HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Conferentie Schoolbibliotheken Nieuwe Stijl

Femke van den Berg
26-04-2011
Conferentie Schoolbibliotheken Nieuwe Stijl
Hoe staat het met de ketensamenwerking tussen scholen en bibliotheken? Dat was de vraag die centraal stond tijdens de door SIOB en Stichting Lezen georganiseerde conferentie Schoolbibliotheken Nieuwe Stijl op 21 april in Den Bosch. ‘De eerste resultaten zijn goed’, aldus Adriaan Langendonk van Kunst van Lezen. Nu nog uitzoeken of de leerlingen ook beter presteren dankzij de schoolbibliotheek.
‘We hadden deze zaal wel twee keer kunnen vullen,' zo begint dagvoorzitter Thomas van Dalen, management consultant in de cultuursector, de bijeenkomst. Met andere woorden: de belangstelling voor het thema was groot. In de Verkadefabriek verzamelden zich ruim honderd bibliotheekdirecteuren, educatie-experts, stafmedewerkers en andere geïnteresseerden.

Zij luisterden eerst naar een voordracht van Adriaan Langendonk. Hij is projectleider van Kunst van Lezen, het leesbevorderingsprogramma waar het project Bibliotheek op de Basisschool deel van uitmaakt. Bibliotheek op de Basisschool ging in 2008 van start; inmiddels doen er veertig basisbibliotheken, 160 basisscholen en 5 PSO’s mee. Scholen die zich aansluiten, krijgen een nieuwe schoolbibliotheek met actuele boeken. Een bibliotheekmedewerker helpt hen met het invoeren van een uitleen- en leesvolgsysteem. En een of twee leerkrachten binnen de school volgen de opleiding tot leescoördinator. Deze coördinatoren worden een paar uur per week begeleid door een leesconsulent, een speciaal door de bibliotheek opgeleide functionaris die meerdere basisscholen onder haar hoede heeft. Zij biedt ondersteuning bij het bedenken en uitvoeren van leesbevorderingsactiviteiten en het ontwikkelen van een schoolleesplan.
Uit een eerste resultatenmeting blijkt dat het project effect sorteert: het aantal jeugdleden van deelnemende bibliotheken groeide met gemiddeld 65 procent en de uitleningen met 115 procent. Langendonk benadrukt dat dit mede het gevolg is van een aanpak waarbij alle geledingen binnen bibliotheek- en schoolorganisaties betrokken zijn. ‘Het begint met strategie: overleg op het hoogste niveau,' zegt hij. ‘De bibliotheekdirecteur overlegt met het schoolbestuur en met de gemeente. De onderwijsspecialist van de bibliotheek overlegt met de schooldirectie en het team. En de leesconsulent met de leescoördinator.’

Het begint met lezen
Als Adriaan Langendonk zijn presentatie heeft afgerond, is het woord aan Gerlien van Dalen (Stichting Lezen), Chris Groeneveld (SIOB) en Francien van Bohemen (VOB). De laatste benadrukt het belang van goed kunnen lezen. ‘Sommigen denken dat alle problemen zijn opgelost als iedereen maar een iPad heeft,' zegt ze ironisch. ‘Maar het begint toch echt met lezen.’ En daarom zijn programma’s als Bibliotheek op de Basisschool hard nodig, vindt zij. Groeneveld stelt dat de kracht van dit project onder meer gelegen is in de eenduidigheid. ‘We hebben zo’n 170 basisbibliotheken met elk hun eigen profiel. Maar voor basisscholen is een herkenbaar verhaal van belang.’ Zo’n verhaal biedt Bibliotheek op de Basisschool.
Van Dalen vertelt dat uit onderzoek naar voren komt dat alleen al de aanwezigheid van veel boeken en een deskundige begeleiding bij het lezen ervoor zorgen dat kinderen beter lezen. ‘Op die manier ontstaat er een positieve spiraal en kweek je een cohort lezers op.’ Ook Kees Broekhof van advies- en onderzoeksbureau Sardes gaat even later in zijn voordracht in op gunstige onderzoeksresultaten. Zo blijkt een schoolbibliotheek een positieve invloed te hebben op de leesresultaten van leerlingen. En kinderen die op school een programma volgen voor vrij lezen, scoren beter bij begrijpend lezen.

Poster SchoolBIEB

SchoolBIEB
Dat lezen belangrijk is, daarvan hoef je scholen doorgaans niet te overtuigen, blijkt uit de ervaringen die zijn opgedaan in Den Bosch. Daar krijgen alle scholen de komende jaren een SchoolBIEB. Van de 43 scholen hebben er inmiddels al zeventien zo’n eigen bibliotheekvoorziening. Om dit te kunnen bekostigen, zijn er drie bibliotheekfilialen gesloten; binnenkort volgt nog een vierde. (Zie ook dit eerder verschenen artikel in Bibliotheekblad nr 9, 2010 - PDF)

Titus Hoedemaker, bestuurder van ATO Scholenkring (een Bossche schoolkoepel), vertelt dat de meeste schooldirecteuren enthousiast reageerden toen zij van SchoolBIEB hoorden. Schooldirecteur Nick Ouwehand beaamt dit: ‘Ik zat direct op het puntje van mijn stoel.’ De scholen bleken blij dat ze eindelijk hun boekencollectie uit de jaren tachtig konden vervangen. Toch ging niet iedereen meteen overstag. Sommige scholen konden de boekenkasten nauwelijks kwijt, anderen hadden bezwaren tegen de financiële bijdrage van € 8,65 per kind die nodig is om de collectie up to date te houden. ‘Uiteindelijk vonden zij echter altijd wel een creatieve oplossing en plaatsten zij de schoolbibliotheek desnoods in een gang of koffiekamer’, zegt Hans Derks, directeur van de Bibliotheek Den Bosch.
Nu is het belangrijk om de SchoolBIEB ook structureel te verankeren in het beleid van scholen, vindt Saskia Evers, adjunct-directeur van de Bibliotheek Den Bosch. ‘En als het vervolgens ook nog lukt om aan te tonen dat het project resultaat heeft en de kinderen beter presteren, ben ik helemaal intens gelukkig!’

Momenteel wordt er gewerkt aan een meetinstrument dat de leesattitude van kinderen, de leesbevorderingsactiviteiten van de leerkrachten en de kwaliteit van het leesbevorderingsbeleid in kaart brengt. Door dit naast de Cito-scores te leggen, moet inzichtelijk worden in hoeverre Bibliotheek op de Basisschool bijdraagt aan betere leerlingresultaten. Naar verwachting is het instrument dit najaar gereed.

Tijdens de conferentie werden ook vijf nieuwe brochures van Kunst van Lezen gepresenteerd.

Er is ook een korte filmische impressie van de dag gemaakt, die hier te bekijken is. 


Tekst: Femke van den Berg
Foto's: Eimer Wieldraaijer




Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Tranen om voorlezen Maartje Spoelstra

Aan de balie op de jeugdafdeling staat een mevrouw die een boek zoekt voor haar zoontje dat niet wil lezen. Ik raad haar mijn eigen favoriet in deze situatie aan: Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft. Het boekje gaat niet alleen in op een relevante vraag, maar heeft ook nog... Lees verder