HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Implementatiebijeenkomst: kwaliteitsverbetering en kostenbesparing, maar hoeveel?

Wim Keizer
19-11-2011
Implementatiebijeenkomst: kwaliteitsverbetering en kostenbesparing, maar hoeveel?
´Wij moeten investeren in een meerjarenproduct. Het is echt zorgelijk dat jullie geen financiële bandbreedte kunnen aangeven. Jullie helpen ons hiermee niet.´ Aldus de hartekreet van een belangstellende aan het eind van een bijeenkomst die de Stichting Bibliotheek.nl (BNL) en de Stichting Samenwerkende PSO’s Nederland (SSPN) op 15 november in Utrecht organiseerden.
Het ging over de implementatie van de White Label Website Infrastructuur (WLWI), de Nationale Bibliotheek Catalogus (NBC) en het Datawarehouse (DWH).

Diederik van Leeuwen, directeur van Bibliotheek.nl, had eerder betoogd dat er twee grote lijnen zijn: kwaliteitsverbetering en kostenbesparing. Die kostenbesparing zal er nog niet meteen volgend jaar zijn, er zijn nog frictiekosten, maar daar is de € 37.000 per basisbibliotheek van OCW voor bedoeld. In 2013 is er een NBC+ en kan de Aquabrowser Library opgezegd worden. Dat bespaart kosten. (De nieuwe implementatiebrochure, uitgedeeld in Utrecht en ook ook verschenen (PDF) op de website van BNL, zegt er over: ´De NBC is samen met de KB en in nauw overleg met het SIOB doorontwikkeld tot een sectorbreed zoekplatform waardoor een rijke digitale collectie ontsloten wordt. Bibliotheken kunnen hun lokale Aquabrowser vanaf het najaar 2012 uitfaseren. Vanaf dat moment krijgt de NBC namelijk een upgrade naar ‘NBC+’ waarbij aan de catalogus ook digitale collecties zijn gekoppeld.')
Verder is het volgens Van Leeuwen een kwestie van slim samenwerken met leveranciers als HKA en Infor (waarvan vertegenwoordigers een presentatie over hun mogelijkheden gaven). Ook is er veel besparing mogelijk in het beheer. Als laatste reactie op de hartekreet zei Van Leeuwen: 'Als de bibliotheken 10% van de ongeveer € 500 miljoen die er aan subsidies is bij elkaar brengen, kunnen ze veel doen. De greep in het Gemeentefonds voor digitale content zou zo’n € 20 tot 30 miljoen kunnen opleveren. Dit is niet de manier waarop bibliotheken normaal inkopen. Maar je krijgt dan ook iets héél bijzonders.'

PSO’s hebben brugfunctie

BNL en de PSO’s werken nauw samen bij implementatie en beheer. Tineke van Ham, voorzitter van de SSPN, wees nog eens op de brugfunctie van de PSO’s, net als bij de feestelijke bijeenkomst ter viering van de samenwerking op 13 september in Den Haag. Het samenwerken tussen BNL en SSPN gaat volgens Van Ham niet zonder vallen en opstaan, maar er is al veel bereikt. Van Ham herhaalde dat voorkomen moet worden dat BNL een soort UPC wordt. Wat landelijk ontwikkeld wordt, moet goed aansluiten op de lokale behoeften en goed beheerd worden. Er is volgens haar nog een lange weg te gaan naar een 'echte digitale bibliotheek'. Daarbij verwees Van Ham naar een eerder in de ochtend geleverde bijdrage van Mark Deckers, door BNL ingehuurd om ondersteuning te bieden bij het verder invullen van de beleidscyclus en het jaarplan 2012 van BNL, alsmede de interne herstructurering.

Gevolgen centralisatie
Deckers meldde wat het zal betekenen toe te gaan naar een gezamenlijke digitale infrastructuur. Daar is ook over gesproken tijdens een recente bijeenkomst met de ICT-managers van de PSO’s. Bibliotheek Enschede is de eerste bibliotheek die overgegaan is op de White Label Website Infrastructuur. Maar zij werkt nog wel met Joomla! (één van de bekende Content Management Systemen). Dat zal volgens Deckers in de toekomst de WAAS van BNL worden (Website as a Service). Deckers gaf aan dat de komst van de NBC consequenties zal hebben voor de catalogusafdelingen. Wat nu nog op twee of meer plekken gebeurt, kan ook op één. Op 12 flappen (1 per provincie) hebben de ICT-managers van de PSO’s aangegeven wat de mogelijke veranderingen in vier à vijf jaar tijds zullen zijn. Nu zijn er overal nog verschillende bibliotheeksystemen, maar hoe gaan we daar straks mee om? Een vraagstuk dat de basisbibliotheken en PSO’s, samen met BNL, moeten oppakken. 'U zult er van uw PSO ongetwijfeld meer over horen,' zei Deckers.
Van Leeuwen voegde er aan toe de implementatie één-op-één met de PSO’s te zullen laten uitvoeren. Er zijn per PSO Provinciale Coördinatoren Implementatie (PCI’en) aangesteld. Bibliotheken kunnen daar een beroep op doen.

Minumumeisen
De minimumeisen waaraan bibliotheken moeten voldoen voor de inzet van de door OCW toegekende € 37.000 per bibliotheek staan in de implementatiebrochure.
In hoofdzaak zijn die eisen:
  • WLWI: plaatsing van minimaal vier widgets uit de widget store, wat op twee manieren kan, plus: de bibliotheek heeft bij de eigen leverancier van het automatiseringssysteem de lokale servicebus-koppeling besteld en werkt aan de inrichting ervan om de generieke widgets te kunnen laten werken.
  • NBC: Er is aan OCLC een exportbestand aangeleverd vanuit de eigen lokale catalogus in Marc21- of Pica3-formaat, plus: de bibliotheek start met het schonen van de uitgevallen items zodra het uitvalrapport van OCLC beschikbaar komt en zal dit traject afronden binnen een doorlooptijd van 12 maanden nadat BNL/OCLC de set uitgevallen items in een rapportage heeft aangeleverd, plus: de bibliotheek heeft de lokale servicebuskoppeling voor de synchronisatie van de items bij de eigen leverancier besteld.
  • DWH: De bibliotheek levert de vastgestelde basisset gegevens aan BNL, plus: heeft zich vastgelegd om dat te blijven doen. Hetzij door de exportfaciliteit van de eigen leverancier te implementeren, hetzij door de servicebuskoppeling van de eigen leverancier.
Deze aansluitcriteria zullen, zo zegt de brochure, worden vastgelegd in een bevestiging van deelname die door BNL wordt toegezonden, waarin naast de algemene voorwaarden met (standaard)bepalingen rondom de dienstverlening ook (wettelijke) regelingen worden opgenomen inzake het gebruik van persoonsgegevens. Voor 1 januari 2012 ontvangt iedere aangemelde bibliotheek deze bevestiging van BNL. Er komt geen overeenkomst tussen BNL en de bibliotheek (zie antwoord op vraag 3 van de Algemene vragen in de brochure).

Zorgen over privacy
Sjaak Driessen (bblthk Wageningen) toonde zijn zorgen over de privacybescherming rondom het DWH. Hij denkt genoodzaakt te zijn met iedere gebruiker een andere overeenkomst af te sluiten. Centraliseren van lenersgegevens vond hij een gevoelig onderwerp, waar hij problemen bij voorziet. Bertil Voogd van BNL antwoordde dat BNL hier heel zorgvuldig mee zal omgaan. De gegevens worden door de bibliotheek niet echt uit handen gegeven. Ze kunnen wel gebruikt worden voor landelijke marketingacties, maar worden niet centraal geadministreerd. Hans van Dijk, ingehuurd door BNL voor het DWH, voegde er aan toe dat de lokale bibliotheek de baas blijft van haar eigen gegevens. Voor de BIS (Bibliotheek Informatie Systeem) worden de gegevens geanonimiseerd. Diederik van Leeuwen verklaarde dat gerenommeerde juristen BNL hierover van advies dienen.

'Als er maar wat is'
Anja Oosterlaken van Bibliotheek Kimpenerwaard vond het een beetje raar dat de bibliotheken die vorig jaar OCW-subsidie hebben ontvangen al op 1 april 2012 klaar moeten zijn, terwijl het waarschijnlijk veel beter is hele groepen tegelijk aan te sluiten. Jos Richters, de coördinator van de SSPN, dacht dat het mogelijk moet zijn aansluiting ook voor groepen voor 1 april te bereiken. Oosterlaken had wel de indruk dat bij de aansluitcriteria gekozen is voor het principe 'als er maar wat is', om de datum 1 april maar te halen.

Voor verdere informatie (brochure met o.a. veel gestelde vragen en antwoorden, op 15 november gehouden presentaties): zie de site van BNL.




Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Een legendarisch duo Jolanda Robben

Batman en Robin, Snip en Snap: er bestaan veel legendarische duo’s. En binnenkort gaat er weer een legendarisch duo de geschiedenisboeken in. De afgelopen negen jaar heb ik rondgestuiterd met mijn collega Wil de Jong-Vermeegen. Knabbel en Babbel… waar ik ging, was zij, en andersom. Ik de... Lees verder