HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Digitale mystery guest: Bibliotheek Heerlen

Edwin Mijnsbergen
12-10-2011
Digitale mystery guest: Bibliotheek Heerlen
Met ingang van deze maand zal maandelijks door de 'digitale mystery guest' de 'digitale bibliotheek' van een bibliotheek in Nederland of Vlaanderen tegen het licht worden gehouden en op verschillende aspecten beoordeeld.

De eerste digitale bibliotheek die de mystery guest tegen het licht hield, is die van de Bibliotheek Heerlen.
Steeds meer bibliotheken melden dat binnen hun totale aanbod de ´digitale bibliotheek´ een grotere rol gaat spelen. Hoe ziet die ´digitale bibliotheek´ van de individuele bibliotheken er uit en hoe wordt er invulling aan gegeven? Welke dienstverlening wordt er online aangeboden en hoe zetten bibliotheken sociale media in? Met ingang van deze maand zal maandelijks door de 'digitale mystery guest' de 'digitale bibliotheek' van een bibliotheek in Nederland of Vlaanderen tegen het licht worden gehouden en op verschillende aspecten beoordeeld. Het gaat daarbij met name om de online presence van de betreffende bibliotheek. De website speelt daarin uiteraard een belangrijke rol, maar onder andere ook de aanwezigheid op sociale media en het aanbod aan digitale content worden bekeken.

De eerste digitale bibliotheek die de mystery guest tegen het licht hield, is die van Bibliotheek Heerlen.

De bibliotheek Heerlen is niet de meest eenvoudige om mee te beginnen. Deze openbare bibliotheek maakt namelijk deel uit van twee samenwerkingsverbanden: met vijf Limburgse basisbibliotheken van Parkstad Limburg Bibliotheken en, sinds 2009, van de ‘multidisciplinaire culturele instelling’ SCHUNCK. Die samenwerkingsverbanden hebben er toe geleid dat de bibliotheek op verschillende websites is terug te vinden. Die websites vullen elkaar aan en kunnen niet los van elkaar beoordeeld worden. Tegelijkertijd zijn de verschillen zo groot dat je ze ook niet als geheel kunt beschouwen. Dat gegeven maakt het lastig om tot een consistente beoordeling te komen. Omdat www.schunck.nl de indruk wekt het belangrijkste digitale uithangbord van de bibliotheek te zijn en omdat de ingangen naar activiteiten en diensten daar ook zijn te vinden, besloten we die site als uitgangspunt te nemen voor de bespreking.

De website
www.schunck.nl zou je kunnen omschrijven als een hippe website. Er worden veel afbeeldingen gebruikt en het geheel is opgemaakt in felle kleuren, waarbij een naar paars neigende variant van roze het geheel domineert. De ingang naar de bibliotheek is snel gevonden. Bovenaan de website komt de link duidelijk naar voren in een lichtblauw menu. Dat kan eigenlijk niet missen.

Navigatie
De navigatie is even wennen, maar het wordt je als bezoeker al snel duidelijk dat alles wat betrekking heeft op de bibliotheek is terug te vinden in het menu met acht hoofdingangen aan de linkerzijde van de pagina. Veel moderne websites kiezen voor een menu aan de bovenzijde maar de stijl van SCHUNCK is eigenlijk net zo overzichtelijk. Een verkenning van het menu zonder te hoeven klikken zit er echter niet in. Mensen die de catalogus willen gebruiken moeten wel eerst ontdekken dat ze op ‘Zoek en vind’ moeten klikken en vervolgens op ‘catalogus’. Vanaf daar wordt de bezoeker naar http://obparkstad.nl/1854/zoeken geredigeerd, waar ook nog eens een keuze gemaakt kan worden tussen BiCat en de Aquabrowser. Dat is nogal omslachtig. De catalogus is voor veel mensen toch de belangrijkste bestemming op een bibliotheeksite. Daarom zou een directe zoekingang op de bibliotheekpagina (http://schunck.nl/1382/literatuur/) niet misstaan.

