HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Terugblik over de grens, maart 2016

Bart Janssen
19-04-2016
Terugblik over de grens, maart 2016
Met ingang van dit jaar biedt Bibliotheekblad maandelijks een selectie uit het internationale bibliotheeknieuws. In deze aflevering onder andere: privacy in Amerikaanse bibliotheken en Green energy toolkits in Canada.
In de Verenigde Staten laten verschillende bibliotheekorganisaties zich de laatste weken niet onbetuigd over het thema privacy. Zo vond de American Library Association (ALA) het op 17 februari nodig een verklaring uit te brengen waarin ze zich solidair verklaart met Apple in het conflict met de FBI over het ‘unlocken’ van de iPhone in het kader van terrorismeonderzoek. ‘The only thing that could make last December’s attack in San Bernardino more horrible would be its use to profoundly erode the Constitution’s protection of our fundamental freedoms. (…)The only way to protect our data and, ultimately, our freedom is to fight any attempt by the courts and Congress to hack the Constitution. ALA stands with Apple, ‘ aldus de Amerikaanse bibliotheekorganisatie.

In de Amerikaanse staat New Hampshire gooide de kleine bibliotheek in het plaatsje Lebanon (ca 13.000 inwoners) vorig jaar de knuppel in het hoenderhok door als eerste bibliotheek in de Verenigde Staten via haar computers toegang te bieden tot Tor. Tor is een netwerk waarmee internetgebruikers hun IP-adres kunnen verbergen en anoniem kunnen internetten. Het wordt onder andere gebruikt door activisten, journalisten en mensen die hun privacy belangrijk vinden (onder wie overigens ook criminelen). De Lebanon Public Library, die onder druk van het Department of Homeland Security, in eerste instantie het Tor-project even stopzette, trotseerde een paar weken later ditzelfde Department weer door het project weer op te starten. Het was inmiddels een principiële kwestie geworden die ook landelijk de aandacht trok. Half februari leidde de kwestie er zelfs toe dat er in New Hampshire een motie werd ingediend waarmee expliciet bevestigd wordt dat het bibliotheken is toegestaan toegang tot Tor te bieden. De indiener van de motie, Keith Ammon, onderkent weliswaar dat het ook nu al volkomen legaal is voor bibliotheken om Tor te draaien, maar ziet de wetswijziging als een steun in de rug van bibliotheken en wil elke twijfel wegnemen over de legitimiteit van het draaien van een Tor-server door bibliotheken. Het project in de Lebanon Public Library vond overigens plaats als een pilot in het kader van het zogeheten Tor Exit Relay Project van het Library Freedom Project, een landelijke groep van bibliothecarissen, advocaten, technologen en voorvechters van het recht op privacy en dataprotectie. Het Library Freedom Project probeert het belang van privacy, digitale rechten en dataprotectie onder de aandacht van bibliothecarissen en het brede publiek te brengen, onder andere met workshops, ‘community classes’, de ‘Library Digital Privacy Pledge’ en dus ook het Tor-project. Volgens Alison Macrina van het Library Freedom Project worden er na de pilot in Lebanon bij zo’n tien andere Amerikaanse bibliotheken voorbereidingen getroffen om Tor in gebruik te nemen. Noemenswaardig in dit verband is overigens ook de recente voordracht door president Obama van Carla Hayden voor de prestigieuze functie van directeur van de Library of Congress. Hayden, directeur van de Enoch Pratt Free Library in Baltimore en voormalig voorzitter van de American Library Association, door sommigen ook wel een ‘radical librarian’ genoemd, staat bekend als een fervent voorvechter van digitale rechten en privacy. Zo heeft ze zich sterk verzet tegen de Patriot Act, met name vanwege de mogelijkheden die de wet aan instanties bood om bij bibliotheken inzage in de leengegevens te krijgen. 
Update: Op 13 juli 2016 werd Haydens voordracht officieel bekrachtigd door de Senaat. Zij is daarmee de eerste vrouw en de eerste Afro-Amerikaan die wordt benoemd tot directeur van de Library of Congress. (Zie ook het op 14 juli door Obama getwitterde filmpje waarin Hayden voorgesteld wordt.)

Met ambassadeurs als Barack en Michelle Obama kreeg het Amerikaanse project Open eBooks alvast een vliegende start. Nadat president Obama in april 2015 reeds de ontwikkeling van het project aankondigde, was het de first lady die in een videoboodschap op 24 februari jl. de daadwerkelijke lancering van Open eBooks bekendmaakte. Het project is er met name op gericht kinderen uit ‘low income households’ gratis toegang te bieden tot (digitale) boeken. Tien uitgevers werken mee door duizenden titels uit hun fonds beschikbaar te stellen. In het project wordt samengewerkt door de Digital Public Library of America (DPLA), die een ‘Curation Corps’ samenstelde om een selectie te maken van geschikte titels, The New York Public Library, die (met ‘content support’ van e-bookdistributeur Baker & Taylor) de app maakte via welke de e-books beschikbaar zijn, en leesbevorderingsorganisatie First Book. Inschrijven voor Open eBooks kan via bibliotheken en lagere en middelbare scholen.

Niet alleen in Nederland lijkt het takenpakket van de bibliotheek steeds verder uit te dijen, ook in het buitenland zijn opvallende voorbeelden van deze trend te zien. Zo leent de Canadese Edmonton Public Library sinds half januari zestien zogeheten Green energy tool kits uit. De ‘kits’ bestaan uit meetinstrumenten (zoals een infrarood thermometer en een kilowattmeter), handleidingen, tests en informatie waarmee huishoudens hun energieverbruik kunnen bepalen. De kits blijken bijzonder populair. Het Canadese CBC News weet eind februari te melden dat er al 400 geïnteresseerden op een wachtlijst staan. De Edmonton Public Library (EPL) ziet het uitlenen van de kits als een verlengde van het reeds aanwezige aanbod van boeken op het gebied van ‘green living’. De bibliotheek wil daarbij aansluiten door ook iets te kunnen bieden dat meer ‘hands on’ is. Met de tool kit kunnen doe-het-zelvers bepalen hoe ze hun huis energiezuiniger kunnen maken. De kits kunnen gratis geleend worden bij de bibliotheek en worden aangeboden in samenwerking met de gemeente Edmonton.
 
Tekst: Bart Janssen

 



Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gastblog

Weinig zicht op digitale transformatie in de boardrooms Peter van Eijk

Voor mij is digitale transformatie misschien wel de belangrijkste professionele drijfveer. Vanaf halverwege de jaren tachtig heeft ieder project waaraan ik mocht deelnemen, wel op de een of andere manier bijgedragen aan een waardevolle en toekomstbestendige bibliotheek. Met als uiteindelijke doel om de... Lees verder