HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Nudging (retail 7)
Agnes Klitsie
13-08-2014
In Het Filosofie magazine 7/8 van augustus 2014 wordt in de serie ‘Begrippen voor de 21ste eeuw’ aandacht besteed aan de term nudging. In hetzelfde jaar - 2008 - waarin het boek Nudge van Thaler en Sunstein verscheen, zette de Blauwe Brug zijn eerste schreden op het retailpad. Zes jaar later passen 200 bibliotheken retailprincipes toe en heb ik er persoonlijk al een jaar mee gewerkt. Elke dag als ik een paneel inricht, meestal non-fictie, ben ik aan het nudgen.
Nudging (retail 7)
De term nudge staat voor een duwtje in de goede richting geven. Thaler en Sunstein wilden stimuleren dat we betere beslissingen nemen aangaande onze gezondheid, dat we verstandiger omgaan met geld en dat we er gelukkiger van worden. Nudging (afgeleid van Nudge) wordt daarom ook ‘libertair paternalisme’ genoemd: het is bevoogdend en het houdt de keuzevrijheid van het individu overeind. Critici hebben daar uiteraard heel andere ideeën over.

Onlangs bracht de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling het interessante rapport De verleiding weerstaan uit. Daarin staat het advies dat de overheid zich moet beperken tot het versterken van het weerstandsvermogen van burgers, door burgers via nudging zo veel mogelijk aan het denken te zetten, en transparant moet zijn over de inzet van het gekozen nudging-instrumentarium: er moet een open debat komen over de werking en waarden die de overheid met nudging voor ogen heeft.

Terug naar onze bibliotheek. Daar ben ik niet pas sinds een jaar aan het nudgen, maar eigenlijk ben ik er altijd al aan het nudgen geweest. Altijd boeken in het zicht gelegd die ik belangrijk vond voor het ontwikkelen van een kritische geest. Er zijn al genoeg collega’s die thrillerpanelen inrichten, ik richt me met de non-fictiepanelen op voorlichting en het ontwikkelen van kennis. De problemen van de wereld zijn te groot om het alleen te hebben over consumptieve vrijheid en autonomie.

Op zondag 13 juli keek ik op de televisie naar het programma Filosofisch kwintet van omroep Human, met daarin een discussie over de relatie technologie en energiepolitiek. Kan de technologie de wereld nog wel redden? De mens moet bewust worden gemaakt van de klimaat- en milieu-ellende die ons boven het hoofd hangen. Wat kunnen we op individueel niveau doen?, was de laatste vraag. Wat voor mij automatisch de vraag inhoudt wat de bibliotheek kan doen. In ieder geval alle boeken aanschaffen die er in deze discussie toe doen. Koop wat minder thrillers en alle kritische titels die op dit gebied verschijnen.

In NRC Handelsblad van 12/13 juli (en in De Groene 29 van 17 juli 2014) las ik een interview met de topeconoom Ha-Joong Chang. Hij schreef drie jaar geleden het boek 23 dingen die ze je niet vertellen over het kapitalisme, waarin hij hard uithaalt naar het kapitalisme en stelt dat het kapitalisme in bedwang moet worden gehouden door een sterke overheid. Nu is hij weer op missie. Met het boek Economie, een gebruiksaanwijzing wil hij ‘gewone’ mensen aansporen om de uitwassen van het kapitalisme te bestrijden. Mensen hebben volgens hem de plicht zich te verdiepen in de economie, zodat zij kunnen meebepalen hoe onze economieën eruitzien. Ik wil dat boek lezen en ik wil dat alle bibliotheken dat boek kopen. We moeten minder nadruk gaan leggen op de recreatieve functie van de bibliotheek en meer op de educatieve, om een kritische houding van burgers ten opzichte van beleidmakers te ontwikkelen. Daarvoor hebben we met retail een instrument gekregen: nudging. Als we dan maar wel de goede boeken kopen.

Agnes Klitsie

Zie ook:
* Nudge blog
* Wikipedia over Nudge
* Richard Thaler en Cass Sunstein, Nudge, Atlas/Contact 2009
* De verleiding weerstaan, Raad voor maatschappelijke ontwikkeling, maart 2014 (pdf)
* Ivana Ivkovic, 'Nudging', filosofie.nl (Filosofie Magazine 7/8, augustus 2014)
Het Filosofisch Kwintet, aflevering 13 juli
* Chris Hensen, Dummies aller landen, verenigt u, NRC Handelsblad, 14 juli 2014
* Lode Vanoost, 'Ha-Joon Chang: "Economie, de gebruiksaanwijzing"', DeWereldMorgen.be, 10 juni 2014


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie