HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Fysieke en digitale bibliotheek geen aparte werelden

Eimer Wieldraaijer
14-12-2012
Fysieke en digitale bibliotheek geen aparte werelden
'Ik draai nu ongeveer een jaar mee en stel vast dat er machtig veel gebeurt in deze sector.' Met die woorden opende voorzitter Kars Veling de Algemene Ledenvergadering (ALV) van de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) op 12-12-12 in Middelburg.  
De oud-ChristenUnie-politicus vervolgde: 'Ik stort me hartstochtelijk in het bestuurlijke werk, maar het gaat er vooral om wat er gebeurt op alle plekken in het land. De toekomst van de bibliotheek hangt af van wat er lokaal wordt waargemaakt van onze ambities. De bibliotheek is een plek waar mensen worden ingewijd in de wereld van het lezen en informatie. Met elkaar hebben we het daarover op de Bibliotheektweedaagse, die na afloop van deze vergadering van start gaat, maar eerst gaan we praten over dingen die ons daarvan afhouden maar daarom niet minder belangrijk zijn. Het doet er wel degelijk toe wat wij hier behandelen. En laat ik helder zijn: het is niet zo dat wij in Den Haag de dingen bekokstoven. Zo zijn de kaarten niet geschud. Samen met de leden geven wij de toekomst vorm.'

Verhouding fysieke en digitale bibliotheek
Belangrijkste agendapunt in het vormgeven van die toekomst betrof de branchestrategie in het licht van de komende bibliotheekwetgeving. Veling dienaangaande: 'De invoering van de bibliotheekwet gaat niet in het tempo dat ons voor ogen stond. Waarschijnlijk vindt die, met inbegrip van de uitname uit het gemeentefonds, pas plaats in 2015. Wij gaan niet afwachten tot die tijd, maar willen op dat vlak eerder voortgang boeken. Hoe de informatievoorziening er de komende jaren in Nederland gaat uitzien, is immers een spannend proces. De digitalisering dwingt er onontkoombaar toe de informatiewereld van KB's, UB's en OB's met elkaar te verbinden. We moeten ons realiseren dat het verleden niet terugkomt. De vraag of die digitale wereld zich gaat loszingen van de fysieke wereld baart weliswaar zorgen, maar dat laten we ons niet gebeuren. Wij moeten voorkomen dat de fysieke en de digitale bibliotheek aparte werelden worden. In mijn optiek is het geen vruchtbare houding om te zeggen: iemand mag alleen lid worden van de digitale bibliotheek als hij lid is van de fysieke bibliotheek. Beter is het te zeggen: er is één bibliotheek Nederland met één nationale bibliotheekpas, en of iemand zich aanmeldt bij de balie of via internet, maakt niet uit. Dan nog zijn verschillende modellen denkbaar qua aanbod en tarieven, maar laten we de mensen binnenhalen in die ene bibliotheek Nederland. Ik pleit voor zo'n offensieve houding ter voorkoming van een loopgravengevecht.'

Veling kwam met zijn gepassioneerde oproep tegemoet aan twee moties, ingediend door de G4 en een aantal Noord-Hollandse bibliotheken waarin min of meer werd uitgesproken dat de lidmaatschap van de digitale bibliotheek geen 'eigen leven' mag gaan leiden naast het abonnement op de fysieke bibliotheek. De voorzitter over beide - unaniem aangenomen - moties: 'Het bestuur ziet deze moties als een steun in de rug. We omarmen ze ten volle.' Naast specifieke aandacht voor de twee-eenheid van de fysieke en digitale bibliotheek, zegde het bestuur toe de contentinkoop en het financiële aspect evenzeer als speerpunten te zien. Op grond van deze uitgangspunten zal een werkgroep onder leiding van Ton Brandenbarg (tot voor kort directeur van de Zeeuwse Bibliotheek) - na ruggespraak met partners als SIOB, BNL en KB - eind januari een concepttekst onder de leden verspreiden waarna een en ander besproken wordt tijdens een nog in te lasten ledenraadpleging in februari.

