HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Burgers nemen het heft in eigen handen
Jan Steffens
04-05-2015
Het gebeurt veelvuldig in het land. Burgers die zelf de handen uit de mouwen steken en hun eigen bibliotheek(je) beginnen voor hun wijk of dorp. Dit vanwege het feit dat, als gevolg van de bezuinigingen, er steeds meer bibliotheekvestigingen en bibliobussen komen te verdwijnen. Moeten we nou wel zo blij zijn met dit soort initiatieven? Vormen ze een bedreiging voor de reguliere bibliotheken of moeten die ze juist omarmen?

Burgers nemen het heft in eigen handen
Feit is dat veel bibliotheken gedwongen worden om keuzes te maken. Daarbij wordt uiteraard gekeken naar het rendement van de dienstverlening. Dit heeft in een deel van mijn werkgebied, de Noordoostpolder in de provincie Flevoland, geleid tot het opheffen van de bibliobus. Als alternatief is een pilot gestart met twee dorpsbibliotheken. Een vestigde zich in een multifunctioneel gebouw en de ander in een school. Bij evaluatie bleek dat vooral de jeugd tot en met de basisschoolleeftijd de bibliotheek goed gebruikte. En op de school nog weer beter dan in het multifunctionele gebouw, vanwege het feit dat de boeken op de school aanwezig zijn en de school daardoor niet met logistieke problemen te maken krijgt. De volwassenen lieten het grotendeels afweten. Op basis van deze resultaten is, in nauwe samenwerking met de twee overkoepelende onderwijsorganisaties in de polder, besloten om op elke school in de tien dorpen rondom Emmeloord een Bibliotheek op school in te richten.

Uiteraard was er vanuit de dorpen commentaar op het verdwijnen van de bibliobus. Natuurlijk was men blij met de Bibliotheek op school maar er verdween opnieuw een voorziening uit het dorp. En daar moet sowieso tegen geageerd worden. Het gebruik was in de afgelopen jaren echter flink afgenomen, mede door de sterk toenemende mobiliteit en het langer actief blijven van de met name oudere groep gebruikers.

In veel dorpen is, vanwege het verdwijnen van de bibliobus, op eigen initiatief gezorgd voor een creatief en kostenefficiënt alternatief. Van een wilde boekenkast, tot een omgebouwd leslokaal met boeken, inclusief ontmoetingsruimte, tot een kast met boeken in een verzorgingshuis. In één dorp is naast de al jaren bestaande christelijke uitleenbibliotheek zelfs nog een tweede algemene bibliotheekje verrezen. Dit soort initiatieven verschilt niet sterk van andere in het land. Er is op zich weinig mis met dergelijke initiatieven. Sterker nog, wat mij betreft moeten we ze omarmen, er van uitgaand dat dit het enige alternatief is. Want het zet aan tot lezen en daar kun je toch niet tegen zijn. Wij hebben vanuit onze organisatie zelfs adviezen gegeven over opzet, collectie en beheer. Dit past ook prima in onze visie op samenwerking. Met elkaar kijken hoe we, binnen de maximale mogelijkheden, optimaal kunnen profiteren van elkaar voor de leefbaarheid in een wijk of dorp. Want dat is inmiddels wel bewezen, dit soort initiatieven zorgt voor meer contact met de omgeving en mensen komen met elkaar aan de praat. En vervullen een positieve rol bij het leefbaar houden van met name plattelandsgebieden.

Bovenstaande initiatieven vormen wat mij betreft absoluut geen bedreiging voor de reguliere bibliotheken. Het zijn initiatieven die hoofdzakelijk draaien op vrijwilligers en die afhankelijk zijn van de giften van bewoners zelf. En dat vergt veel tijd, energie en doorzettingsvermogen. Ze zullen daardoor nooit uitgroeien tot volwaardige kwalitatieve bibliotheekvoorzieningen. Maar ze kunnen wel degelijk een opstap zijn naar het gebruik van een volwaardige bibliotheekvoorziening, ook al ligt die een aantal kilometers verderop. En dat is ook wat we ervaren. Veel dorpsbewoners die we terugzien in de totaal vernieuwde centrale vestiging in Emmeloord, waar ze een veel groter en actueler aanbod voorgeschoteld krijgen, waar deskundige medewerkers ze van advies kunnen voorzien en waar men kan vertoeven in een prettige entourage.

Jan Steffens
Directeur Publieksdiensten FlevoMeer Bibliotheek en Lid werkgroep kleine kernen
.

In het recent verschenen nummer 4 van Bibliotheekblad is een dossier opgenomen over bibliotheekwerk in kleinen kernen. Hierin wordt ook aandacht besteed aan bewonersbibliotheken op het platteland.



Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie