HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
Bibliotheken Súd en Súdwest Fryslân gefuseerd tot Bibliotheken Súdsúdwest Fryslân
Ilona Verhoeven
03-01-2013
De in mei van dit jaar aangekondigde fusie van de Friese bibliotheken Súd en Súdwest Fryslân is met ingang van 2013 een feit. Vanaf 1 januari 2013 gaan de bibliotheekorganisaties samen verder onder de tijdelijke naam Bibliotheken Súdsúdwest. Directeur-bestuurder wordt mevrouw Sytske Atsma, die tot 2013 directeur-bestuurder was van bibliotheken Súd Fryslân 
Bibliotheken Súdsúdwest gaat de bibliotheekvoorziening verzorgen in de gemeenten Heerenveen, Súdwest-Fryslân, Littenseradiel, Skarsterlân, Lemsterland en Gaasterlân-Sleat (de laatste drie vormen per 1 januari 2014 de nieuwe gemeente De Friese Meren). Het werkgebied zal onder andere de plaatsen Heerenveen, Joure, Lemmer, Balk, Sneek, Bolsward, IJlst, Makkum en Workum omvatten. In eerste instantie is de fusie ingegeven door bezuinigingen. De laatste jaren zijn er in Friesland, net als in andere delen van het land, al meer bibliotheekorganisaties samengevoegd. Naast bezuinigingen speelt in dit geval ook de gemeentelijke herindeling een rol, waarbij de gemeenten Skarsterlân, Lemsterland en Gaasterlân-Sleat met ingang van 1 januari 2014 de nieuwe gemeente De Friese Meren zullen vormen, zegt directeur van Bibliotheken Súd Fryslân, Sytske Atsma (58), die na de fusie de nieuwe bibliotheekorganisatie voor de hele regio onder haar hoede heeft. ‘De gemeente vindt het belangrijk om met één bibliotheekorganisatie te maken hebben. Daarom hebben we besloten de koppen bij elkaar te steken en te kijken of we een win-win-situatie kunnen creëren.’ 

Al sinds 2010 vindt er regelmatig vermindering van budgetten plaats, stelt Atsma. ‘Dat maakt dat we al jaren de tering naar de nering zetten. We moeten daardoor ook steeds andere keuzes maken.’ Samen met haar collega Ellen van Albada (65) van Bibliotheken Súdwest Fryslân heeft ze alles in goede banen geleid op weg naar de fusie. Om te beginnen is de fusie een praktische maatregel, licht Van Albada toe. ‘Dan heb je een directeur minder nodig en dat scheelt natuurlijk een slok op een borrel in zo’n organisatie.’ Ze ging in augustus eigenlijk al met pensioen, maar heeft met het oog op de nieuwe bibliotheek nog een paar maanden parttime aan haar bibliotheekcarrière vastgeplakt. Dat was nodig, vertelt ze, want bij een dergelijke reorganisatie komt heel wat kijken: ‘De OR geeft advies, de raden van toezicht moeten akkoord gaan en we hebben besprekingen moeten voeren met de verschillende gemeenten.’

Lytse Bybs
Het afgelopen jaar kondigde de gemeente Súdwest-Fryslân aan dat de bibliotheek het met 400.000 euro minder moet doen, een bedrag waarvoor tot nu toe meerdere vestigingen draaiend gehouden worden. Deze vestigingen hangt nu sluiting boven het hoofd. Daaronder is ook de pas gerestylde bibliotheek in Makkum, de eerste ‘retailbibliotheek’ van Friesland, die onlangs in de top drie van beste bibliotheken van Nederland eindigde. Van Albada: ‘Iedereen is dolblij dat het zo goed loopt en dan zou je die dicht moeten gooien, dat is van de gekke natuurlijk.’

'Lytse bybs' zouden een oplossing kunnen zijn, stelt Atsma. ‘Lytse byb betekent “kleine bieb”, een concept van bibliotheken in de dorpen waar je ook een kleine volwassenencollectie hebt.’
Ruim 1500 ondertekenaars van een petitie op internet hebben aangegeven de voorgenomen bezuinigingen en ook de Lytse Bybs echter ‘onacceptabel’ te vinden en hebben in het najaar van 2012 de gemeente Súdwest-Fryslân gevraagd de bezuinigingen te heroverwegen. De gemeenteraad heeft zich op 8 november j.l. over het bezuinigingsvoorstel gebogen en ontving van de bibliotheek een alternatief voorstel waarin beschreven wordt hoe een ‘goed gespreide bibliotheekvoorziening en een acceptabel dienstverleningsniveau’ gehandhaafd kunnen worden als er minder bezuinigd wordt. Omdat de raad sluiting van vijf van de zeven bibliotheekfilialen nu te voorbarig vindt, heeft het college van B&W alsnog een onafhankelijk onderzoek beloofd.

‘De vraag is: hoe kunnen we met minder geld toch een goede bibliotheekvoorziening op het platteland in stand houden’, zegt Atsma. ‘Wat we heel belangrijk vinden is dat we rekening houden met de situatie ter plekke, dat we geen blauwdruk vervaardigen en die op verschillende plaatsen gewoon toepassen. Het gaat ook om sociale verankering, de bibliotheek als een soort dorpsplein en als spin in het web.’ Daarnaast ziet ze toekomst voor centrumbibliotheken en schoolbibliotheken.

Transitie
In eerste instantie is de naam Súdsúdwest, een samenvoeging van de namen van de twee bestaande bibliotheken, tijdelijk van aard. Atsma: ‘Als we een nieuw verhaal hebben, dan kiezen we een nieuwe naam, je kiest een naam voor hetgeen je ook doet.’ De strategie en de beleidsplannen worden in de loop van 2013 uitgewerkt. ‘Dan weten we hoe de bezuinigingen zullen uitpakken en is ook de herstructering van het platteland vormgegeven. Eerst willen we nu alles zakelijk en organisatorisch in orde maken.’

Digitalisering is een van de speerpunten van het beleid, wat ook kracht bijgezet wordt door de fusie. Atsma: ‘We benadrukken dat we samen zijn en dat we samen een strategie bepalen in het transitieproces van fysiek naar digitaal.’ Nieuwe media en het gebruik van sociale media staan nog in de kinderschoenen, legt ze uit. Ondanks de focus op digitale zaken vindt Atsma dat er niets ten koste hoeft te gaan van de fysieke bieb. ‘Het is en-en. Het vult elkaar aan, zoals het nu al gaat als bijvoorbeeld mensen iets digitaal bestellen wat dan toch aan huis gebracht wordt. Hoe goed de digitale ontwikkelingen ook zijn, het betekent niet dat je niet ook op bepaalde punten een ontmoetingsplaats kunt zijn.’

Koers: dynamiek en reuring
'We zoeken naar onze best practice', zegt Atsma over de mogelijke koers die volgend jaar ingezet wordt. ‘En we willen ons duidelijk afvragen wat aansluit bij onze kerncompetenties leesbevordering en leesplezier.’ Sinds vier jaar actief in de bibliotheekbranche en voor die tijd werkzaam in de zorg en het onderwijs, weet ze hoe het is telkens anders tegen werk en organisaties aan te kijken. ‘Iedereen is zichzelf momenteel opnieuw aan het uitvinden, in dat licht proberen we ook nieuwe samenwerkingsverbanden aan te gaan. Het leuke is om partners te vinden die niet voor de hand liggen.’
Het organiseren van andere activiteiten dan alleen met boeken past daarbij. ‘We houden van dynamiek en reuring, hoe meer er te doen is, hoe beter. Ook in andere vorm.’
Atsma heeft gemerkt dat heel veel mensen eigenlijk niet weten hoe het er precies aan toegaat in de huidige bibliotheeksector en ze onderstreept het belang van goede voorlichting. ‘Wij bewegen mee, hoe snel de ontwikkelingen zullen gaan weten we niet, maar weet wel: wij zijn erbij, wij gaan het doen.’

Op 17 januari neemt Ellen van Albada feestelijk afscheid in het nieuwe theater in Sneek.

Zie ook het bericht over de fusie op de website van Bibliotheken Súdwest Fryslân.

Tekst: Ilona Verhoeven


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

Bibliothecarissen moeten zich activistischer opstellen
Eens
Oneens
In nummer 4 van Bibliotheekblad wordt in het gesprek met de Beste Bibliothecarissen de vraag opgeworpen of bibliothecarissen zich...
Lees meer en geef uw mening