HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Grote schoonmaak
Rob Bruijnzeels
23-04-2012
Het is voorjaar en dus tijd voor de grote schoonmaak. Er overvalt je een onstuitbare en onverklaarbare drang om je oude spullen definitief weg te gooien, de ramen te lappen of je kamer te verven: het wordt lente!
Grote schoonmaak
Ik vraag me wel eens af of een dergelijk huiselijk gebruik ook niet ingevoerd zou moeten worden in de bibliotheekwereld, waardoor we jaarlijks verlost worden van allerlei spullen en gedachten die we bij nader inzien niet meer nodig hebben: een landelijke opruimdag. Het past wel een beetje bij ons, want we zijn toch zo goed in saneren? Dus weg met de zoveelste discussieronde over de noodzaak van provincies, bespiegelingen over de toekomst van het boek, instapniveaus, megalomane schaalvergroting (alsof we een ROC zijn) of een volledig uit de hand gelopen opsplitsing in drie landelijke bibliotheekorganisaties. Het zijn allemaal overbodige spulletjes die een opgeruimde en frisse blik op het werk in de weg staan. En dus weg ermee; de zolder moet leeg....

Maar je kunt het natuurlijk ook te bont maken en je helemaal mee laten meesleuren door een niets ontziende opruimdrift. Het beste voorbeeld van dat laatste is het voornemen van de VNG om het bibliotheekwerk in de toekomst voortaan maar via het computerscherm af te doen onder het motto ‘alles digitaal’. Je moet echt je ogen uitwrijven als je dat leest.... Na de succesvolle greep uit het gemeentefonds een paar maanden geleden, kan het blijkbaar dus nog erger en wordt het lokale bibliotheekwerk gewoon opgeheven. Niks clicks, niks bricks, gewoon niks!

Er werken natuurlijk heel goede en slimme mensen bij veel gemeentes en mijn hoop is op hen gevestigd. Maar wij zien ook dat er heel domme mensen bij de overheid werken. Die vinden dat cultuur, geletterdheid, sociale cohesie, verbeelding, wijsheid allemaal als een simpele digitale transactie kunnen worden afgedaan. En die er vrede mee hebben dat er lege, zielloze en cultuurarme binnensteden en dorpskernen ontstaan. Waar niemand meer heen hoeft en dat is ook niet nodig, want je hebt toch een scherm thuis? En het geld dat ermee bespaard wordt, besteedt men in die kringen liever aan nieuwe gemeentehuizen, leegstaande kantoorpanden of riante afvloeiingsregelingen. Want regeren is vooruitzien.

Toch zit er een curieuze denkfout in deze redenering: een aantal keren heb ik in deze column al beweerd dat de digitale bibliotheek niet bestaat. Dus al die niet al te snuggere ambtsdragers willen iets in stand houden dat niet bestaat. Daar kun je ook een levensvervulling van maken natuurlijk.

Maar het is natuurlijk niet alleen maar een denkfout van een paar op hol geslagen ambtenaren.... Het is heel goed mogelijk dat zij in verwarring zijn gebracht door de bibliotheekwereld zelf. Omdat die het steeds heeft over een digitale en een fysieke bibliotheek, Alsof dat twee verschillende dingen zijn en je er dus uit mag kiezen... Omdat wij in onze dienstverleningsmodellen te veel uitgaan van distributie, top-tienwerk, retail en uitlenen. En tja, dat kan natuurlijk ook heel goed op het internet.

Maar ik ben optimist en denk dat de VNG-methode een prima wake up call voor ons is om ernstig na te gaan denken over wat we nu werkelijk willen zijn en waar onze legitimatie ligt. Terug naar de werkelijke inhoud van ons vak en daar werk van maken. Dus niet een steriele digitale bibliotheek voor mensen, maar een inspirerende en betekenisvolle bibliotheek van mensen. Een bibliotheek die niet alleen maar op stroom werkt, maar op enthousiasme, vakkennis en betrokkenheid. Want daar ligt onze legitimatie en daar is werkelijke innovatie mogelijk. En weg met domme, Haagse technocratie. Opgeruimd staat netjes.


Rob Bruijnzeels


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (4)

Krist Biebauw
25-4-2012 09:30
Fantastische column, Rob. Niet alleen toepasbaar in Nederland!
agnes klitsie
25-4-2012 13:03
Mooie column!  Je moet die twee dingen niet scheiden!!!
De technocraten hebben geen idee wat er zich afspeelt in de nederlandse huiskamers. Elke dag wanhopige klanten die geholpen moeten worden om wegwijs te worden op onbegrijpelijke websites. Misschien moet ik daar ook eens een mooi artikel aan wijden voor BB. "Een dag uit het leven van een bibliothecaris Dl.2"
Patrick Van Damme
26-4-2012 17:24
De nagel op de kop Rob !
Tryntsje van Vessem
29-4-2012 15:10
jouw credo "naar de bibliotheek gaan moet een feest(je) zijn" houd ik hoog in het vaandel. En dan bedoel ik de fysieke bibliotheek en niet de digitale! Een betekenisvolle bibliotheek VAN mensen. In deze tijd van meer zorgbehoevende mensen en degenen die voor hen zorgen: een bibliotheek als een schatkamer met boeken, die informatie verschaffen, aanleiding kunnen zijn tot interactie (fotoboeken), of gewoon om van te genieten ...

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie