HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Digitale mystery guest: Bibliotheek Amsterdam: gedegen maar weinig interactief

Edwin Mijnsbergen
19-01-2012
Digitale mystery guest: Bibliotheek Amsterdam: gedegen maar weinig interactief
De Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) is één van de bekendste van het land en sinds de verhuizing van de hoofdvestiging naar de Oosterdokskade ook één van de meest bezochte. Hoe doet deze bibliotheek het online volgens de digitale mystery guest?
Een weetje vooraf: in de zomer van 2011 deed directeur Hans van Velzen een opmerkelijke uitspraak over de aansluiting van de OBA op de nieuwe landelijke huisstijl van Stichting Bibliotheek.nl. In het artikel 'Weinig vragen bij presentatie aansluiting digitale bibliotheek' noteerde Wim Keizer: ‘Wat de huisstijl betreft, zei hij sinds 2007 veel geïnvesteerd te hebben in de nieuwe OBA-huisstijl en die niet zo maar uit handen te geven. Maar de door Bibliotheek.nl ontwikkelde eregalerij van e-books staat in de landelijke huisstijl op de OBA-site, op een prominente plek, onder het blog van hemzelf.’ Of deze toonaangevende bibliotheek de nieuwe huisstijl in een later stadium wel zal doorvoeren, is nog niet bekend.

Navigatie

De navigatie van de OBA-website is eenvoudig te doorgronden. Actualiteiten en het zoeken in de collecties staan centraal, maar andere content wordt ook snel gevonden omdat de tabbladen aan de bovenzijde van de website niet over het hoofd gezien kunnen worden. Die tabbladen onthullen de uitgebreide pull down menu's zonder dat daar een muisklik voor nodig is. Het kleine ‘snelmenu’ aan de rechterzijde van de pagina biedt bovendien een ingang naar een overzicht van alle subpagina’s. Dat is in dit geval geen overbodige luxe. De meest opvallende tekortkoming aan de homepage is het ontbreken van een zoekfunctie voor de website zelf. Dat voorkomt wellicht onduidelijkheid, maar is ook een minpunt voor bezoekers die gewend zijn te werken volgens ‘het Google-recept’.

Verleiding
Het dominerende rood op de website doet een beetje zeer aan je ogen, maar straalt wel karakter en lef uit. Of de kleurstelling ook bijdraagt aan de verleiding om verder te klikken durf ik niet te zeggen, maar feit is wel dat de video’s en afbeeldingen op de homepage je nieuwsgierig maken: video’s over nieuwe jaarabonnementen en een expositie van Peter Pontiac, het weblog van de directeur zelf, vers nieuws prominent in beeld: het zorgt ervoor dat je interesse wordt gewekt. Het verleidingsaspect is dus aanwezig, in ieder geval wel voor ondergetekende.

Interactiviteit
De website is beperkt interactief. Er kan niet gereageerd worden op nieuwsitems of andere onderdelen, een paar uitzonderingen daargelaten. Zo kun je wél reageren op het boekenblog, maar niet op het weblog van de directeur. Je komt daardoor al snel terecht op de pagina ‘Contact’, die de bezoeker beperkt tot het stellen van vragen via e-mail. Voor eigentijdse interactie zul je je toevlucht moeten nemen tot sociale media (waar wel prominent naar wordt verwezen op de homepage), tenzij je de OBA Kennisquiz wilt spelen, als alternatief.

Mobiele website
De website heeft geen mobiele variant, maar wordt netjes weergegeven op een iPad of iPhone, zij het dat het beeld op de smartphone vergroot moet worden om leesbaar te worden. Het gaat pas mis als je op zoek gaat naar een boek in de catalogus (Aquabrowser). De lijst met zoekresultaten wordt goed weergegeven, maar doorklikken op een titel is niet mogelijk. Dat is wel mogelijk als je zoekt via de ingang ‘extra toegankelijk zoeken’, maar die variant biedt dan weer geen knop waarmee het gevonden boek gereserveerd kan worden. Dat is een aandachtspunt.

Presentatie en toon
De OBA presenteert zich duidelijk, zakelijk en neutraal op de website. Er wordt niet getutoyeerd en er wordt ook geen gebruikgemaakt van schreeuwerige kopjes of leestekens. Een gevoel van gezelligheid krijg je daar niet van, maar het is wel prettig consequent. Voor de jeugd is er een speciale website (http://jeugd.oba.nl/), maar zelfs die heeft een zeer rustige toon. Sommige mensen vinden daarom misschien dat de website van de OBA niet al te spannend is. Daar moet ik hen wel gelijk in geven. Niet spannend is echter niet hetzelfde als saai. Dat is deze website allerminst.

Digitale content
We vonden op de website geen verwijzingen naar lokale en provinciale databanken. Onder het tabblad collecties worden wel ingangen aangeboden naar een paar eigen bronnen, zoals de themalijsten van het Gezondheidsplein en een externe link op het Reizenplein, in de vorm van mypip.nl, maar indrukwekkend is die verzameling niet te noemen. Opmerkelijk is dat de OBA ook e-books aanbiedt, via de Aquabrowser en EBSCOhost. De presentatie van die collectie op de website is erg onduidelijk, maar het blijkt dat de speciale zoeksleutel ‘format:e-book’ 910 titels oplevert (zowel e-books als audiobooks) die geleend kunnen worden.

Sociale media
De OBA is te vinden op Twitter (2306 volgers), Facebook (1600 likes en 3337 bezoekers), Hyves (474 vrienden), Flickr (850 items) en YouTube (10 abonnees en 3434 views). De indrukken over de activiteiten op die netwerken zijn wisselend. De OBA heeft ervoor gekozen om vooral over de eigen activiteiten en dienstverlening te twitteren en doet dat regelmatig, ook buiten kantoortijden. De account wordt ook gebruikt voor webcare, wat onder meer blijkt uit de reacties op klachten over de recente wijzigingen in het aanbod van gratis internet in het gebouw (alleen nog voor leden gratis): daar wordt vakkundig invulling aan gegeven. Twitter OBA

























Een testvraag leerde ons dat de dienstdoende medewerker binnen een kwartier reageerde en een tevreden stemmend antwoord gaf.

De andere platformen lijken minder aandacht te krijgen. De Facebookpagina wordt slechts gevuld met automatisch doorgestuurde tweets en een handjevol foto’s, op de Hyvespagina tref je alleen een paar activiteiten van 2011 aan en de pagina op YouTube lijkt vooral een parkeerplaats te zijn voor zelfgemaakte video’s. Je krijgt het gevoel dat de OBA zich beter zou kunnen concentreren op Twitter en Facebook alleen, bijvoorbeeld door de foto’s en video’s ook daar te plaatsen. Als de bibliotheek het bovendien iets persoonlijker maakt en meer energie steekt in de aankleding en de wat minder formele aspecten, dan zal deze bibliotheek zich waarschijnlijk snel kunnen ontwikkelen tot een landelijke koploper op dit gebied. Dat mag je eigenlijk ook wel verwachten van een bibliotheek van dit formaat.

Weblogs
De weblogs van de Amsterdamse bibliotheek verdienen extra aandacht. In tegenstelling tot veel andere bibliotheken werkt de OBA niet met platformen als Blogger of Wordpress, maar heeft men ervoor gekozen de weblogs te integreren in de website zelf. Dat getuigt van een serieuze benadering van deze vorm van communiceren. Het is misschien wel een goed idee om de bestaande blogs beter te promoten buiten de eigen website. Het weblog van Hans van Velzen is vrij bekend, ook omdat hij waarschijnlijk de eerste Nederlandse bibliotheekdirecteur was die regelmatig blogde (sinds 2008), Boekenblog OBAmaar dat er een verkenning van de website voor nodig was om te ontdekken dat er ook een muziek-, een tijdschriften- en een boekenblog worden bijgehouden zegt wel iets. Ook die verdienen meer dan een plekje onder het tabblad ‘Actueel’ op de website. Een verwijzing op Facebook of Twitter bijvoorbeeld. Een recente bijdrage van Leo Willemse, over Sylvia Witteman, wordt daar namelijk niet eens vermeld.

De Bibliotheek in Google
Op de zicht- en vindbaarheid van de website in Google is niets aan te merken. http://www.oba.nl heeft pagerank 7. Dat is uitzonderlijk hoog voor een bibliotheeksite. De OBA komt als eerste in beeld, zowel in Google als in Bing, als je zoekt op ‘Bibliotheek Amsterdam’ en niet de bibliotheken van de universiteiten. De catalogus wordt niet apart weergegeven bij de eerste zoekresultaten, maar komt bij Google wel in beeld onder de hoofdpagina. Ook als je zoekt op ‘OBA’ wint de bibliotheek het van gelijknamige concurrenten.
Er kan nog terreinwinst geboekt worden op specifieke zoektermen. Op de combinatie ‘Boeken Amsterdam’ heeft de OBA begrijpelijkerwijs veel concurrentie, zelfs van hotels. Een combinatie als ‘lezen Amsterdam’ plaatst de bibliotheek wel bovenaan. De bibliotheek komt ook snel in beeld als je zoekt op specifieke evenementen. ‘Peter Pontiac Expositie’ leidt je bijvoorbeeld meteen naar het weblog van de directeur. Prima.

De bibliotheek op andere websites
Behalve op de genoemde jeugdsite is de OBA ook terug te vinden op de website van Radio-talkshow OBA Live. De bibliotheek komt prominent in beeld op deze website, maar lijkt er verder niet veel mee te maken te hebben. In het colofon staat dan ook dat de site een initiatief is van IKON. Het zou mooi zijn als er vanaf die website meer links zouden worden gelegd naar de collecties en de expertise van de OBA. Maar wellicht is dat niet aan de orde en is de bibliotheek slechts de locatie van de show. Dan is de vermelding al mooi meegenomen.

Rapportcijfer
De aanwezigheid van de Bibliotheek Amsterdam op het web kan misschien het beste worden omschreven als ‘gedegen’. Spannend of vernieuwend is het allemaal niet, maar de website is overzichtelijk en informatief en weet de aandacht redelijk lang vast te houden. Dat is al heel wat, anno 2012. Als je naar het totaalplaatje kijkt, krijg je wel het gevoel dat de OBA een beetje vanaf een eiland opereert. Je ontdekt maar weinig digitale dwarsverbanden met andere culturele organisaties en de interactie met de klant beperkt zich hoofdzakelijk tot het verspreiden van interne informatie. Meer en meer gerichte profilering, vooral op ‘het sociale web’ zou dit bibliotheekboegbeeld niet misstaan. Iets zegt ons dat de OBA, dankzij de naamsbekendheid, daar niet eens al te veel personele en financiële investeringen voor hoeft te doen. Een 7.

In Bibliotheekblad nummer 1 van 2012 is een mystery guest-verslag te vinden over de nieuwe OBA-vestiging Indische Buurt.

Tekst: Edwin Mijnsbergen



Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Meer inclusie voor meer mensen? Begin met CRM! Peter van Eijk

Het evaluatieproces van de bibliotheekwet is aan de gang. Betrokken beleidsambtenaren, begeleiders en externe adviseurs denken juist nu na over de toekomst van het openbaar bibliotheekwerk. Dat is een complexe opdracht in de huidige context.   Lees verder