Tamar van Moolenbroek
Bibliotheek Den Haag, bestuur Jonge Bibliothecarissen Netwerk (JBN)


* Nu gaan mijn bestuursgenoten wederom de discussie met mij willen voeren over het gebruik van deze benaming. Ik hoop van harte dat alle JBN'ers zich na het interview toch kunnen identificeren met deze term


Het verslag van het rondetafelgesprek met de bibliothecarissen die tot dusver werden gekozen tot Beste Bibliothecaris van Nederland (i.c. Mark Deckers, Theo Peeters, Jan van Bergen en Henegouwen, Erik Boekesteijn en Juan Khalaf) verscheen in het laatste nummer (nr 4, 2018) van Bibliotheekblad.
 
In nummer 6 van Bibliotheekblad (verschijning 27 juli 2018) zal een verslag verschijnen van een rondetafelgesprek met enkele jonge bibliothecarissen, waarin zij onder andere hun visie op het vak zullen geven


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (6)

Karin
5-6-2018 11:59
prachtige blog en helemaal mee eens. Volgens mij zijn we in het hele land bezig met scholing omdat we geen mensen meer aan kunnen nemen met een relevante opleiding. Inspiratie is hard nodig en voldoende voor handen. 
Wat dat betreft moet me wel van het hart dat ik een aantal inspirerende vrouwen mis (sorry heren, niks mis met jullie verder) zoals Jeanine Deckers, (tenaanval), Karen Betrams of mijn collega Lies Pannevis 


Tamar
6-6-2018 17:34
Dag Karin,

Dank voor je fijne reactie! Ik had nog wel even door kunnen gaan; dan had ik Karen en Jeanine zeker als inspiratiebronnen genoemd! Lies ken ik nog niet, maar daar ben ik nog wel erg benoeuwd naar ;)

En volgens mij heb je gelijk dat we nu op heel veel plekken aan (bij)scholing (moeten) doen, omdat belangrijke basiskennis niet meer wordt opgedaan voor we in de Bibliotheek gaan werken

. Groet, Tamar


Leo Willemse
14-6-2018 09:38
 Mooie column en mooie reflectie op het artikel met de bibliothecarissen aan wie ik me zeer verwant voel.Natuurlijk moeten we ons bibliothecarissen (blijven) noemen-naamsbekendheid gegarandeerd.en natuurlijk moet er een opleiding komen! Het was belachelijk om die in het totasle niets weg te laten zinken. Andere mensen die me inspireren:Patrick Heemstra (Bieb-Letter) Dimitar Ruskov (Nieuwe leeuwen/Club Tweede Vaderland en Emma Eijgenraam-ook een jonge bibliothecaris. En zo kan ik gelukkig nog even doorgaan. Schrijf door Tamar!, 
Wim Keizer
15-6-2018 15:23
Beste en jonge bibliothecarissen zijn trots op en blij met hun beroep. Maar ze missen wel een beroepsopleiding. Eén van de kenmerken van een beroep lijkt mij toch dat er een beroepsopleiding bestaat. Waartoe zou een eigentijdse beroepsopleiding voor bibliothecaris in openbare bibliotheken moeten opleiden?
 
Misschien leuk om ter inspiratie eens te kijken wat iemand die eind jaren 70 van de vorige eeuw het diploma "Hogere beroepsopleiding tot bibliothecaris in openbare bibliotheken" had gehaald moest weten.
Het ging om voldoendes halen in negen vakken:
- Een cluster "agologie, pyschologie en literatuursociologie";
- Een cluster "Bibliotheekbeheer, bibliotheekbouw en -inrichting;
- Financieel bibliotheekbeleid;
- Geschiedenis, doel en structuur van de openbare bibliotheek en externe communicatie van de openbare bibliotheek;
- Een cluster "informatica t.b.v. bibliotheek en documentatie en toegankelijk maken van bibliotheekmateriaal";
- Kennis van bibliotheekmaterieel en collectievorming;
- Personeelszaken in de bibliotheek;
- Maatschappijleer (vormingswerk, politieke kaart, kerkelijke kaart, kaart van het onderwijs);
- Organisatiesociologie.
En verder moest er een projectwerkstuk worden gemaakt en een examengesprek worden gevoerd.
 
In 1993 maakte de afdeling Openbare Bibliotheken van de NVB (nu KNVI) een "professioneel statuut voor bibliothecarissen in openbare bibliotheken". Kern van het beroep: "Informatiebemiddeling tussen vragers en aanbieders. Informatiebemiddeling is het proces dat bestaat uit de volgende stappen: het peilen van de vraag, het zoeken, het selecteren, het overdragen van informatie. Voor een efficiënte en effectieve informatiebemiddeling zijn collectievorming en presentatie van het aanbod belangrijke instrumenten".
Een bibliothecaris moest dus houden van informatiebemiddeling

Ben benieuwd in welke vakken een hedendaagse beroepsopleiding moet opleiden. En welke van de oude er kunnen vervallen en welke nieuwe er toegevoegd moeten worden.
En ben ook benieuwd wat een nieuw professioneel statuut als kern van het beroep zal omschrijven.
Tamar
17-6-2018 22:05
Dag Leo en Wim,

Dank voor jullie reacties! In de genoemde inspiratiebronnen van Leo (inclusief 'onze eigen' Emma) kan ik me zeker vinden. 

En Wim, dank voor wederom een nuttige (geschiedenis)les. Hoewel anno 2018 wel wat anders wordt gevraagd van Bibliothecarissen, bevat je overzicht m.i. nog genoeg onderwerpen die zeker nuttig blijven. Ik ben ūberhaupt benieuwd naar hoe we hier de komende tijd als sector mee aan de slag gaan (of niet).

Hartelijke groet, Tamar

 
Jeanine Deckers
17-6-2018 23:07
Informatiebemiddeling is niet meer het eerste waar je aan denkt bij de bibliothecaris van nu. Maar als je dat lijstje uit de jaren '70 vertaalt naar deze tijd heb je volgens mij een heel aardig beginnetje om op verder te bouwen. Alleen voor die organisatiesociologie zie ik zo snel geen alternatief ;-) 

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie