HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
Bezwaren tegen vergoedingsregeling schoolbibliotheeksystemen
Wim Keizer
22-03-2013
De Stichting Samenwerkende PSO’s Nederland (SPN) heeft bij Maria Heijne van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB) en Diederik van Leeuwen van Bibliotheek.nl (BNL) bezwaren geuit tegen de 'Vergoedingsregeling aanschaf schoolbibliotheeksysteem als leerlingenportal binnen de Bibliotheek op school'. 
De Provinciale serviceorganisaties (PSO’s) zijn ongerust over de regeling, omdat ze bang zijn dat hiermee een weg is geopend waarop lokale bibliotheken gedwongen worden de structurele lasten te dragen van landelijke infrastructuur. In tijden van zware bezuinigingen vinden zij dat onacceptabel.
Zeven cent per inwoner
De vergoedingsregeling, waar het SIOB en BNL in het kader van hun activiteiten voor 'de Bibliotheek op school' (dBos) verantwoordelijk voor zijn, houdt in dat bibliotheken over drie jaar een jaarlijkse vergoeding van € 0,07 per inwoner van hun werkgebied kunnen krijgen als ze een licentie afnemen van het schoolbibliotheeksysteem SchoolWise van het bedrijf HKA of V@school van het bedrijf Infor.
De regeling gaat in op 1 september 2013 en geldt voor de drie schooljaren 2013/2014, 2014/2015 en 2015/2016. Het eerste jaar is er maximaal € 400.000 beschikbaar, het tweede jaar € 500.000 en het derde jaar € 600.000. Als er meer aanvragen komen dan er geld is, worden de aanvragers naar rato uitbetaald.

Voorwaarde: groei naar 50%
Voorwaarde voor de regeling is dat de aanvragende bibliotheek een plan van aanpak meestuurt, waarin in staat hoe de bibliotheek in drie jaar tijds een groei in het aantal deelnemende scholen weet te bereiken van een door het SIOB en BNL gewenst niveau van minimaal 50% (aan het eind van het schooljaar 2015/2016). Deze beide instellingen vinden het wenselijk dat na 2013/2014 ongeveer 20 tot 30% van de scholen is aangesloten en na 2014/2015 ongeveer 30 tot 40%.
De bibliotheek moet een schoolbibliotheeksysteem bestellen bij een door BNL goedgekeurde leverancier of dealer. Dat zijn momenteel HKA, Infor en de PSO’s, maar de regeling staat open voor nieuwe aanbieders, mits deze aan de door BNL gestelde voorwaarden voldoen. De portal (inclusief de kosten) wordt na drie jaar geëvalueerd.

Niet passend in afspraken
De PSO’s zijn principieel van mening dat deze tijdelijke subsidieregeling niet past bij de afspraken die OCW, IPO en VNG hebben gemaakt in het Bibliotheekcharter. 'Licentiekosten voor V@school en SchoolWise zijn kernonderdeel van de landelijke onderwijsportal en behoren daarmee bij de landelijke infrastructuur', zegt de SPN in haar brief. De SPN heeft BNL en het SIOB opgeroepen om in de komende begrotingen voldoende middelen op te nemen om deze landelijke licentieverplichtingen structureel op landelijk niveau te financieren. De PSO’s geven aan, ondanks het verschil van mening, onverminderd te blijven doorwerken aan het ondersteunen van de dBos.

Hoort niet bij infrastructuur
'ILS-en of afgeleide systemen zoals die voor scholen behoren helemaal niet tot het domein van de landelijke infrastructuur, het is nieuw voor mij dat PSO's bepalen dat dit wel het geval is', zegt Diederik van Leeuwen, directeur van BNL, in een reactie op de inhoud van de SPN-brief [ILS-en = Integrated Library Systems, ofwel de lokale of provinciale bibliotheekautomatiseringssystemen – wk].
'In aanvang was het wel de bedoeling dat er een eigen leerlingenportal gebouwd zou worden door BNL, maar daar is voorlopig van afgezien vanwege enerzijds het feit dat de leveranciers HKA en Infor bereid waren mee te werken aan een landelijke opzet en daarmee een efficiënte (goedkopere) en effectievere (snelheid) oplossing voorhanden was. Anderzijds zijn nog niet alle digitale componenten binnen de BNL-infra klaar om een volwaardig leerlingenportal op te leveren', zegt van Leeuwen verder.

Van Leeuwen meldt dat BNL de komende drie jaar met de leveranciers gaat toewerken naar een vergaande integratie van infra-onderdelen, zoals de NBC en het Datawarehouse (DWH) in de leerlingenportal. Daarom is de regeling in aanvang op drie jaar gesteld, omdat er dan beter zicht is op wat de leveranciers nog moeten leveren en wat er 'standaard' beschikbaar is vanuit BNL. 'En als de regeling bevalt en nog steeds te financieren is, zou het ook kunnen dat deze wordt doorgezet. Is het reëel om nu al verder dan drie jaar vooruit te kijken? Ik vind zelf dat we een meer dan behoorlijke termijn afgeven eerlijk gezegd', aldus Van Leeuwen.

Basisvariant afgedekt
Hij vertelt dat de leveranciers hebben bijgedragen aan het minimaliseren van de kosten, waardoor de vergoedingen recent nog met 30% lager konden worden afgesteld. De vergoeding dekt daarmee volgens Van Leeuwen een basisvariant af, waarmee de bibliotheken de boer op kunnen naar scholen. 'Al het maatwerk of additionele wensen komen voor rekening van de lokale samenwerking, dat lijkt me logisch. Wij verwachten op onze beurt juist van PSO's dat ze daarin de handschoen oppakken en een positieve rol gaan spelen. Ook in het maken van nadere afspraken met de leveranciers. Er is een plafond ingebouwd, omdat we zelf geen ongelimiteerd budget hebben. Alles wat we aan schoolwerk zouden besteden, valt ergens anders weer van een project af. Ook wij moeten keuzes maken, net als ieder ander', zegt van Leeuwen.

Prikkelen
Hij voegt daaraan toe dat BNL en het SIOB de bibliotheken willen prikkelen om zelf middelen te verwerven voor de werkzaamheden op school. Volgens hem is dat is zeer goed mogelijk en bewijzen vele directeuren door het hele land dat al. 'Die vragen een bijdrage per leerling aan scholen of gemeente of verdienen zichzelf op een andere wijze terug. Deze tijd vraagt om cultureel ondernemerschap en het volledig leunen op subsidies is "old school". Bovendien vind ik een investering van 1,5 miljoen euro de komende 3 jaar plus bijkomende werkzaamheden (en koppelingen die BNL ook financiert) nogal een behoorlijke bijdrage. Jammer dat de PSO's zo reageren. Ik had liever gezien dat ze dit positief hadden opgepakt, daar is alle gelegenheid voor. Nu creëren ze rondom een goede regeling die actieve bibliotheken met gejuich ontvangen onnodig ruis en onrust. Het was sterker geweest wanneer ze met een volume aanmeldingen en een formule op de proppen waren gekomen die een andere regeling rechtvaardigt. Die kans is er nog steeds. Ik daag ze uit om ons beleid te moeten herzien vanwege het enorme succes van de Bibliotheek op school dankzij de inzet van de PSO's. In dat geval ben ik de eerste om mijn ongelijk te erkennen', zo eindigt Van Leeuwen zijn reactie.

Sterke positie
De vergoedingsregeling meldt dat de met landelijke content en functionaliteit gevulde widgets van BNL de leerlingenportal specifiek maakt voor dBos. Hetzelfde geldt voor de relatie met het Leesplan en de integratie van de Monitor (transacties van data). De bibliotheek en haar expertise worden letterlijk “op school” gebracht, omdat de leerlingenportal technisch gezien een uitbreiding is van het lokale bibliotheeksysteem en deze door de bibliotheek wordt beheerd. 'Hiermee krijgt u als bibliotheek een (ver)nieuwe(nde) en sterke positie in de school.'
De bibliotheek kan de licentie zelf afnemen van de leverancier als die HKA of Infor is. Indien een PSO voor de bibliotheek een dealerrol vervult, kan de bibliotheek de licentie via haar PSO afnemen. De bibliotheek moet zelf met de leverancier of de PSO afspraken maken over de kosten, het onderhoud, de implementatie en zonodig de migratie van oude systemen.

De regeling meldt ook dat BNL de afspraken met HKA en Infor heeft gemaakt en dat stapsgewijs over een periode van drie jaar integratie met de landelijke infrastructuur wordt bewerkstelligd. 'Deze afspraken zijn in een gemeenschappelijk jaarplan vastgelegd en formeel geregeld binnen een samenwerkingsovereenkomst.'

Het SIOB zegt hierover in zijn 'Beleidskader opdrachttaak Digitale innovatie 2013-2014' (PDF) op pagina 22, onder paragraaf 5.1. de Bibliotheek op school, Activiteiten in opdracht van het SIOB en - na inrichting - de landelijke uitvoeringsorganisatie: 'BNL verhoogt stapsgewijs het eigen functionele en technische aandeel van de portal van Bibliotheek op school voor scholen en daarmee de aansluiting op de eigen infrastructuur: van 25% in 2012 naar 75% in 2015 ten opzichte van de bibliotheekleveranciers HKA en Infor.'

Educat stopt
Tot nu toe was een veelgebruikt schoolbibliotheeksysteem Educat van HKA. Het wordt door 1900 van de ruim 7000 basisscholen gebruikt. De kosten zijn doorgaans € 200 per school.
Door de komst van EducatWise (nauw gekoppeld aan het bibliotheekautomatiseringssysteem BicatWise), nu op verzoek van BNL gevolgd door SchoolWise, stopt HKA met het ondersteunen Educat. Vorig jaar toonde de landelijk Educat-coördinator Leendert den Heijer zich ongerust over de plannen van het SIOB en BNL. Zie dit bericht van 1 maart 2012. BNL heeft zijn advies in die zin opgevolgd dat afspraken zijn gemaakt met HKA en Infor.
 
Tekst: Wim Keizer

Zie ook dit bericht op de website van BNL.
Zie verder ook de brochure Vergoedingsregeling aanschaf schoolbibliotheeksysteem (PDF)


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (5)

Wim Keizer
22-3-2013 13:35
Aanvulling op bovenstaand bericht.

In reactie op de inhoud van de SPN-brief meldde Maria Heijne, directeur van het SIOB, mij:
“Ik heb woensdag uitgebreid met Tineke van Ham [voorzitter SPN – wk] hierover gesproken en nog een keer uitgelegd hoe de regeling in elkaar zit en waarom wij wel graag wilden publiceren, namelijk om bij de bijeenkomst van gisteren [van HKA over SchoolWise – wk] informatie te kunnen bieden.
Het staat haar vrij, maar ik betreur het dat zij zich dan alsnog “genoodzaakt” voelt om dit standpunt bekend te maken. Dat heb ik haar ook gezegd.

Wij zijn er van overtuigd dat we een mooi aanbod doen aan scholen en bibliotheken in de vergoeding van de basiskosten. Onze berekeningen en de daaraan voorafgaande onderhandelingen met de leveranciers laten zien dat het moet kunnen voor die bedragen.

Ik vind het bijzonder jammer dat er een sfeer wordt gecreëerd alsof wij de bibliotheken in de kou laten staan. Laten we niet vergeten, de afgelopen 5 jaren zijn er door Kunst van Lezen (dus SIOB en Stichting Lezen) al vele euro’s gestoken in de voorbereidingen en eerste uitrol van de Bibliotheek op School (en haar voorgangers). Voor de PSO’s en de bibliotheken ligt er een prachtig pakket aan bouwstenen in de vorm van richtlijnen en materialen om van start te gaan of op door te bouwen.

Ik hoop vooral dat ook bibliotheken zich laten horen die dit wel een uitstekend aanbod vinden en er goed mee uit de voeten kunnen, zoals ze ons laten weten.”

Wim Keizer
22-3-2013 14:31
Hanneke Veen
24-3-2013 16:02
Wat moet je nu als Bibliotheek als je al je scholen op het dBos  systeem hebt waar educat als onderdeel inzit en je wilt solidair zijn naar je collega bibliotheken? Wat moet je denken van al die partijen in deze branche die allemaal hetzelfde doel hebben: de rol en functie van fysieke en digitale bibliotheek de komende jaren borgen en ontwikkelen maar hierin niet gezamenlijk optrekken.Andere belangen hebben.
Ik begrijp dat je als SPN het beste voor de bibliotheken wil maar ik vind dit ook een typische reactie in een branche waar zoveel instanties en petten zich allemaal bezig houden met het Bibliotheek werk. Ik begrijp en waardeer dat er door SIOB en BNL met deze subsidie regeling getracht wordt een impuls te geven aan het overgaan op dbos. Iets waar we met zijn allen toch het belang van inzien?
Ik wil op geen enkele manier de eventuele gesprekken/onderhandelingen van de SPN in de weg staan, alles voor het beste resultaat in de branche voor de bibliotheken. Maar de werkelijkheid is een andere. Is er een van verschillende stadia, verschillend tempo en verschillende fasering van bezuinigingen en verschillende verwachtingen en heel veel verschillende financieringen. In afwachting van wetgeving die veranderd met daarbij behorende takenpakketten en belangen.
Waarom vanuit kracht nu niet afspreken dat een tijdelijke stimulering vanuit SIOB en BNL geen precedenten schept voor een toekomstige  structurele situatie. Omdat we het belang van Dbos inzien voor de profilering van alle Bibliotheken. Dat de tijdelijkheid van deze financiering  het ondernemen kan stimuleren en dat in de tussentijd gezamenlijk gezocht wordt naar een financieringsstructuur. En kunnen we  misschien met de tijdelijkheid van de financiering wel een boost geven aan ondernemend bezig zijn, doen in plaats van praten, en handelen! En dat geeft naar stakeholders weer een andere dynamiek. Die we kunnen benutten.

In juli 2011 werden we geconfronteerd met grote bezuinigingen en kregen we als opdracht mee dat alle kinderen in Assen bereikt moesten worden, ongeacht of er een filiaal in de buurt aanwezig is. We hebben in februari 2012 met alle scholen gesprekken gevoerd en zijn  gekomen tot abos. De Asser Bibliotheek op School met o.a.Educat als systeem voor de scholen .Provinciaal waren we nog niet zover, er werd nl. gezamenlijk opgetrokken in kader van de bezuinigingen, alleen in Assen konden en wilden we hier niet op wachten.
Dus hebben we het “bereiken van alle kinderen in Assen tussen 0-12 jaar” opgepakt en uitgewerkt. Met als resultaat dat 21 van de 24 scholen voor 3 jaar onder contract staan voor een bedrag per leerling. Betaald vanuit de scholen, geen extra subsidie. In Drenthe was de fasering van de bezuinigingen een andere voor de verschillende bibliotheken. We waren de eersten die met bezuinigingen geconfronteerd werden en we gingen verhuizen waar  anderen gezamenlijk een pas op de plaats maakten en gezamenlijk optrokken.
We konden en wilden toen niet wachten vanwege verhuizing naar De Nieuwe Kolk. Dit betekent wel dat er nu een andere dynamiek speelt bij Bibliotheken die nog over moeten/willen gaan en bibliotheken die deze slag al hebben gemaakt. Dat is ook inherent aan deze branche, vele partijen op de weg met andere snelheden en ander tempo.
En dat willen we allemaal op hetzelfde moment en in hetzelfde tempo regelen. Dat gaat dus niet. Omdat de beginsituaties anders zijn, we allemaal onderweg zijn en in een ander tempo.
Ik begrijp heel goed dat SPN het goed willen regelen voor de bibliotheken, dat is prachtig. Is het ook reëel?
Naar mijn mening was  het beter om dit al aan de voorkant te doen. Is de SPN  van een ander beeld uitgegaan? Valt schoolwise nu onder de landelijke infrastructuur op basis van keiharde afspraken of is dit een aanname geweest? Afspraken gemaakt vooraf of niet? Nu nemen we educat toch ook af via dealership bij de PSO. Verwachtingen moeten ook gemanaged worden. Waarbij ik tegelijk aangeef niet alle kennis te hebben over hoe dit proces is gegaan. Ik heb vragen, geen mening.
En eigenlijk is het voor mij niet zo heel interessant. Als de SPN in staat is om met SIOB en BNL dit te verduidelijken en te regelen ,uniform voor alle bibliotheken met uniforme vergoeding vastgelegd wie wat betaald, dan is dat heel mooi.
Wel begrijp ik dat we het graag voor allemaal goed willen regelen maar wat betekent dit voor Bibliotheken die al ondernemend gestart zijn, die voor een bedrag per leerling een 3 jarige samenwerking hebben afgesloten, zonder extra subsidie bv en die niet hebben gewacht maar hebben gehandeld? Of bibliotheken die  nu overgaan of net overgegaan zijn?
Voor mij, als individuele bibliotheek, ben ik wel heel blij met deze regeling omdat het betekent dat ik mijn scholen kan bedienen met schoolwise binnen de plannen die er nu gemaakt zijn en vastliggen voor de komende drie jaar. Omzetten van Educat naar Schoolwise. Daar moest nl. toch een oplossing voor komen.
Eigenlijk een cadeautje, bonus.Ik had ook de keuze kunnen maken om te wachten omdat niet duidelijk was wat er met Educat ging gebeuren. Dat hebben we bewust niet gedaan, er moest toch een oplossing voor komen. Ook dit is ondernemen, vooruit kijken en risico’s benoemen en dat is niet hetzelfde als alles tot tien achter de komma hebben vastgelegd. En dat geld voor alle scholen die nu Educat hebben of een ander systeem.
Ondernemen is kansen zien en benutten op basis van zoveel mogelijk informatie. Ondernemen is niet hetzelfde als niet handelen omdat je de informatie nog niet volledig hebt…….dat is nl. niet vaak  het geval. En zeker niet in deze branche waar er nu teveel onduidelijkheden om altijd alle informatie  te hebben. Denk aan wetgeving, belangen.
Dus mocht de SPN er niet uitkomen, om het landelijk voor alle bibliotheken te regelen, dan zal ik zeker als bibliotheek gebruik gaan maken van deze regeling. En zal ik de aanvraag indienen voor 1 september 2013.
Ik zou de branche willen oproepen nu eens uit te gaan van kracht, van ondernemen en staan voor je product. Iets dat gratis is heeft geen waarde en laten we met elkaar waarde toevoegen aan de Bibliotheek. Door te handelen, te ondernemen en samen als alle organisaties een goed product neer te zetten vanuit kracht. Als Maatschappelijk Verantwoord Ondernemer de meerwaarde van de bibliotheek te verkopen! Allemaal, samen vanuit je eigen verantwoordelijkheid maar met hetzelfde doel: de fysieke en digitale rol van de bibliotheek borgen in de Nederlandse samenleving.
Nan van Schendel
24-3-2013 22:26
Door veel bibliotheken wordt de ondersteuning die met (varianten op) ‘de bibliotheek op school’ geboden wordt, beschouwd als een structurele verandering in de toegevoegde waarde van het bibliotheekwerk. Zo ook in Gouda. Er wordt ingezet op een duurzame relatie met het onderwijs. Dus praten we over kosten die er over 3 jaar nog steeds zullen zijn. Deze regeling betreft een klein bedrag voor een korte periode. En ieder bedrag is welkom voor de ondernemende bibliotheek die geld uit alle hoeken en gaten moet halen. De inzet van deze vergoedingsregeling laat het mechanisme zien van hoe ‘t landelijke geld zich gedraagt: een relatief klein bedrag waar we geen lange termijn verwachtingen aan moeten koppelen.

Het is in ieder geval wel hard nodig om tot een heldere definitie te komen van wat tot de landelijke infrastructuur van bibliotheek.nl behoort zodat we dit soort discussies niet meer hoeven te voeren.
Mannes Westra
25-3-2013 21:10
Infrastructuur of geen infrastructuur.
PSO’s, en waarschijnlijk zij niet alleen, hebben zorgen over de ‘vergoedingsregeling aanschaf schoolbibliotheeksystemen als leerlingenportal binnen de Bibliotheek op school’.  SIOB en BNL hebben besloten deze vergoeding toe te kennen aan bibliotheken die een minimum aantal scholen aan zich weten te binden.
Er is dan inderdaad wel aanleiding om je zorgen te maken:
- In welke mate is er dan sprake van het (mede)financieren van infrastructuur door bibliotheken terwijl infrastructuur door het rijk dient te worden betaald.
- En heb je als bibliotheekorganisatie over drie jaar (nog) wel voldoende budget om dan zelf die € 0,07 per inwoner te betalen? En zo niet, is het dan weer afgelopen met de Bibliotheek op school?

Volgens Diederik van Leeuwen gaat het om de financiering van een ILS en helemaal niet om landelijke infrastructuur.  De PSO’s zien dat dus anders. Dat wordt dan welles-nietes en dan zal iemand er een knoop over moeten doorhakken.

Het SIOB zegt dat BNL stapsgewijs het eigen functionele en technische aandeel van de portal van Bibliotheek op school voor scholen en daarmee de aansluiting op de eigen infrastructuur zal verhogen van 25% naar 75%. Wordt het dan stapsgewijs toch weer infrastructuur of gaat BNL dan ook in de ILS-business?

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

Bibliothecarissen moeten zich activistischer opstellen
Eens
Oneens
In nummer 4 van Bibliotheekblad wordt in het gesprek met de Beste Bibliothecarissen de vraag opgeworpen of bibliothecarissen zich...
Lees meer en geef uw mening