HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Er is een nieuwe branchestrategie

Wim Keizer
08-06-2012
Er is een nieuwe branchestrategie
'Ik hoorde wat er vanmorgen gezegd is. Het lijkt me dat er overeenstemming is.' Zo leidde de nieuwe VOB-voorzitter Kars Veling op 7 juni, tijdens zijn eerste ledenvergadering, het agendapunt branchestrategie in. 
Wat Veling uit de ochtendbijeenkomst had gehaald, waar het stuk was toegelicht door de strategiecommissie en al opmerkingen waren gemaakt, was:
  • de versie die voorligt is niet geschikt voor het bureau van de wethouder. Er komt stilistisch en qua opmaak een betere versie voor externe communicatie;
  • lokale samenwerking en vormen van coalities krijgt aandacht, maar het zal niet voor elke bibliotheek gelden. Het stuk is echter geen top-down-verhaal en er komt ook geen systeem voor lokale modellen; in de strategie wordt uitgelegd dat lokale ondernemers sterke keuzen maken (maar ze moeten dat zelf doen);
  • bij de presentatie over NDP Nieuwsmedia was sprake van een strategie voor de brancheorganisatie. Die is heel belangrijk. Wij hebben het nu over 'de branche', het hele flottielje. We moeten het dus ook nog hebben over de organisatie, de VOB. Daar zij we mee bezig. (NDP-directeur Tom Nauta had ’s ochtends uitgelegd wat de oude brancheorganisatie Nederlandse Dagbladpers heeft gedaan om van het 'dode-bomen-imago' af te komen en een nieuwe brancheorganisatie - voor alle niet-publieke nieuwsmedia, dus bijvoorbeeld ook commerciële omroepen - te vormen.)
  • Aandacht moet zijn voor de taken van de organisaties in het veld. Er moet geen dubbel werk worden gedaan, maar ze moeten elkaar versterken. Dat moet tijdens de jaarlijkse conferentie van VOB, SIOB, NBD/Biblion, Bibliotheek.nl en PSO’s (leidend tot het voorgenomen jaarlijkse uitvoeringsprogramma) aan de orde komen.
Geen warm gevoel
Erna Winters, directeur Bibliotheek Kennemerwaard, liet weten tegen te zullen stemmen. 'Ik wil een warm gevoel van de strategie krijgen. Ik wil eerst de nieuwe tekst zien. Ik wil een cupgevoel in deze tekst, maar hiermee gaan we voor degradatie. Het lijkt erop dat opgeschreven is wat haalbaar is, niet wat we graag willen.'

In de ochtendbijeenkomst, waarin de strategiecommissie eerst het stuk had toegelicht, zei Nan van Schendel (Gouda) dat alles in het stuk staat, maar dat ze toch iets mist. 'Het stuk is bijzonder zakelijk geschreven. Het zou fijn zijn als je er ook energie van kunt krijgen. En voor plannen uit het uitvoeringsprogramma, zoals de landelijke bibliotheekpas, zie ik graag meer concrete invulling.'
In zijn toelichting had Chris Wiersma, commissielid en portefeuillehouder vanuit het bestuur, gezegd dat sleutelprojecten zijn de Nationale Bibliotheekcatalogus (NBC), de landelijke bibliotheekpas ('daarmee worden we heel interessant, niveau ANWB'), gezamenlijke programma’s, de inzet van sympathisanten (vrienden, ambassadeurs) en het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. En in die gezamenlijke programma’s zitten maatschappelijk ondernemen, lagere kosten (o.a. door een landelijk ICT-systeem), hogere opbrengsten, HR-beleid en marketingbeleid.

Niet voor de wethouder
Anja Oosterlaken (Krimpenerwaard) vond de tekst, in tegenstelling tot Wiersma zijn inleiding, saai. Ze zou er niet mee naar de wethouder willen gaan. Ook Hans van Velzen (OBA) vond dat een wethouder niet warm zal worden van dit stuk, ook al klopt het inhoudelijk wel. Er moet een tekstuele slag over heen, waarin de slogan die hij in New York had opgepikt ('The library enriches your life') tot uiting komt. Tineke van Ham (Rijnbrink Groep) sprak haar waardering uit voor de inhoud, kan er ook wat mee in Overijssel en Gelderland, maar was het er wel mee eens dat er een slag overheen moet om een betere tekst te krijgen. Sjaak Driessen (Wageningen) zei dat 60% van wat hij lokaal doet zich niet landelijk laat vertalen. Bij lokaal ondernemerschap hoort functieverbreding (zoals door samenwerking met of opgaan in culturele instellingen) en dat betekent toch meer afstand tot de brancheorganisatie. Hij pleitte er ook voor niet alleen tweedimensionaal te kijken (de politiek, OCW, de drie landelijke clubs), maar er ook een derde dimensie bij te betrekken: mensen van naam, uit de kring van cabaretiers, sociologen, politicologen e.d.. 'Die mensen mis ik, politiek is maar een deel van de werkelijkheid. Ik wil een ander decor, kijken vanuit een hoger abstractieniveau, driedimensionaal. Bij mij nemen “cultuur” en “ontmoeting en debat” in gewicht toe, maar de strategie lijkt andersom.'
Henriëtte de Kok (Midden-Brabant) maakte zich zorgen over de fysieke bibliotheek en miste een zakelijk en inhoudelijk verhaal hiervoor. 'Zorg dat er financiering blijft voor de fysieke bibliotheek.'

Gezondheid en cultuur
Candy Duinker (OBA) vond dat de maatschappelijke waarde ook tot uitdrukking kan komen in samenwerking met het UWV en huisartsen, zodat de kosten in de gezondheidszorg omlaag kunnen. Fred Geelen (Heerlen) was het daarmee eens en wees erop dat cultuur de kortste route is naar levensgeluk. Samenspel met cultuurpartners is belangrijk. Ap de Vries (VOB) zei dat het stuk niet voor de wethouder bedoeld is en dat een overtuigender stuk, waar je mee kunt wapperen, in de pijplijn zit. Hij wou ook graag weten of functieverbreding (samen met partners in brede culturele bedrijven) iets is waar men meer van wil zien in het stuk. Sjaak Driessen zei de eigen entiteit bibliotheek nog niet prijs te geven en nog geen ja of nee te zeggen, maar wel een soort cultuurhuis te worden, met een cultuurmakelaar in dienst. Fred Geelen vond dat je als bibliotheek moet kiezen hoe je er fysiek uit wilt zien, want anders gebeurt het niet. Er is een beeld nodig voor een perspectief.
Wiersma zei dat de VOB geen modellen kan maken, maar wel ervaringen met modellen (zoals de teruggang naar veel minder, maar grotere vestigingen) kan delen.
Marlies van Wijk (West-Friese bibliotheken) vond het verhaal van Nauta (NDP Nieuwsmedia) scherp, maar miste in het strategiestuk keuzes maken. 'Het is nog te breed, het geeft te veel openingen en is in die zin verwarrend.' Zelf kiest ze in West-Friesland voor informatievoorziening-nieuwe-stijl.

Dingen lokaal loslaten en lokaal excelleren
Maria Heijne (SIOB) meldde dat het SIOB er, samen met Bibliotheek.nl, is voor de landelijke zaken, zodat bibliotheken lokaal dingen kunnen loslaten en ruimte krijgen om lokaal te kunnen excelleren. Voor de landelijke zaken is een helder patroon nodig. Ze miste in het stuk scenario’s hoe je dat kunt doen. Het SIOB wil de landelijke diensten goed formuleren.
Frans Bergfeld (Waterland) wees op het spanningsveld centraal/decentraal en kiest voor een pragmatische aanpak: alleen als duidelijk wordt wat centrale regie oplevert, gaat hij er in mee. Wat hem betreft wordt BicatWise het landelijke systeem en als dat niet zo is, zal hij er veel moeite mee hebben.

Kosten verlagen
In de middagbehandeling zei Carin Klompen (Maastricht) zich zorgen te maken over alle leden die niet bij de vergadering zijn. 'Hoe krijgen we ook die mee?'
Chris Wiersma vond het jaarlijkse actieplan heel belangrijk. Dat moet samen met alle spelers worden gemaakt. Hij benadrukte ook het belang van kostenverlaging en inkomstenverhoging. Daar moeten landelijke programma’s op gezet worden. 'Als je ziet wat we kwijt zijn aan ICT kan er heel wat gebeuren. Kostenverlaging en investeringen zijn beide nodig.'
Sjaak Driesen vond ook taalgebruik een strategische keuze. Als je het over consumenten hebt, spreek je een andere taal dan wanneer je spreekt over burgers. Hij bepleitte nogmaals een driedimensionale aanpak (mensen van naam uit verschillende disciplines er bij betrekken, los komen van alleen de politiek). Leg het stuk aan dergelijke mensen voor. Wiersma en andere commissieleden vonden het woord 'klant' buitengewoon belangrijk, maar Driessen wilde de maatschappelijke doelen graag beter benadrukt zien.

Nog meer leden maakten opmerkingen. Aan het eind vroeg Veling of er iemand tegen de inhoud was. Alleen Erna Winters stemde tegen.

Omslag in 2013 € 0,25 per inwoner
De vergadering hield zich o.a., naast de contributie (zie Nieuwsbericht), bezig met 'uitleenmodellen' voor e-books en andere e-content. Zie punt 7 van de agenda. Voor 2013 is € 0,30 per inwoner nodig, maar omdat er nog geld in de pot zit, blijft de omslag voor 2013 beperkt tot € 0,25 per inwoner.

Meer initiatief
In zijn inleiding bij zijn eerste ledenvergadering zei Kars Veling dat hem twee dingen waren opgevallen. Dat mensen uit de branche veel met zich meebrengen en dat de branche veel potentie heeft. Maar ook dat de branche enorm versnipperd is. En daar kwam de landelijke ontvlechting nog bij. Plus dat er spelers als OCW en VNG zijn. 'Het lijkt erop dat de VOB steeds in het defensief is. Maar dat hoeft niet, we kunnen meer initiatieven nemen en dat kan als we elkaar makkelijker weten te vinden. We hebben een combinatie van bezuinigingen en digitalisering en daar zijn beelden bij dat het makkelijker en goedkoper kan. Er is tegenwicht tegen verkeerde beelden nodig en dat kan alleen als we elkaar vinden. Ik ben enorm nieuwsgierig naar deze vergadering.'

Zie ook het nieuwsbericht over de VOB-ledenvergadering.

Tekst: Wim Keizer
Foto: Kars Veling



Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Tranen om voorlezen Maartje Spoelstra

Aan de balie op de jeugdafdeling staat een mevrouw die een boek zoekt voor haar zoontje dat niet wil lezen. Ik raad haar mijn eigen favoriet in deze situatie aan: Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft. Het boekje gaat niet alleen in op een relevante vraag, maar heeft ook nog... Lees verder