HomeRubriekenArtikel
voetnoot

VOB en taalontwikkeling

Wim Keizer
28-11-2012
VOB en taalontwikkeling
In een felicitatiebrief aan de nieuwe minister van OCW, mevrouw dr. Jet Bussemaker, stelde VOB-voorzitter dr. Kars Veling de bibliotheekbranche voor, vertegenwoordigd door de VOB. Zie bericht op de VOB-site.

Veling noemt de bibliotheek o.a. een plaats voor taalontwikkeling. ‘Want daar begint het allemaal mee.’ Zie de brief (van 13 november 2012) (PDF).

Inderdaad is taal een belangrijk visitekaartje. Laten we de brief van Veling, visitekaartje van de VOB, eens onder de loep nemen.
Ik lees: ‘Ruim vier miljoen Nederlanders is lid van de openbare bibliotheek. 2,1 miljoen leden is jonger dan 18 jaar.’
Ik zou geschreven hebben: ‘Ruim vier miljoen Nederlanders zijn lid van de openbare bibliotheek. 2,1 miljoen leden zijn jonger dan 18 jaar.’

Verder lees ik: ‘De bibliotheek als fysiek en digitaal knooppunt is een van de uitdagingen voor branche.’
Kan het zijn dat voor het woordje ‘branche’ het lidwoord ‘de’ is weggevallen?

De volgende zin is: ‘De uitdagingen waar bibliotheken zich voor gesteld zien zijn, niet alleen digitalisering of bezuinigingen maar meer nog de manier waarop de samenleving verandert.’
Ik zou de komma tussen ‘zien’ en ‘zijn’ hebben geplaatst en ook nog eentje voor ‘maar’.

Nou, we zijn nu halverwege, hoe zou het verder gaan?

Ingang
Over de bibliotheekwet schrijft Veling: ‘De ingang van die wet laat nog op zich wachten.’
Ik wist dat een gebouw een ingang en een uitgang heeft, maar hebben ook wetten in- en uitgangen? Of bedoelde Veling misschien: de ingangsdatum?

Ik lees ook: ‘Met de complexiteit van het stelsel waarin drie overheden gezamenlijk de verantwoordelijkheid dragen, is een gemeenschappelijk beleidskader en afspraken noodzakelijk…’.

Dat zijn meerdere dingen, dus zou ik geschreven hebben: ‘… zijn een gemeenschappelijk kader en gemeenschappelijke afspraken noodzakelijk…’ 
En ‘Met de complexiteit’ is niet fout, maar ‘Door de complexiteit’ klinkt toch beter.
En zeg je: ‘…om voor alle Nederlanders een goede bibliotheekvoorziening te kunnen bieden’? Of kan ‘voor’ hier gewoon weg of beter vervangen worden door: ‘aan’?

De brief heeft het verderop over een ‘interim periode’. Ik zou gezegd hebben: ‘interim-periode’. Zoals ik vooraan ook geen ‘service organisaties’ zou hebben geschreven, maar ‘serviceorganisaties’.

Drie keer
In de brief staat: ‘In dat convenant zou de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de verschillende overheden geformuleerd kunnen worden en steun voor de uitvoering van de branchestrategie, alsmede de continuïteit van het netwerk gewaarborgd is, zolang er geen bibliotheekwet is.’
Ik heb deze zin drie keer grondig gelezen, maar begrijp hem niet. Kennelijk is er iets misgegaan en bedoelde Veling te zeggen: ‘In dat convenant zou…, alsmede de continuïteit van het netwerk gewaarborgd kunnen worden, zolang er geen bibliotheekwet is.’

De brief meldt aan het eind: ‘De bibliotheek levert waarde, zet de koers uit van de bibliotheken gezamenlijk…’
Wat doet die komma daar? Zou ik hebben weggelaten.

Troost
Kortom, de brief demonstreert dat er in Nederland nog wat aan taalontwikkeling gedaan kan worden. Maar natuurlijk is het nu te betwijfelen of de openbare bibliotheek daar de meest aangewezen partner voor is.
Gelukkig is er één troost. De brief valt misschien helemaal niet op bij OCW.
Ik wou daar laatst een keer een kopje koffie kopen en boven de balie hing een bordje ‘U mag hier pinnen’. Toen ik contant wilde betalen, zei de koffiemevrouw: ‘Dat kan niet, u moet hier pinnen.’ Waarop ik riep: ‘Schrijf dat dan ook!’

Advies
Iedereen maakt wel eens taalfouten en in deze haastige tijden doen we ook minder moeite om teksten een paar keer goed over te lezen. En het VOB-bureau is maar klein. Toch zou ik de VOB willen aanraden de kritiek van binnenuit te organiseren: laat een secretaresse met taalgevoel eerst even kijken voor zo’n brief, bedoeld als kennismaking, de deur uitgaat. Had heus nog wel een dagje kunnen wachten.
 
Tekst: Wim Keizer
Afbeelding: Wikipedia



Reacties op dit artikel (5)

Francien van Bohemen
29-11-2012 12:55
Beste Wim, 
een waardevolle bijdrage aan de inspanningen van het bureau van VOB. Dank daarvoor.
Ap de Vries
29-11-2012 18:01
Beste Wim,
Er is een corrector aan je verloren gegaan. Dank voor je noeste arbeid voor de VOB en dat je dat met de hele branche wilt delen.
   
Joyce Sternheim
29-11-2012 18:13
Dankjewel Wim, ik heb vandaag hardop zitten lachen om jouw commentaar. De VOB zou dat ook moeten doen, vind ik. Want als je niet meer om jezelf kunt lachen.. 
@Francien: het is de VOB volgens mij ;-)
Jeroen de Boer
29-11-2012 18:56
De opsteller van de brief komt er nog best genadig van af, want ook:

1. talloze dubbele spaties
2. een zin beginnen met "66% van..."
3. enkele keren ", en"

en dat allemaal op anderhalve pagina..

Wim is dus best mild geweest, maar dat deed hij vast expres om ons óók lekker bezig te laten zijn. Of niet Wim? ;-)
Wim Keizer
2-12-2012 13:31
@Francien, ok, graag gedaan.
Ik vind het prima als de VOB in vervolg in voorkomende gevallen even de concept-tekst naar me mailt. Dan kijk ik er naar en doe ik verbetersuggesties.
@Ap, schrijven en corrigeren zijn twee zijden van dezelfde medaille. Schrijven is ook schrappen, herschrijven, opnieuw schrijven en nog een keer  corrigeren. Ik ben dus corrector, omdat ik schrijver ben. En bij teksten die er echt toe doen, laat ik altijd iemand meekijken.
Wereldwijde kennisdeling is een aspect van het wereldwijde web waar grote voordelen aan zitten, maar ook wel nadelen. Openbaarheid kan soms hard lijken. Ik ben er dan ook niet zo’n voorstander van om altijd, onmiddellijk via internet te reageren.
Begin oktober mailde ik je over malle fouten in een bericht over de VOB-strategienota op de VOB-site. Dat leidde tot aanpassing van dat bericht. Maar ditmaal ging het om een onderliggende, belangrijke brief die al verzonden was. Een brief waarvan de VOB-leden toch hadden mogen verwachten dat er enige zorgvuldigheid bij betracht was. De VOB koos er zelf voor hem integraal, wereldwijd te publiceren. Dan vraag je toch eigenlijk om openbare reactie als blijkt dat er van alles aan mankeert.
@Joyce, mee eens.
@Jeroen, ik heb inderdaad een paar microscopische dingen laten zitten.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gastblog

Dankbaarheid Arlene Jaspers

Wij bibliothecarissen staan altijd klaar voor onze klanten. Ons werk is zo veelzijdig: van boeken zoeken, helpen bij de uitleen en inname, de meest uiteenlopende vragen beantwoorden, cursussen geven, de bibliotheek netjes en up-to-date houden, nieuwe displays maken, voorlezen, acteren in een moordspel,... Lees verder