HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Minister Plasterk (BZK): ‘De bibliotheek is de stille kracht van de samenleving’

Eimer Wieldraaijer
22-06-2016
Minister Plasterk (BZK): ‘De bibliotheek is de stille kracht van de samenleving’
‘Het mes snijdt aan twee kanten bij dit initiatief, omdat zowel de overheid als de bibliotheek er baat bij heeft. De overheid wil de interactie met de burgers digitaal maken, heeft zelfs als ambitieuze doelstelling geformuleerd dat eind 2017 alles digitaal geregeld moet kunnen worden, variërend van belastingen en uitkeringen tot parkeervergunningen en toeslagen, en om de niet-digivaardige burger daarmee vertrouwd te maken, is de bibliotheek de ideale partner.’ 
Die woorden sprak Ronald Plasterk, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), na afloop van de ondertekening van het convenant met de Koninklijke Bibliotheek (KB) en de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) en de aansluitende opening (pdf) van het Digitaalhuis in de Bibliotheek Bussum. De samenwerking tussen overheid en bibliotheeksector behelst een proef, maar de intentie is om de krachten, bij gebleken succes, te blijven bundelen. In het convenant spreken de partijen af een laagdrempelige voorziening te creëren waar de burger hulp krijgt bij het digitaal zakendoen met de overheid. De proef duurt tot juni 2017 en loopt bij de bibliotheken Gooi en Meer, Venlo en Katwijk. Deze bibliotheken breiden de dienstverlening rond taal- en digitale vaardigheden voor de inwoners van hun werkgebied uit. Om die reden is in Bussum een Digitaalhuis geopend, waar individueel advies, computertrainingen en taalvaardigheidsprogramma’s worden aangeboden.

Verslag Bussum

Plasterk: ‘De bibliotheek is de meest laagdrempelige plek in de samenleving. Een instelling waar iedereen zich thuis voelt. Dat geldt voor buitenlandse mensen, voor moslimmoeders met kinderen, voor degenen die een groot deel van de dag op straat doorbrengen en die even de bibliotheek ingaan om een krantje te lezen. Werkelijk iedereen komt in de bibliotheek en deze is ook ingesteld op het bedienen van zo’n breed publiek. De mensen die er werken hebben de toegankelijke houding die daarvoor benodigd is. Zij weten hoe ze met al die verschillende mensen moeten omgaan. Bovendien beschikt de bibliotheek over een fijnmazig netwerk door het hele land. In die zin is de bibliotheek de meest voor de hand liggende plek om mensen wegwijs te maken op de snelweg van de digitale overheid. Als dit experiment succesvol is, zou het de bibliotheek op termijn de kans kunnen bieden hier een extra verantwoordelijkheid te krijgen. De bibliotheek is zich aan het verbreden, en mensen wegwijs maken in de digitale wereld kan een kerntaak worden. Ik zie voor mij dat dit heel groot gaat worden. Wie weet blijkt achteraf dat we vandaag een heel belangrijke gebeurtenis hebben meegemaakt. Kent u het verhaal van die huisarts in dat plaatsje in Noord-Frankrijk? Op een dag komt de man thuis en zegt tegen zijn vrouw: “Wat mij nu is overkomen… Ik heb de geboorte gedaan van Victor Hugo”. Misschien zeggen mensen ooit: die digitalisering van de overheid kwam in een stroomversnelling door de proef die begon op 22 juni 2016 in de bibliotheek van Bussum.’

De bewindsman vervolgt: ‘De bibliotheek is de stille kracht van de samenleving. Alles wat ik weet, weet ik uit de bibliotheek. Vroeger thuis hadden we geen tv. Ik groeide op in Den Haag. Mijn enige blik op de buitenwereld was het lezen en de paar boekjes die ik kon betalen had ik algauw uit. Daarom ging ik drie keer in de week op de fiets naar de bibliotheek aan de Leyweg. Daar leende ik de hele bibliotheek leeg. Het klassieke beeld van de volksverheffing. Wat dat betreft, doet de bibliotheek nog steeds voortreffelijk werk.’