Verleiding
Daar staat tegenover dat het menu de minder gerichte bezoeker wel nieuwsgierig maakt. Juist omdat SCHUNCK zich richt op een breder publiek dan alleen boekenliefhebbers valt er veel te zeggen voor afzonderlijke kopjes als ‘Book of Fame’ en ‘Gedicht van de maand’. Activiteiten, boeken, databanken en adresgegevens vind je via de submenu’s bovenin, de wat meer in het oog springende zaken krijgen extra aandacht. Als je doorklikt op de activiteiten vraag je je aanvankelijk af of je naar de agenda van de bibliotheek of naar die van SCHUNCK zit te kijken. Dat activiteiten als theater, film en ‘workshops illustreren’ wel degelijk tot het domein van de bibliotheek blijken te behoren wekt in ieder geval de suggestie dat er een prettige wisselwerking bestaat tussen de verschillende organisaties die in SCHUNCK zijn opgegaan.

Interactiviteit
Interactief is de website van de bibliotheek Heerlen niet. De bezoeker krijgt vooral tekst ,met hier en daar een foto of video voorgeschoteld, maar kan niet reageren op bijdragen. Content kan desgewenst wel gedeeld worden op de bekendste sociale netwerken. De enige reactiemogelijkheid is het vragenformulier, dat stelt dat korte vragen binnen 24 uur beantwoord zullen worden. Er wordt ook verwezen naar een mogelijke toekomstige versie van de vragendienst Al@din. Een chatservice ontbreekt maar daarbij moet worden opgemerkt dat de links naar sociale netwerken steeds prominent in beeld blijven. Een rijtje recente tweets leert ons dat SCHUNCK adequaat reageert op vragen en opmerkingen op dat platform.

Mobiele website
Er is geen mobiele versie van de website gemaakt. Dat zorgt op een smartphone zonder WiFi-verbinding voor een laadtijd van zo’n tien seconden. De kleine letters zijn alleen leesbaar als je inzoomt op het scherm. Mobiel wil je Schunck.nl eigenlijk liever niet gebruiken.

Presentatie en toon
SCHUNCK, en daarmee ook de bibliotheek, presenteert zich op verfrissende wijze maar houdt het formeel, zij het niet consequent. Onder ‘stel een vraag’ wordt de bezoeker met u aangesproken, onder ‘je eigen profiel’ met je. Veel teksten hebben een wervend karakter.

Digitale content
De aangeboden digitale content beperkt zich tot het basispakket van NBD/Biblion. Van thuisgebruik is geen sprake, de bestanden kunnen alleen in de bibliotheek geraadpleegd worden. Verwijzingen naar lokale of regionale databanken (beeldbanken, krantenarchieven) kwamen we op de website niet tegen, wel een link naar de website van het WMO Loket Heerlen.

Sociale media
SCHUNCK heeft geen eigen weblog, maar profileert zich wel op Twitter, Facebook, Hyves en YouTube. Op de website wordt daar consequent naar verwezen. Op de fanpagina van Facebook (569 vinden die leuk) zijn vooral nieuwsitems te vinden, die regelmatig ‘duimpjes' krijgen van de bezoekers. Op Twitter zien we vaker een dialoog, maar lijkt de organisatie nog niet actief bezig te zijn met het uitbreiden van het bereik (van de 423 volgers worden er 177 teruggevolgd). Er wordt echter wel fijn gereageerd op berichten. Sinds augustus 2010 verstuurde SCHUNCK iets meer dan 400 tweets.
Het kanaal op YouTube bevat 50 video’s, die ook regelmatig worden gebruikt op de website zelf. Het Hyves-account (114 vrienden) bevat alleen foto’s en een poll en lijkt verder niet actief gebruikt te worden. Samengevat: SCHUNCK ziet de meerwaarde van sociale media in en gebruikt die ook als zodanig. Hoewel de organisatie zich niet tot ‘louter zenden’ beperkt wekt ze wel de indruk nog niet te zijn toegekomen aan het uitbouwen van de aanwezigheid binnen online netwerken. Daar liggen nog kansen.

De bibliotheek in Google
Voor buitenstaanders is een zoekactie in Google naar bibliotheek Heerlen behoorlijk verwarrend, zeker als je niet op de hoogte bent van het feit dat de bibliotheek in 2009 is opgegaan in SCHUNCK. Als je in Google zoekt op ‘Bibliotheek Heerlen’ krijg je als eerste treffer het adres http://bibliotheekheerlen.nl/site/index.php?args=page%3D4. Als je daar op klikt word je doorverwezen naar http://schunck.nl/1382/literatuur/bibliotheek. Voor de traditionele bibliotheekdiensten (zoals het reserveren van boeken) word je vanaf Schunck.nl doorverwezen naar subdomeinen van www.obparkstad.nl. Dat zie je goed terug in de resultatenlijst van de zoekmachine. Op de tweede plaats duikt opeens de URL www.bibliotheekbrunssum.nl op. De site van SCHUNCK zelf pas op de vijfde plek.
Zoekacties op ‘schunck’, of ‘reserveren Schunck’ brengen de bibliotheek niet meteen in beeld. Ook daar is het gek genoeg Bibliotheek Brunssum die als eerste opduikt. Bibliotheek Heerlen zou er goed aan doen een keuze te maken en één site als belangrijkste aan te merken (en ook te voorzien van nieuws en andere teksten). Dan weet Google het ook wel te vinden. Normaal gesproken hebben de algoritmes er niet veel langer dan zes maanden voor nodig om nieuwe adressen goed te indexeren en te rangschikken.

De bibliotheek op andere websites
Screenshot Boek1boekOp Schunck.nl wordt ook verwezen naar andere websites waar de Bibliotheek Heerlen of Bibliotheken Parkstad bij betrokken zijn, zoals Boek1Boek op http://www.boek1boek.nu/,  Vrienden van de literatuur, De Slimme Nieuwslezer (waarbij de gebruiker overigens de mededeling krijgt dat die niet beschikbaar is) en het Taalpunt-blog, dat (nog?) niet erg actief is. Andere platformen of initiatieven kwamen zowel op de website als in Google niet nadrukkelijk naar voren.

Rapportcijfer
De algemene indruk is dat de bibliotheek Heerlen voldoende aandacht besteedt aan de aanwezigheid en dienstverlening online, maar online nog een beetje gebukt gaat onder de verschillende samenwerkingsverbanden waar zij deel van uitmaakt. Die hebben er waarschijnlijk toe geleid dat de bibliotheek tot op heden gebruik moet maken van verschillende websites, waardoor zoekmachines de weg nog niet goed weten te vinden. Toch is het juist die samenwerking die de digitale bibliotheek Heerlen een zetje in de goede richting lijkt te geven. De site heeft weliswaar de nodige beperkingen maar oogt lekker fris en geeft je als incidentele bezoeker het gevoel dat er veel te doen is in en rond het Glaspaleis. Het verleidingselement is aanwezig en dat is, in een tijd waarin aandacht steeds schaarser wordt, een groot goed. Bibliotheek Heerlen krijgt een dikke 7.

Tekst: Edwin Mijnsbergen



Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Weinig zicht op digitale transformatie in de boardrooms Peter van Eijk

Voor mij is digitale transformatie misschien wel de belangrijkste professionele drijfveer. Vanaf halverwege de jaren tachtig heeft ieder project waaraan ik mocht deelnemen, wel op de een of andere manier bijgedragen aan een waardevolle en toekomstbestendige bibliotheek. Met als uiteindelijke doel om de... Lees verder