HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Algoritmen
Agnes Klitsie
08-08-2013
Een klant, Chileen van geboorte, ooit gevlucht voor het regime van Pinochet, klaagde een paar jaar geleden tegen mij over het feit dat door het personaliseren van zoekstrategieën door Google, hij nog beter in de gaten werd gehouden dan ooit in zijn land van herkomst het geval was geweest onder de dictatuur.
Algoritmen
Dat was in december 2009, toen Google met dit beleid, uitgevoerd met algoritmen*, een onzichtbare revolutie veroorzaakte; Googles beleid bepaalt mede hoe we leren, wat we leren en zelfs hoe onze democratie werkt. Een paar maanden geleden maakte Google de release bekend van de nieuwe versie van Google maps. In de nabije toekomst zullen de plattegronden die we te zien krijgen dynamisch worden gegenereerd en in hoge mate worden gepersonaliseerd. De schandalen van NSA en de UK woekeren nog voort en steeds meer mensen worden zich bewust van de ´filter bubble´ die Eli Pariser** beschrijft in zijn boek The filter bubble; what the internet is hiding from you (Viking/Penguin book 2011), en waar hij een paar jaar eerder reeds de alarmbel over luidde.

We leven steeds meer in een maatschappij die gebaseerd is op algoritmen en het wordt volgens Pariser steeds belangrijker dat mensen een zekere basiskennis ontwikkelen over hoe die werken: we moeten ´algoritmen-geletterd´ worden. Deze kennis betaalt zich meer uit dan het leren van een vreemde taal en het kost volgens Pariser niet veel moeite om te leren wat ‘basic bits of code’ doen.

Bedrijven als Amazon, Google en Facebook zouden hun publieke verantwoordelijkheid moeten nemen. Het filtersysteem moet transparanter worden gemaakt voor het grote publiek. Het argument dat dergelijke bedrijven dan hun bedrijfssuccessen moeten blootgeven gaat niet op (zie voor uitleg hierover blz.229 e.v. in Parisers boek). Maar alleen weten wat deze bedrijven van je weten is niet genoeg. Ze moeten ook zeggen hoe ze die data gebruiken, welke informatie gepersonaliseerd wordt en op welke grond.
Maar niet alleen bedrijven moeten hun verantwoordelijkheid nemen, ook de overheid moet haar rol oppakken en niet in de laatste plaats de individuele gebruiker. We moeten over persoonlijke data anders gaan denken en ze zien als ons persoonlijke eigendom en onze rechten daarover beschermen (Fair Information Practice). Er zou een instituut in de Verenigde Staten moeten komen dat het gebruik van persoonlijke informatie controleert (de EU heeft zo’n instituut al!). (Overigens zijn er wel mogelijkheden om bijvoorbeeld de gepersonaliseerde zoekresultaten van Google uit te schakelen, maar de gebruiker moet er wel enige moeite voor doen om deze mogelijkheden te vinden.)

Vanaf het begin van het internet zag men het belang ervan met name in het delen van kennis en in het leggen van (nieuwe) verbindingen, belangrijk om problemen op te lossen die ons eigen benauwende wereldje te boven gaan. Sociaal kapitaal kan verbinden binnen de eigen groep, maar moet ook bruggen slaan tussen verschillende groepen. Maar door het personaliseren van onze zoekstrategieën gebeurt het tegenovergestelde. De vader van het World Wide Web, Tim Berners-Lee, had voor ogen dat het internet een platform zou worden om grote problemen op te lossen. Hij deed recentelijk een oproep in de Scientific American in een artikel met de titel ‘Long live the web’ om ten strijde te trekken tegen de bedreigingen die opdoemen nu het web wordt gepersonaliseerd.

Kijk hoe jij ´algoritme-geletterd´ kan worden. Je kunt in ieder geval als bibliothecaris alvast de individuele bezoekers van bibliotheken bewust maken van deze ontwikkelingen en jouw kennis met hen delen.

*Een eindige reeks instructies, die vanuit een gegeven begintoestand naar een beoogd doel leiden.
**Eli Pariser is een pionier op het gebied van het online campagne voeren. Momenteel is hij president van de inmiddels 8 miljoen leden tellende organisatie MoveOn.org (Democracy in action).
Zie ook de Ted Talk van Pariser over de ´filter bubble´.

Agnes Klitsie


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (2)

Wim Keizer
20-8-2013 11:23
Goed hier de aandacht op te vestigen, Agnes.
Hoort thuis bij cursussen "mediawijsheid", te beginnen voor bibliothecarissen zelf.
agnes klitsie
20-8-2013 11:37
Dat leek mij ook. Ik moet wel bekennen dat ik ook nog niet precies weet hoe ik algoritme geletterd word, maar ik ga er aan werken.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie