HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
Burgers tegen bezuinigingen
Femke van den Berg
25-10-2012
In deze periode worden veel bibliotheken weer geconfronteerd met nieuwe bezuinigingsplannen. Soms leidt dat tot protestacties van burgers. Bijvoorbeeld in Skarsterlân, Wijhe en Hollands Kroon. ‘Het gaat me zo gigantisch aan het hart’, zegt Anke Kral-Velthuis (Wijhe). 
Burgers tegen bezuinigingen
In Skarsterlân (29 dorpen, ruim 27.000 inwoners) stuurde het ouderenoverleg een verontruste brief naar de fusiegemeente De Friese Meren - waarin Skarsterlân zal opgaan - omdat deze aankondigde ruim zeven ton te willen bezuinigen op de gesubsidieerde instellingen. ‘Het ligt voor de hand dat de bibliotheek dan ook de klos zal zijn’, zegt Ity de Vries van het Overleg Senioren Skarsterlân (OSS) en oud-medewerker van de Bibliotheek Sint Nicolaasga (1971-1998). ‘En dat terwijl veel doelgroepen nog altijd graag boeken lenen: kinderen, ouderen, de gehandicapte bewoners van instelling Maeykehiem. Bovendien zijn veel ouderen nog niet zo handig met internet. Zij leren juist in de bibliotheek omgaan met computers. Ook is het voor hen een ontmoetingsplek. Natuurlijk begrijpen we dat er in deze tijd bezuinigd zal moeten worden, maar laten we hopen dat de bibliotheek niet al te zeer wordt getroffen.’
Niet alleen het OSS maakt zich zorgen. Leerlingen van basisscholen in Sint Nicolaasga en Langweer doen dat ook. Zij verzamelden handtekeningen en boden die aan het gemeentebestuur aan, zo melden de Jouster Courant en Skârsterlannieuws.nl.  De betrokken bibliotheekdirecteuren roepen inwoners op om met ideeën te komen om de biebs open te houden.

Kwetsend en dom
Ook in Wijhe (6000 inwoners) zijn burgers ontstemd over de plannen om de plaatselijke bibliotheek te sluiten, dan wel te vervangen door een uitleenpunt. Toen inwoonster Anke Kral-Velthuis in De Stentor, ‘ergens tussen berichten over hondenpoep en eikenprocessierupsen’ een stukje las over de voorgenomen bezuiniging van € 40.000 op de bibliotheek, ondernam ze meteen actie. ‘Bibliotheken sluiten, terwijl lang niet alle mensen de middelen hebben om zelf boeken of e-readers te kopen, vind ik kwetsend en dom’, verklaart ze. ‘Een bibliotheek hoort er gewoon bij, zeker in het leukste dorp van Overijssel
Kral-Velthuis alarmeerde alle scholen en verenigingen in Wijhe - van vrouwenraad tot mannenkoor - en richtte een actiecomité op. Dat verspreidde flyers en posters, organiseerde een handtekeningenactie (voorlopig resultaat: 2700 handtekeningen) en zette een demonstratie op poten. Ook werden 150 bezwaarschriften naar de gemeente gestuurd. Verder mobiliseerde het comité met succes de lokale en regionale media: De Stentor, RTV Oost en Salland Centraal
Achter de schermen probeerde de bibliotheek intussen invloed uit te oefenen op het besluitvormingsproces door te praten met de wethouder, raadsfracties en ambtenaren, zo laat Frederique Westera, directeur stichting openbare bibliotheek Olst-Wijhe, weten. ‘Het behoud van het openbaar bibliotheekwerk binnen de gemeente is daarbij uiteraard het uitgangspunt.’
Het gemeentebestuur bleek voor dit alles niet ongevoelig en stelde op 16 oktober voor om de voorgenomen bezuinigingen voorlopig op te schorten tot juni 2013. 
‘Men wil nu eerst een onderzoek naar wat een toekomstbestendige bibliotheek zou moeten zijn’, vertelt Kral-Velthuis. ‘Ik pleit ervoor om dat onderzoek te laten uitvoeren door een groep waarin ook burgers en bibliotheekmedewerkers zitting hebben. Ook wil ik bepleiten dat de mogelijkheden tot sponsorship worden onderzocht.’
Op 5 november wordt het definitieve besluit genomen. ‘Mocht de bibliotheek dan alsnog dicht moeten, dan laten we ons opnieuw horen’, aldus een strijdbare Kral-Velthuis.

Protestmars Wijhe Ilona Brunsveld met handtekeningenlijsten
Links: Protestmars Wijhe. Rechts: Ilona Brunsveld met handtekeningenlijsten tegen sluiting bibliotheken Hollands Kroon

Boekenbergen
In de gemeente Hollands Kroon (47.000 inwoners) heeft de coalitie van PvdA, VVD en CDA aangekondigd tijdens de raadvergadering op 25 oktober in te stemmen met de begroting. Daarmee is een meerderheid voor de bezuiniging op het bibliotheekwerk van bijna € 600.000, de helft van het totale budget. ‘Een motivatie voor de bezuiniging is nauwelijks gegeven’, zegt directeur Mannes Westra van de KopGroep Bibliotheken. ‘Er wordt verwezen naar de digitalisering; mensen zouden hun boeken via e-readers gaan lezen. Maar uit onderzoek blijkt dat momenteel slechts 4% van de Nederlandse boektitels digitaal wordt aangeboden, ook al kent bijna iedereen wel iemand met een e-reader met daarop honderden titels. Die zijn meestal illegaal verkregen. Dat lijkt me niet wat de gemeente wil propageren.’
De bibliotheek richtte een actiecomité op en benaderde pers, scholen en eigen leden.  ‘Het bleek dat de inwoners zeer verontwaardigd waren’, vertelt pr-medewerker Anita Ruder. ‘Op twee locaties is actie gevoerd met de scholen.' (Zie ook deze reportage van RTV Noordkop.) Een bloemiste maakte een ‘Boekenbank’ - een kar vol beduimelde romannetjes - naar analogie van de Voedselbank en deelde de boekjes spontaan uit aan het publiek. Zij is bang dat dit straks het enige leesvoer is in de gemeente Hollands Kroon. Via Petities.nl betuigden 2700 mensen steun en via een handtekeningactie 4500. 'Van onze 10.000 leden heeft 75% steun toegezegd. Om te illustreren hoeveel mensen nog papieren boeken lenen bij de bibliotheek, zijn de ingeleverde boeken een week lang bij de ingang opgestapeld. Zo ontstonden enorme boekenbergen. Op 11 oktober hebben we ingesproken in de raadsvergadering en er staan nog gesprekken met diverse fracties op de rol.’

Boekenberg Hollands Kroon Boekenbank Hollands Kroon
Links: 'Boekenberg' (Hollands Kroon). Rechts: 'Boekenbank' (Hollands Kroon)

Toch lijkt het gemeentebestuur onvermurwbaar. ‘Ze zeggen steeds dat ze een volwaardige bibliotheekvoorziening willen, voor de helft van het geld’, zegt Westra. ‘Natuurlijk willen wij constructief meedenken; we hadden al een spreidingsplan gemaakt met voorstellen voor goedkopere bibliotheekvoorzieningen. Maar als we echt 6 ton moeten bezuinigen, moeten we de vestigingen in Anna Paulowna, Niedorp en Wieringerwerf sluiten en personeelsleden ontslaan. We verliezen dan ongetwijfeld leden en met hen naar schatting 2 ton aan gebruikersinkomsten. Ik vraag me af of we in die situatie überhaupt nog enige vorm van bibliotheekvoorziening overeind kunnen houden.’

Tekst: Femke van den Berg
Foto's met dank aan Bibliotheek Wijhe en KopGroep Bibliotheken


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

De (kennis over de) collectie moet weer centraal komen te staan in de bibliotheek
Eens
Oneens
In een interview in Bibliotheekblad nummer 6 betoogt Mari Nelissen, die op 20 mei van dit jaar afscheid nam als bestuursvoorzitter van...
Lees meer en geef uw mening