HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Gemiste Mikpunten? Bibliotheekplaza 2014

Leo Willemse
24-03-2014
Gemiste Mikpunten? Bibliotheekplaza 2014
Op 13 maart vond in De Meervaart in Amsterdam Bibliotheekplaza 2014 plaats, met als thema: ´Mikpunten of mist´. Sprekers uit binnen- en buitenland, uit de bibliotheekwereld en van ver daarbuiten gaven aan waar de openbare bibliotheken zich op moeten richten.
Als men zo flauw is om na de mooie persoonlijke lezing van Microsoftmanager Gonnie Been ´Apple´ als oplossing te roepen, kan ik ook zo flauw zijn om het fraaie thema ´Mikpunten of mist´ tot ´Gemiste mikpunten´ uit te roepen. Dan kan ik trouwens nog alle kanten uit. Want naast de door de bibliotheekwereld gemiste kansen, nu, in de toekomst en in het verleden, kan ik ook stellen dat de wegblijvers bij Bibliotheekplaza weer eens ongelijk hadden. Ze hebben heel wat gemist. Er waren meer wegblijvers dan in voorgaande jaren. Dat viel ook Jeanine Deckers op (Tenaanval, 16 maart). Was het de toegangsprijs? Het programma? Ik geef toe, een toekomstvoorspeller uit Colorado, daar kom ik niet voor, maar voor Richard Watson, P.F. Thomése, Guido Thijs en de prachtige line-up van sessiesprekers weer wel. Daarbij, die toekomstvoorspeller bood meer dan vooraf gedacht, want met de maar liefst zes trends die hij voor de bibliotheek voorzag, had Thomas Frey zich er niet met een jantje-van-leiden afgemaakt. Trouwens, Bibliotheekplaza heeft al vaak bewezen juist voor de medewerkers van de werkvloer een zeer nuttige ervaring te zijn. Spiegelen van het dagelijkse werk aan heden en toekomst is inspirerend en motiverend. Dit heldere mikpunt blijft vaak onzichtbaar in de mist.

Verslaglegging
Een week na Plaza zit ik enigszins in verwarring achter de toetsen. Tijdens en vlak na het congres is al zo goed en effectief geblogd, getwitterd en vastgelegd op de website van ProBiblio, dat mijn verslag als Bibliotheekbladmedewerker als mosterd na de maaltijd komt. Wat ik nu schrijf is hoogstens een nabeschouwing en een aanmoediging om die andere verslagen en de tweets te lezen. Dan bent u méér dan goed op de hoogte van al die 'Stippen aan de horizon' en of ze ergens heen gaan. Marjan Middelkoop twitterde: ´Er is geen stip op de horizon, de goede route bestaat niet.´ Daarna kunt u uit het ruime aanbod zelf eens een spreker voor uw eigen organisatie binnenhalen. Uw medewerkers worden daar heel blij van!

Persoonlijk
Blij? Zeker, want wie geniet er nu niet als Frans Thomése, zeer old school vanaf een paar onooglijke papiertjes een zeer persoonlijk verhaal voorleest waarin ordeningen voorkomen die geen bibliotheek ooit wil toepassen. Wegzetten op verschijningsdatum, kleur, leesgeschiedenis: ´Elk systeem creëert zijn eigen onvolmaaktheid.´ Ik dacht aan het meisje van zestien dat in de OBA - zeven verdiepingen - voorstelde alle materialen op alfabet weg te zetten,te beginnen met de A op de eerste verdieping. Haar zie ik in 2025 graag op Bibliotheekplaza terug! Want dan bestaan we nog. Richard Watson, die ons eerst tot 2018 had gegeven, is daar namelijk op teruggekomen.
Inderdaad, Jeanine Deckers heeft nogmaals gelijk, Thoméses verhaal is literatuur, het is niet allemaal waar - niet elk afgeschreven boek is een boek dat hij koestert, zoals hij stelt, er zit ook veel troep tussen. Echte bibliothecarissen houden ook van troep,en dat schrijven ze ook af;. Daar zit, helaas voor Thomése, een systeem in of achter. Tweet: ´Meneer Thomése heeft het nog over boeken en ordenen.. Bibliotheken gaan over inhoud, vorm doet er minder toe´(Pascale van Zuilen).

Als vloermedewerker denk ik weleens dat bibliotheken enorm tekort zijn geschoten in het vertellen van het verhaal achter de aanschaf van media, en dus achter het verhaal van de bibliotheek. Bezoeker: ´Van boeken bedoelt u toch?´ Want bibliotheken associeert men met boeken.

De inhoud van het verhaal
Richard Watson
 gaf het verhaal van de bibliotheek een geweldige inhoudelijke benadering. Nu schreef ik als verslaggever van dienst heel veel op, zeker van wat Watson ons vertelde. Maar wat onthoud je nu werkelijk? Vijf procent van een presentatie, stelde Guido Thys in zijn middagafsluiting, van wie ik inderdaad slechts deze ene uitspraak heb onthouden, en bij wiens lezing ik me verder ´alleen maar´ zeer heb vermaakt. Dus wat heb ik, zonder in mijn aantekeningen te hoeven spieken, van Watson onthouden? Dat we van ´Sssttt naar Pssst zijn gegaan, van stilte naar hé, lees dit ook!´ En: ´Bibliotheken zijn culturele broedplaatsen, waar je ook een obscuur boek aangeraden kan worden´, waarop Pascale van Zuilen alweer mooi twitterde: ´Hè hè, Richard Watson begrijpt het wel.´ Nog een Watson: ´Men vertrouwt bibliothecarissen, al moeten we dat elkaar nog wel weer aanleren.´ Hij wist inhoud te combineren met een enorme persoonlijke betrokkenheid en geloof in bibliotheken. Na de bangmakerij met uitsterven, nu een enorme opsteker.

