HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Het wiel niet opnieuw uitvinden (niet meer a.u.b. – 2)
Wim Keizer
09-03-2015
Als je, zoals ik, 35 jaar lang in het openbare bibliotheekwerk een aantal malen per jaar hoort en leest dat ‘we het wiel niet opnieuw moeten uitvinden’, dan rijst de vraag wat er aan de hand is.
Er is blijkbaar een dringende behoefte om wielen uit te vinden. Ik vermoed dat het te maken heeft met de pas nog weer wettelijk vastgelegde decentralisatie van het openbare bibliotheekwerk en de weerzin tegen ‘innovatie’ (wat dat ook precies moge betekenen) van bovenaf. Het is toch veel leuker om zelf op lokaal niveau iets briljants uit te vinden! En zeg nou zelf, hoe lang is Bibliotheek.nl, gevolgd door de Koninklijke Bibliotheek (KB), nu al niet bezig een datawarehouse en een Nationale Bibliotheek Catalogus (NBC) uit te rollen. Net als bij de NS lijken de wielen wel vierkant. 
Het wiel niet opnieuw uitvinden (niet meer a.u.b. – 2)
Ontdekt
Een ander vermoeden van mij is dat het wiel helemaal nooit uitgevonden is, maar toevallig ontdekt is, toen er na een hevige storm ergens in de verre oudheid een boomstam van een helling kwam rollen. Toen de Homo Habilis, Erectus of Sapiens dit zag en daarna (kan een paar eeuwen of miljoenen jaren geduurd hebben) zware, stenen bijlen had ontwikkeld, bedacht zij dat zij (of misschien was het wel een hij) na het kappen van een boom de takken en de kruin eraf kon halen. Toen had zij dus iets wat kon rollen. Iedereen kent wel van die plaatjes met zware steenblokken die aldus werden voortgerold. Steeds moest de achterste boomstam vooraan worden gelegd. Het was niet ingewikkeld voor de Homo H., E. of S. te bedenken dat hij de stam korter kon maken en wel zo kort dat er een schijf ontstond.

As briljant
Werkelijk briljant is de gedachte precies in het midden van die schijf een gat te maken en er een stok in te steken. De echte uitvinding was dus niet het wiel, maar de as, om draaiing van de ontdekte schijf (het wiel) mogelijk te maken. Door aan weerszijden van de houten schijf een paar andere stokken aan die dwarsstok vast te maken, was de kruiwagen uitgevonden en kon men een last dragen zonder steeds boomstammen te verleggen. Een volgende stap was om een stok (dus een as) dwars door twee wielen te steken en er in de rijrichting een aantal andere stokken tussen te leggen. Die stokken werden later tot planken bewerkt en ziedaar: de eerste kar was uitgevonden.
De karren hadden wel als nadeel dat er behoorlijk veel wrijving was tussen as en wiel. De slimme uitvinding die dit probleem heeft opgelost was het lager en vervolgens het kogellager. Toen was het glas pas helemaal vol.

Tempo
Raadplegen van Wikipedia bevestigde m’n vermoedens. De as wordt in één adem met het wiel genoemd. De uitvinding van het lager en vervolgens het kogellager was een belangrijke verbetering.
Ik roep op na 35 jaar eens op te houden met dat wiel en te zeggen dat we niet steeds opnieuw de as, het lager of het kogellager moeten uitvinden. Wel roep ik de KB op tempo te maken met uitrollen van wat beloofd is, voordat de Homo Sapiens is opgevolgd door de Homo Digitalis en er helemaal geen behoefte meer is aan bibliotheken.
 
Wim Keizer


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie