HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
VNG: bibliotheken moeten meer inkomstenbronnen aanboren
Wim Keizer
11-02-2014
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft in een brief van 6 februari (pdf) aan de Vaste Kamercommissie van OCW over het voorstel-Stelselwet nog een keer gewaarschuwd tegen 'overregulering'. Eerder deed de VNG dat ook al in haar eerste reactie (21 januari) op de site. De VNG vindt ook dat de bibliotheken meer inkomstenbronnen naast de overheid moeten aanboren. Verder wil de VNG duidelijkheid over de bekostiging van digitale schoolbibliotheeksystemen.
Gevaar
De VNG vindt toevoegen van de functies 'kunst en cultuur' en 'ontmoeting en debat' aan de drie kerntaken 'leren, lezen en informeren' overbodig en gevaarlijk: 'Als de bibliotheek aan teveel eisen moet voldoen om mee te doen in het stelsel, bestaat het gevaar dat die voor sommige gemeenten te duur wordt. Er zal dan vaker gekozen worden voor een bibliotheekvoorziening die buiten het stelsel opereert (bijvoorbeeld een commerciële dienst) of voor sluiting; dat kan niet de bedoeling zijn van deze wet.'
De VNG zegt over de twee toegevoegde functies: 'Met name "kunst en cultuur" is een functie die gemeenten in grotere steden elders, bij andere culturele instellingen, hebben belegd. Datzelfde geldt voor "debat". In een aantal kleinere gemeenten c.q. bibliotheekorganisaties wordt er nu nauwelijks (actieve) invulling aan deze functies gegeven, ook niet in de hoofdvestiging. Wat betekent "ontmoeting" precies volgens de minister? De ontwerpwet is niet specifiek hierover. Dat er een lees- en koffieruimte is of moet er meer gebeuren? In veel gemeenten is deze functie bij het welzijnswerk belegd. Wij willen weten wat dit financieel gaat betekenen voor gemeenten; zo nodig moeten zij daarvoor gecompenseerd worden.'

Druk geeft innovatie
Over de bezuinigingen zegt de VNG dat gemeenten in 2012 € 452 miljoen subsidie gaven en dat dit € 130 miljoen (40%) meer is dan in 2001. 'Onder druk van de economische crisis en bezuinigingen van het Rijk zijn veel gemeenten gedwongen om te korten op de bibliotheek, die meestal de grootste post vormt op de cultuurbegroting. In de ontwerpwet worden gemeenten die van plan zijn hun bibliotheek te sluiten, verplicht met de buurgemeenten overleg te voeren en zo nodig afspraken te maken over de toegang van de inwoners tot de bibliotheekvoorziening', aldus de brief, die eraan toevoegt dat tot op heden slechts een zeer beperkt aantal gemeenten er voor heeft gekozen de subsidie aan de bibliotheek geheel te beëindigen. 'De financiële druk heeft wel geleid tot innovatie. Daar waar vestigingen zijn gesloten, zijn servicepunten, samenwerking met andere culturele instellingen en met scholen en verzorgingshuizen teruggekomen.'

Cultureel ondernemerschap
De brief zegt ook: 'Wij vinden dat de bibliotheken, net zoals andere culturele instellingen, meer inkomstenbronnen naast de overheid moeten aanboren. De bibliotheek is nu voor ongeveer 85% van lokale subsidie afhankelijk. Het is een goede ontwikkeling dat de VOB en het SIOB actief zijn geworden met de stimulering van cultureel ondernemerschap onder bibliotheken. Wij maken met Cultuur-Ondernemen en in overleg met de Federatie Cultuur een handreiking voor gemeenten en het veld.'

Onderwijs en schoolbibliotheeksystemen
De VNG vindt het terecht dat ondersteuning van het onderwijs als verplichte activiteit van de lokale bibliotheek wordt gezien. Maar de VNG vraagt wel hoe de minister deze gaat ondersteunen vanuit het onderwijsbeleid. In de brief vraagt de VNG: 'Kunnen bijvoorbeeld met de onderwijskoepels afspraken worden gemaakt over de versterking van de samenwerking met bibliotheken? Verder is een vraag, of de digitale schoolbibliotheeksystemen gerekend worden tot de digitale infrastructuur? Het SIOB heeft eenmalig de aanschaf door bibliotheken van digitale schoolbibliotheeksystemen voor het primaire onderwijs gestimuleerd. Dat waarderen wij, maar gelet op het verplichtende karakter van de activiteit is structurele ondersteuning op zijn plaats. Daarnaast is er ook behoefte aan digitale schoolbibliotheeksystemen voor het voortgezet onderwijs.'

Eén landelijk systeem?
De VNG liet vorig jaar augustus ook al weten te vinden dat digitale schoolbibliotheeksystemen bij de landelijke infrastructuur zouden moet horen. OCW, VNG, Interprovinciaal Overleg (IPO), SIOB, BNL en Samenwerkende PSO’s Nederland (SPN) maakten toen de afspraak het overleg voort zetten, met als doel te komen tot een gedeeld beeld van de reikwijdte van de landelijke digitale infrastructuur, mede in het licht van de wetgeving.
Ook zou de vergoedingsregeling worden gemonitord op effecten voor bibliotheken en gemeenten.
Als derde zou het SIOB kijken of er minder koppelingen lokaal/landelijk mogelijk zijn (onderzoek naar één landelijk bibliotheeksysteem).

De hele brief staat op de VNG-site.

Tekst: Wim Keizer


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

De potentiële kracht van het landelijke merk Bibliotheek wordt niet voldoende benut
Eens
Oneens
In een interview in Bibliotheekblad nr 7 2019 stelt Cyril Crutz, directeur-bestuurder van BiblioPlus, dat de potentiële power...
Lees meer en geef uw mening