HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
Symposium Plusbibliotheken: Kosten infrastructuur nu € 7,1 miljoen
Wim Keizer
13-04-2011
Het gezamenlijke openbare bibliotheekwerk is momenteel jaarlijks zo’n € 7,1 miljoen euro kwijt aan de kosten van de informatie-infrastructuur. Dat vertelde Johan Stapel, senior adviseur digitale diensten & infrastructuur bij Bibliotheek.nl, op 12 april tijdens een door de Plusbibliotheken in Almere georganiseerd symposium met de titel 'Collectie en Connectie'. Er waren zo’n honderd belangstellenden op het symposium af gekomen.
Stapel, die op persoonlijke titel sprak in vervolg op een in Bibliotheekblad 13/14 (PDF) van juni 2010 geschetst droomscenario voor de vernieuwing van de digitale infrastructuur, gaf aan dat het aandeel voor de afzonderlijke bibliotheken in die € 7,1 miljoen volgens een educated guess zo’n € 5,4 miljoen is, inclusief € 3 miljoen aan NBD/Biblion voor titeldata.
Het bedrag van € 7,1 miljoen is wat de bibliotheken kwijt zijn aan OCLC voor Picarta/Publiekwijzer, Worldcat, GGC, NCC/IBL en VDX , aan Alfa & Ariss voor A-select, aan Serial Solutions (voorheen Medialab) voor de Aquabrowser Library en aan NBD/Biblion voor titeldata.
Het bedrag van € 7,1 miljoen is berekend samen met Marian Pater (SIOB), Coen van Hoogdalem (VOB) en Frans van Spaandonk (Plusbibliotheken). Johan zei niet vrolijk van die cijfers te worden. Volgens hem kan het bedrag feitelijk nog wel hoger zijn.
Op de vraag van Chris Wiersma (denieuwebibliotheek Almere) wat de kosten zijn van een nieuwe infrastructuur, moest Stapel echter het antwoord schuldig blijven.

Twaalf onderwerpen
In zijn inleiding gaf Stapel wel aan dat er voor het bereiken van zijn droomscenario naar twaalf belangrijke onderwerpen moet worden gekeken, waar stappen nodig zijn.
Dat zijn de centrale inkoop van boeken, een e-book platform en een nationale licentie voor digitale content, met daarbij centrale bezitsregistratie, een nationale bibliotheek catalogus en single sign-on, alsmede zichtbaarheid in Google en Worldcat, de verbetering van het leenverkeer en de samenwerking met het hoger onderwijs. Nodig zijn commitment van OCW, een nationale bibliotheekpas en koppeling met erfgoeddata.
Volgens Stapel kan het GII-consortium hier verbetering in aanbrengen. Maar hij wees wel op een citaat van Josje Calff, adjunct-directeur van de UB Leiden, op de website van Bibliotheekblad in de peiling SIOB of SIB: 'Een betere afstemming van het beleid van de verschillende bibliotheektypen in Nederland op elkaar is inderdaad wenselijk, maar wordt ernstig bemoeilijkt doordat er buitensporig veel verschillende partijen bij betrokken zijn, ieder met zijn eigen belangen, machtsposities, lobbies etc. Dat zijn niet alleen overheden (gemeenten, provincies, het ministerie van OCW), maar ook de VOB, UKB, Colleges van Bestuur van universiteiten etc. Daar komt nog eens bij dat de verschillende bibliotheektypes bij het ministerie van OCW onder verschillende directies vallen, die onderling hun beleid inzake bibliotheken niet op elkaar afstemmen, áls je al kunt spreken van één beleid per directie.'

Wat een Nationale Bibliotheek Catalogus (NBC als Open Index, 'de kerstboom met kluit') precies is, vertelde hij 12 april niet, maar volgens hem is er met de ingebruikname van de digitale etalages van de Plusbibliotheken, gericht op laten ontdekken en aanvragen van titels en dossiers, sprake van ballen in de kerstboom en is de NBC in feite al live gegaan.

Lange staart in centraal magazijn?
Is een centraal magazijn van het gezamenlijk openbare bibliotheekwerk voor 'de lange staart' (long tail) met een optimale ontsluiting en een snelle distributie een goed idee? Die vraag legde Ronald Spanier (Servicecentrum Flevolandse Bibliotheken en betrokken bij de
pilot met distributie) de aanwezigen voor. Uit de reacties bleek dat de meningen daarover verdeeld zijn. Zo zei Chris Wiersma het niet nodig te vinden, daar juist de digitalisering het mogelijk maakt boeken in een publieksomgeving te plaatsen en toch snel te kunnen distribueren, als ze aangevraagd worden. Hanke Roos (Bibliotheek Den Haag) zei daarentegen het wel een goed idee te vinden, daar er nu boeken in magazijnen op dure vierkante meters in de stad staan die beter voor iets anders kunnen worden gebruikt. Bram Rietveld (Bibliotheek Haarlem) sloot zich daar volmondig bij aan.
Wat de distrubitie-pilot zelf betreft: die bleek naar tevredenheid te lopen. Door de inschakeling van TNT Innight voor het interbibliothecaire leenverkeer van materialen buiten de eigen provincie worden er kosten bespaard en wordt er snelheid gewonnen.

'Collectie Nederland'
Irmgard Bomers, bij de KB verantwoordelijk voor Marketing & Diensten, vertelde over de digitaliseringsprojecten van de KB. Alle kranten en boeken van de KB van na 1470 worden gedigitaliseerd. Ze zullen straks een belangrijk onderdeel vormen van de 'Collectie Nederland', voor iedereen beschikbaar en doorzoekbaar. Bibliotheek.nl is hierbij een partner voor de KB. Zij vond wel dat het bibliotheekwerk veel dichter tegen het onderwijs moet aankruipen, omdat daar de toekomst zit.
Digitale dilemma’s zijn het al dan niet streven naar volledigheid (niet doen, vindt zij), standaardisatie (lastig probleem) en wetgeving (we moeten samen een vuist naar uitgevers maken, want die beschermen hun papieren wereld).
In de vragen en discussie daarna kwam aan de orde dat digitalisering veel kansen biedt voor functies van de bibliotheek, maar een bedreiging vormt voor de bibliotheek als instituut. En voor het digitale avontuur waar we aan zijn begonnen missen we de financiële kaders.

Joet Halmos (Bibliotheken Eemland) en Daphne de Bruijn (Biblionet Groningen) vertelden wat er allemaal nodig was om het project Digitale etalages (www.digitale-etalages.nl, versie 1.0) van de Plusbibliotheken van de grond te krijgen. Het symposium eindigde met de officiële lancering hiervan. Begonnen is met de thema’s Culinaire Etalage, Opvoeding en Onderwijs, Water,de Betabieb en Duurzaamheid. Nieuwe thema’s komen er in de toekomst bij.

Bladmuziek zal in de toekomst meer worden gedownload, maar voordeel van de bibliotheek is wel dat daar ook inspiratie wordt ervaren. Dat bleek uit een door Wietske Galema van Markteffect gepresenteerd onderzoek naar de behoefte aan bladmuziek. Het onderzoek is gehouden in opdracht van de Plusbibliotheken. Met name professionele muziekbeoefenaren zien voor de bibliotheek een bewaarfunctie.

De presentaties van 12 april worden gepubliceerd op www.plusbibliotheken.nl.


Tekst: Wim Keizer



Print deze pagina

Reacties op dit artikel (2)

Johan Stapel
14-4-2011 15:30
Wim, wat ik nog mis in jouw verslag, is het verhaal over de SROI, de Social Return On Investment, of, zoals ik het dinsdag noemde de relatie Samenhang-Regulering-Organisatie-Innovatie. Ik zal de laatste zijn om te zeggen dat het niet gaat om wat de infrastructuur kost, maar de discussie moet m.i. niet alleen gaan over de kosten, maar ook om de waarde van de bibliotheekinfrastructuur, zoals ik vandaag bijvoorbeeld las op http://einnasblog.wordpress.com/2011/04/14/en-wat-doenkunnen-wij-mensen-van-de-werkvloer/
Wim Keizer
17-4-2011 17:06
In 2009 zei Bart Drenth van de Projectgroep Bibliotheekinnovatie dat de kern van wat gemaakt zou worden “een uitstekende toegang is tot alles wat bibliotheken hebben”, het Funda van de bibliotheken, de ”kerstboom met kluit”.

Dat er gestreefd wordt naar een NBC (als Open Index voor titels en digitale content) van OB’en, UB’en en KB samen is mij pas in de loop van 2009 duidelijk geworden uit brieven van OCW aan de Tweede Kamer.

Het ideaal achter de NBC-OB/KB/UB is dat aanbieding ervan (als gemaksdienst) alle bibliotheeksoorten samen veel aantrekkelijker zal maken en dat het in een digitale wereld de redding is van de informatiefunctie van alle bibliotheeksoorten.
Inmiddels is bekend dat de UB’en (vooralsnog) niet meedoen.
SROI staat voor de Social Return On Investment. De vraag is of de maatschappelijke baten van een NBC tegen de kosten opwegen. Daar moeten bibliotheken verstandige dingen over kunnen zeggen (uiteraard per geval wel afhankelijk van de met de gemeente overeengekomen maatschappelijke doelen en resultaten van de bibliotheek). Het vraagstuk van SROI geldt natuurlijk niet alleen een “NBC” (wat hij ook precies moge zijn of worden).
Johan vulde 12 april voor de afkorting SROI in: Samenhang & synergie stimuleren: taak VOB & Plusbibliotheken; Regelen, reguleren & recentraliseren: taak SIOB & OCW; Organiseren, ontwikkelen & ontsluiten: taak Bibliotheek.nl (BNL), Samenwerkende PSO’s Nederland (SSPN), NBD/Biblion & KB; Innoveren & initiëren: taak Innovatieven & innovatiecentra.
Ja, ook deze SROI is interessant.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

Niets dodelijkers dan een landelijke huisstijl
Eens
Oneens
In nummer 9 van Bibliotheekblad stelt Sjaak Driessen, als directeur per 1 december afscheid nemend van de Bibliotheek Wageningen,...
Lees meer en geef uw mening