Digitale content
Hans van Velzen, voorzitter van de Inkoopcommissie, schetste het plaatje van de omslaggelden ten behoeve van de centrale inkoop van digitale content en e-booklicenties in de periode 2013-2015. In concreto komt dat neer op 25 cent per inwoner in 2013, 35 cent in 2014 en 45 cent in 2015. In totaal gaat het in 2013 om een kostenpost van 4.862.000 euro. Toegezegd werd dat er meer onderzoek zal plaatsvinden naar het gebruik van diensten als de Krantenbank en databanken, terwijl ook de communicatie richting leden geïntensiveerd wordt. Nadat het voorstel was aangenomen door de vergadering, meldde Van Velzen nog dat de Hoge Raad in derde instantie heeft uitgesproken dat betalingen aan uitgevers in het geval van verlengingen niet aan de orde zijn, 'hetgeen een mooie overwinning is voor bibliotheken'.

CAO
Spannend werd het nog even toen de voorgestelde tussentijdse wijzigingen in de CAO openbare bibliotheken ter sprake kwamen. Werd het eerste punt (wijzigingen omtrent vakantie en verlof) nog door de vergadering omarmd, het tweede punt (de reparatie van teruggang in salaris bij een lagere functie) leidde tot een stemming met een voor de onderhandelaars negatieve uitkomst. Anders gezegd: zij dienen opnieuw met de bonden om tafel te gaan zitten. Wel op instemming van de zaal kon de oprichting van een Arbeidsmarkt- & Ontwikkelingsfonds rekenen, waarover in de volgende bijeenkomst (juni) een nader voorstel zal volgen.

Kleine kernen
Mirjam van den Bremen (directeur Regiobibliotheek Het Groene Hart) richtte aan het eind van de vergadering nog een indringend appel tot het bestuur vanwege de financiële discrepantie die zij ervaart met veel grotere bibliotheken: 'Met onze kleine bibliotheek zit ik onder het instapniveau. Weet u voor hoeveel bibliotheken in Nederland dat geldt?' VOB-directeur Ap de Vries:'We gaan inventariseren hoe de vlag er in dat opzicht voor staat. Maar niet alleen dat. In 2014 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. In de aanloop daar naartoe willen we het geluid van kleine-kernenbibliotheken krachtig laten klinken.' Veling: 'Het zou me een lief ding waard zijn als we wat voor jullie kunnen doen. Binnen mijn mogelijkheden wil ik graag mijn steentje bijdragen. Bij deze bied ik aan graag een keer aan te schuiven bij een spannende gemeenteraadsverkiezing als jullie daar prijs op stellen.'

Volgende ALV: donderdag 13 juni in de Verkadefabriek te 's-Hertogenbosch.

Tekst: Eimer Wieldraaijer



Reacties op dit artikel (1)

Wim Keizer
19-12-2012 11:38
Ap de Vries, directeur VOB, liet mij weten dat de berichtgeving in de laatste WWW over de VOB-ledenvergadering van 12 december niet juist is.
Aangezien deze berichtgeving letterlijk overeenkomt met passages uit bovenstaand verslag (WWW is primair een attenderingsbulletin voor Bibliotheekblad.nl), hierbij, in overleg met De Vries, diens reactie:
"De beide moties zijn niet unaniem aangenomen, maar met algemene stemmen; er is namelijk niet hoofdelijk over gestemd.
En voor de goede orde: er zal een werkgroep geformeerd worden waar Ton Brandenbarg voor is gevraagd als voorzitter – dat hij daar voorzitter van wordt is nog niet definitief, want hij heeft nog niet formeel toegezegd – en deze werkgroep zal een voorstel voor reactie op de tekst van de Bibliotheekwet voorbereiden, incl. de randvoorwaarden die de branche wil stellen aan een grotere rol van de KB voor de openbare bibliotheken, en deze aan het bestuur presenteren.
Vervolgens presenteert het VOB bestuur onder haar leden een concept-reactie en zal die met de leden in een extra vergadering eind februari bespreken c.q. toetsen."

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Komt ondernemingstijd, komt ondernemingsraad Sebas Cusack

Mij wordt weleens gevraagd waarom ik in de ondernemingsraad wilde. Het antwoord hierop is simpel: dat wilde ik niet. Een OR, dacht ik, dat is toch alleen maar vergaderen en ruzie maken met de baas? En vergaderen en ruzie maken, dat zijn twee van mijn minst favoriete dingen. Een paar jaar geleden werd ik... Lees verder