Aan de pilot doen, zoals gezegd, drie bibliotheken mee: Gooi en Meer, Venlo en Katwijk. Waarom hebben zij zich gemeld voor dit proeftraject dat over een jaar geëvalueerd wordt?
Marian Buvelôt (Gooi en Meer): ‘Toevallig hadden we al het spoor uitgezet waaraan we nu meedoen. Met de bibliotheek wilden we spreekuren organiseren voor maatschappelijke organisaties. Belangrijk onderdeel daarvan is het Digitaalhuis dat we vandaag hebben geopend. Voor ons is dit een mooie stap om een en ander tegelijkertijd neer te zetten.’
Ben Janssen (Venlo): ‘Wij zijn al heel actief in het sociaal domein. We verzorgen Digisterker en Digitrainingen. We zijn bezig een Taalhuis in te richten. Dit initiatief om de burger wegwijs te maken in zijn of haar contact met de digitaliserende overheid past dan ook volledig bij ons.’

Is er ook behoefte aan in jullie werkgebied?
Buvelôt: ‘Een op de negen Nederlanders is laaggeletterd. In totaal gaat het om 1,3 miljoen mensen. Dat zal in een achterstandswijk van Rotterdam best hoger liggen dan in Bussum, maar ook bij ons komt het probleem voor.’
Janssen: ‘Er is heel veel behoefte aan. Hiermee kunnen we echt zaken aan elkaar binden en dat past precies binnen de taak van de bibliotheek als netwerkorganisatie. Een perfecte kans om onze adviesfunctie laagdrempelig neer te zetten.’

Wat betekent dit voor jullie organisatie? Worden de medewerkers hier speciaal voor getraind?
Buvelôt: ‘Dit vraagt inderdaad een omslag voor de traditionele bibliotheek, die je her en der nog wel ziet. We hebben speciaal taalconsulenten aangenomen en uiteraard moeten alle baliemedewerkers op de hoogte zijn van deze nieuwe vorm van dienstverlening, zodat ze mensen kunnen doorverwijzen naar een van onze spreekuren. Maar als het erom gaat de bibliotheek een nieuwe maatschappelijke rol te geven, dan zie ik dit als een uitgelezen kans.’
Janssen: ‘Alle medewerkers krijgen regelmatig trainingen en dat geldt ook hiervoor. Iedereen wordt steeds verder “opgeschaald” om deze digitale dienstverlening te bieden.’

Wanneer is deze pilot voor jullie geslaagd?
Buvelôt: ‘Als er voldoende vrijwilligers zijn die willen meewerken aan dit project, want veel werkzaamheden worden verricht door vrijwilligers. Maar het belangrijkst is natuurlijk dat we de doelgroep hebben weten te bereiken. Daarom ben ik ook zo blij dat de Koninklijke Bibliotheek nu contacten legt met instanties als het UWV en ROC.’
Janssen: ‘Deze pilot is voor ons geslaagd als wij de belangrijkste partners aan ons verbonden hebben met producten en diensten, als het Taalhuis er staat en als we heel gericht mensen op de juiste manier helpen.’

Zo zet je de bibliotheek nog steviger op de lokale kaart?
Buvelôt: ‘Dit is een kans die we niet mogen laten schieten.’
Janssen: ‘Met name in het sociaal domein liggen er kansen. We transformeren van een boeken- en culturele bieb naar een bieb die (ook) digitale informatie biedt over zaken als gezondheid, taal en werk en dat verstevigt onze positie.’
 
Tekst en foto’s: Eimer Wieldraaijer 



Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Meer inclusie voor meer mensen? Begin met CRM! Peter van Eijk

Het evaluatieproces van de bibliotheekwet is aan de gang. Betrokken beleidsambtenaren, begeleiders en externe adviseurs denken juist nu na over de toekomst van het openbaar bibliotheekwerk. Dat is een complexe opdracht in de huidige context.   Lees verder