HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Spellingsfouten en alfabetiseerregels
Agnes Klitsie
27-06-2013
Wel eens gekeken naar Jan Mulder als hij in De Wereld Draait Door zijn maandelijkse ergernissen mag debiteren? Een die me bij is gebleven is: ‘Oger feliciteerd Ajax’, levensgroot op een banner op het voetbalveld. Tja.
Spellingsfouten en alfabetiseerregels
Ewoud Sanders meldde op maandag 27 mei in de NRC dat scholieren in de open vragen bij het eindexamen naar hartenlust spel- en grammaticafouten mogen maken, maar in de samenvatting die ze moeten maken, mogen geen fouten zitten. Rekenen en taal zijn uitgeroepen tot de hoekstenen van ons onderwijs; moeten we daar niet wat serieuzer mee omgaan, zeker als het om examens gaat, vraagt hij zich af? Om ook zelf het boetekleed aan te trekken: ik krijg regelmatig flink op mijn donder van mijn corrector vanwege de taalfouten die ik maak. Ik verschuil me achter tijdgebrek en andere flauwe smoesjes. Ik ga mijn leven beteren.

Ik schreef de vorige keer, in mijn column over ‘De nieuwe generatie’, dat het heel slecht gesteld is met de spelling van kinderen (bij mijn nieuwe opdrachten voor brugklassers zitten in ieder geval een paar pittige alfabetiseeropdrachten). Maar ik denk dat veel meer generaties het steeds moeilijker vinden om te alfabetiseren. Hoe is het gesteld met ons eigen vakgebied?

Ik werkte in de eerste drie maanden van 2007 in het weekend als invaller in de OBA. Op rustige momenten ging ik voor de romankasten staan om alle alfabetiseerfouten er uit te halen. Er werkten nogal wat invalkrachten die heel veel regels niet kenden. Het gevolg: her en der ontstonden nieuwe sorteringen binnen een letter. De eerste twee letters gaan nog goed, maar daarna begint het gedonder (Abra voor Abbo, Abod voor Abec, Alib voor Albo, Asto voor Asse en Atwo voor Atta). Met als gevolg dat klanten hun boeken niet konden vinden.

Ook in onze eigen bibliotheken vind ik jaarlijks veel vermiste boeken terug waarvan de vermissing te wijten blijkt te zijn aan alfabetiseringsfouten, zowel bij de romans als bij de non-fictie. Het afgelopen jaar heb ik in diverse bibliotheken gezocht naar alfabetiseringsfouten in de kast en ze veelvuldig gevonden. Dat deed ik ook naar aanleiding van klanten die hun boeken niet konden vinden.

Kennen de jonge bibliothecarissen de regels nog wel? Weten ze wel dat Deav(er) na De B(ernieres) en De B(otton komt) komt, met als gevolg dat je boeken van Deaver op twee plaatsen (en dus niet alles) kunt vinden. Weten oude bibliothecarissen wel dat de Mac-regels zijn veranderd? Hoe zit het tegenwoordig met de ä/ü/ö/-regels? Bibliotheken zijn instituten waar het gebruik van taal/lezen centraal staat. We moeten op de hoogte zijn van alle regels die er zijn en die goed kunnen toepassen.

Misschien wordt het tijd dat de vakliteratuur daar weer eens aandacht aan besteedt. Welke regels zijn er, welke zijn veranderd? Vooral omdat de komende jaren de Nationale Bibliotheek Catalogus gestalte gaat krijgen en de werkgroep Metadata moet gaan kijken hoe de regels van openbare bibliotheken opgenomen moeten worden in de Gemeenschappelijke Geautomatiseerde Catalogus. Openbare bibliotheken hebben nogal wat praktische aanpassingen gedaan en de officiële regels in de wind geslagen. Wij hebben de plaatsing van de boeken van Chechov aangepast aan de klant en er Tsjechov van gemaakt. Gaat dat nu weer allemaal teruggedraaid worden omdat lokale aanpassingen niet meer kunnen? Ik hoop het niet.

Agnes Klitsie


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (7)

tryntsje van vessem
27-6-2013 20:17
 hallo agnes, ik onderschrijf je artikel volledig. vaak krijg ik gekrulde tenen van de taalfouten die ik zie, ook op en in bibliotheekwebsites en bibiliotheekberichten, maar ook bij ministeries en onderwijsinstellingen. ontzettend jammer, dat daar niet meer aandacht voor is. natuurlijk veranderedn regels ook door de tijd heen, maar sommige nooit. er zijn enkele leuke en leerzame taalsites met een twitteraccount die je (dagelijks) weer even eraan herinneren, hoe het ook maar weer zit met die spellingsregels. opfrissen kan geen kwaad, dem ik dan maar.....
Martin
1-7-2013 18:35

Agnes: Hoezo 'de plaatsing van de boeken van Chechov aangepast aan de klant en er Tsjechov van gemaakt'? In de Russische Bibliotheek verschijnen  sinds de jaren vijftig de Werken van Tsjechov, niet die van Chechov.
Tryntsje: Wat ook gekrulde tenen geeft is het moeten lezen van zinnen die niet met een hoofdletter beginnen. 
 

Esther Valent
4-7-2013 21:12
Hallo Martin, wat leuk dat ik hier als ex-catalogustijger nog even op kan reageren. Volgens de internationale FOBID-regels worden Russische namen getranslittereerd met CH ipv TSJ. Maar daar zoekt natuurlijk geen mens :-0.
Martin
5-7-2013 07:28

Dat kan wel zo zijn, maar als de auteursnaam op het omslag al meer dan een halve eeuw Tsjechov is, dan zou het zeer ridicuul zijn als diens boeken als Checov in de kast werden gezet. Het is dus onzin om te beweren dat de plaatsing van de boeken van Tsjechov wordt ´aangepast aan de klant´.

Robert
8-7-2013 09:17
Spellingsfout. Of toch maar spellingfout ?
Het directe verband tussen spelling en alfabetiseren ontgaat me.
En wat Tsjechov betreft, gelukkig heeft zelfs de KB zich aangepast aan de klant.
Want moet het niet -volgens de officiële regels- eigenlijk Chekhov zijn ?
Dan wordt de vindbaarheid ongeveer nul ;-)

Robert
8-7-2013 12:20
@Wim,
Maar wat is nu de spelregel ;-)

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie