HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Leden geven VOB huiswerk

Eimer Wieldraaijer
13-12-2016
Leden geven VOB huiswerk
Het belangwekkendste onderdeel van de algemene ledenvergadering (ALV) van de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) op 8 december in Utrecht, was de presentatie van het VOB-ledentevredenheidsonderzoek door het bureau Newcom Research & Consultancy. Conclusie: vergeleken met de vorige ledenraadpleging van vier jaar geleden is het rapportcijfer gestegen van 6,1 naar 6,5, maar er blijft voor de VOB nog voldoende werk aan de winkel. 
Sinds 1 augustus is Arthur Schellekens directeur van de VOB. De opvolger van Cor Wijn ging vanaf het begin hard aan de slag om helderder in kaart te brengen hoe de leden tegen de vereniging aankijken en wat ze van haar verwachten. Daartoe vonden er onder meer drie ledenconsultaties plaats (in Zwolle, Amsterdam en Tilburg). Ook ging Schellekens her en der in het land het gesprek aan met de achterban. En er werd een elektronische vragenlijst gestuurd naar alle 170 leden van de VOB, die diende als basis voor de rapportage door het ingeschakelde bureau Newcom Research & Consultancy. Het online onderzoek vond plaats in oktober en werd aangevuld met het nabellen van leden die niet hadden gereageerd. De respons was bemoedigend: 61% van de leden sprak zich uit (in 2012 was dit nog 37%).

Reden voor Rob Sival van Newcom om te spreken van een zeer representatieve uitkomst. Sival, tijdens de presentatie van de onderzoeksgegevens op de ALV: ‘Ik ben gewend om met de deur in huis te vallen. Daarom meld ik meteen wat de vijf belangrijkste conclusies zijn.

1. Hoewel de VOB onmisbaar is binnen de branche en leden ten opzichte van 2012 positiever zijn over hoe zij haar rol invult, is er nog genoeg ruimte voor verbetering. 
Negen op de tien leden geven aan dat de VOB bestaansrecht heeft, maar vier op de tien leden zijn het oneens met de stelling dat de VOB een positief imago heeft. Met name op de punten ‘proactief’, ‘heldere koers’ en ‘gezaghebbend’ ziet men ruimte voor verbetering.

2. Leden hebben vooral behoefte aan de invulling van de klassieke rol als brancheorganisatie: belangenbehartiging rond wetgeving en imago, brancheontwikkeling op CAO en voorwaarden en dienstverlening gericht op duiding van de voorgaande twee. 
Belangrijkste redenen voor het lidmaatschap van de VOB zijn: collectieve belangenbehartiging branche (82%), werkgeversvertegenwoordiging in het arbeidsvoorwaardenoverleg (76%) en profilering branche (49%). Verder worden in dit verband genoemd: ondersteuning bij samenwerken en innovatie. De boodschap die leden meegeven aan de VOB: oefen meer invloed uit op wet- en regelgeving (78%) en verbeter het imago van de bibliotheekbranche (70%). De prioriteit voor wet- en regelgeving wordt ondersteund door het negatieve beeld dat leden hebben van de bibliotheekwet en het auteursrecht. Zo vindt driekwart van de respondenten dat de bibliotheekwet een kunstmatige scheiding maakt tussen fysiek en digitaal, die ongewenste bijeffecten heeft. Een even groot percentage is van oordeel dat het auteursrecht tekortschiet voor de digitale bibliotheek. Als het gaat om brancheontwikkeling legt 73% van de leden de prioriteit bij de CAO en arbeidsvoorwaarden. Qua dienstverlening is vooral behoefte aan informatie en advies over arbeidskwesties en juridische zaken (wederom zo’n driekwart van de leden).

3. Er is geen eenduidige invulling van de rol van de bibliotheek. Dit verschilt vooral naar regio en omvang van de organisatie. 
Op de vraag aan welke rol voor de bibliotheek de VOB vooral aandacht moet besteden worden het meest genoemd: een leven lang leren (57%), partner in het sociale domein (50%) en terugdringen laaggeletterdheid (40%). Drie op de vier leden voelen zich betrokken bij de VOB, maar de urgentie om mee te praten is beperkter.

4. De mate waarin men bij andere brancheorganisaties is aangesloten is beperkt. De helft van de leden vindt een samenvoeging van cao’s met andere brancheorganisaties wenselijk.

5. Er zijn verschillen in waardering, beeld van de VOB en behoeften naar omvang van de organisatie. 
Met name de grotere organisaties zijn kritischer richting de VOB. Grotere organisaties hechten meer waarde aan profilering van de branche, terwijl kleinere organisaties hier minder mee bezig zijn. Ledensuggestie in dit verband: ‘streef naar een sociëteitsfunctie, meer ronde tafel, samen praten, maar geen formele overlegcultuur optuigen’. Boodschap: ‘Opereer meer vanuit kracht dan vanuit macht’.

Schellekens: ‘Dit rapport is een opdracht aan bestuur en bureau. Het is geen eindpunt, maar een tussenhalte. We gaan de resultaten bespreken in nieuwe regionale bijeenkomsten. Zo willen we de VOB beetje bij beetje vooruitbrengen. Dit moet een verhaal voor en door de vereniging worden.’ VOB-voorzitter Marleen Barth: ‘Arthur en ik komen beiden van buiten deze branche. Onze eerste indruk: dit is een ietwat schrale vereniging. We streven naar meer levendigheid en willen tevens een goede gesprekspartner zijn voor de ministeries, het IPO, de VNG, de KB en andere brancheorganisaties in bijvoorbeeld onderwijs en welzijn. We willen op basis van het mandaat van de leden de verenigingsstructuur versterken.’

Verhuizing
Bij de behandeling van de Jaarstukken 2017 meldde Barth, gevraagd naar de voorgenomen verhuizing van het VOB-bureau van Den Haag naar Utrecht: ‘Ook in dit opzicht willen we de vereniging revitaliseren. Iedereen moet ons makkelijker kunnen bereiken. Door middenin het land te gaan zitten, is het huis van de vereniging voor de meeste leden beter bereikbaar.’
Schellekens in aanvulling daarop: ‘We hopen het proces voor de Kerst af te ronden.’

Begroting en Jaarplan van de VOB voor 2017 werden door de leden goedgekeurd. De zaal stemde in met een werkgeversbijdrage voor de Stichting BibliotheekWerk van 0,2% van de loonsom. Irmgard Reijntjes, penningmeester en secretaris van de VOB, gaf de aanwezigen deze tip: ‘Hou er rekening mee dat de kosten van certificering vanaf 2018 door de bibliotheken zelf gedragen moeten worden.' Haar tweede suggestie: ‘Als “vereffenaars” willen we het Netwerk van Directeuren definitief opheffen, maar er is nog 30.000 euro te besteden. Degenen die een goede bestemming weten – kennisvermeerdering van directies – kunnen zich melden bij Theo Peeters van Theek 5, Arthur Schellekens of mij’.

Ten slotte werd Jan Hoogenberg voor een tweede termijn benoemd als VOB-bestuurslid en gaf Hans van Velzen, voorzitter van de KB Inkoopcommissie, een terugblik op het achterliggende jaar en een vooruitblik op 2017. Van Velzen: ‘Het in 2016 beschikbare bedrag is 9,2 miljoen euro, volgend jaar zal dat 10,6 miljoen zijn. Komend jaar verwacht ik een groei van het aantal e-books naar 40% van het totale aanbod.’ Van Velzen benadrukte dat er nog een hoop te regelen valt: ‘We zijn in gesprek met de StOL en met uitgevers om te komen tot een billijk tarief voor het leenrecht voor e-books, maar dat is sneller gezegd dan gedaan.’

Tekst: Eimer Wieldraaijer 
Foto Arthur Schellekens: Eimer Wieldraaijer





Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Generatie Z in the library Anne-Katelijne Rotteveel

Jongeren en de bibliotheek. De bibliotheek wil wel, maar de jongeren net wat minder. Tenminste zo lijkt het. Eerst die vervelende millennials (geboren tussen 1980 en 2000) en nu generatie Z (geboren tussen 1995 en 2010). Uit onderzoek naar deze doelgroep blijkt dat ze heel visueel zijn ingesteld, 24/7 op... Lees verder