Richard Watson Thomas Frey
Links: Richard Watson. Rechts: Thomas Frey

Thomas Titulaer?
Thomas Frey
was de spreker voor de Toekomst. In bibliothecarissen, zo stelde hij, hebben mensen meer vertrouwen dan in futurologen. Zijn presentatie hield het midden tussen een klassiek toekomstverhaal zoals Chriet Titulaer ons voorheen voorhield en een observatie van de nabije toekomst, met zoals gemeld, liefst zes bibliotheektrends. Maar ook de oneindige mogelijkheden van 3D-printers. Richard Watson in zijn presentatie: ´Libraries should become makers spaces with 3D printers and a focus on fixing/making things

Als afsluiting had Frey een mooie dooddoener: ´It’s not in your interest to do things as usual´ Dagvoorzitter Jacobine Geel, die ons met verve de dag doorhielp, speelde goed in op het blijkbaar oneindige vertrouwen in bibliotheken: ´Als we met 3D-printers ons eigen geld kunnen drukken, laten we dan van bibliotheken banken maken.’ Thomas Frey, onverstoorbaar: ‘Het kunnen ook kennisbanken zijn.’

Verhalen over verleden, heden en toekomst
Na de pauze doken we weg in de themasessies. Omdat ik altijd nadenk over de verbindende kracht van verhalen - ik kan me er namelijk nooit iets bij voorstellen - koos ik voor Annet Scheringa en haar lezing ‘Storypower: verhalen die je organisatie veranderen’. Als het gaat om enthousiasme, dan kom ik altijd weer helemaal verkwikt uit zo’n bijeenkomst. Annet is nu zo iemand die ook voor medewerkers van Klantenservice en Informatiebalie een herkenbaar verhaal presenteert. Visie en hoe deel je die visie met elkaar, zodat je uiteindelijk weet waarvoor je werkt. Herkenbaar is dan natuurlijk ook het laten zien van hoe wijlen Steve Jobs daarover dacht: Volg je hart! Gelukkig gaat daar nog wel heel wat verstand aan vooraf.

Gonnie Been (Microsoft Manager Communicatie Nederland) kwam niet alleen voor overdracht maar ook voor gesprek. Ongetwijfeld na training, en vol talent was haar presentatie een wonder van eenvoud. Heel rustig, zonder al te veel beelden en uit het hoofd deed ze een beroep op het doorbreken van ongeschreven regels, zichtbaar zijn en vol het veranderingsproces ingaan. Microsoft, een relatief nieuwe organisatie, vond zich al snel terug in de conservatieve wereld van het kantoorleven. Dat te doorbreken was een enorme opgave, die nog steeds gaande is, en voor de generatie onder de 35 jaar nu gestalte krijgt. Na deze uiteenzetting stapte ze over het voetlicht en vroeg ons: ‘Wat zou je morgen al anders willen doen?’” Dat is nooit eenvoudig, en ik geef het u graag mee.

Cabaretesk praatte taalkundige en bedrijfsverloskundige Guido Thys ons naar het einde van Bibliotheekplaza. Dat was na alle serieuze lezingen vermakelijk. Thys is echter veel te slim om alleen maar bij te lachen. Zijn waarde – voor hem een sleutelbegrip, geld stroomt immers altijd naar waarde, volgens Alan Wise - ook zo’n wereldberoemd iemand die ik niet ken -, ligt in het principiële beroep dat hij doet op omdenken, buiten de kaders denken.

‘Ik had het niet beter zelf kunnen uitdrukken, jonge vriend,’ zou mijn held Heer Bommel zeggen. Marten Toonder, schrijver van de Bommelverhalen was misschien wel de grootste Nederlandse ‘omdenker’. Nodig een van zijn vroegere medewerkers of uitleggers uit voor Bibliotheekplaza 2015, dat is een werkelijke uitdaging voor onze versuikerde denkramen!


Tekst: Leo Willemse
Foto's: Eimer Wieldraaijer

Zoals altijd was Bibliotheekplaza een prachtig forum voor bezinning, actie en uitwisseling. Zie voor verslagen, tweets, foto’s en alles wat daartussen valt: de website van ProBiblio.
Zie met name ook de liveblogs van Mark Deckers en de Storify over Bibliotheekplaza.



Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gastblog

Meer inclusie voor meer mensen? Begin met CRM! Peter van Eijk

Het evaluatieproces van de bibliotheekwet is aan de gang. Betrokken beleidsambtenaren, begeleiders en externe adviseurs denken juist nu na over de toekomst van het openbaar bibliotheekwerk. Dat is een complexe opdracht in de huidige context.   Lees verder