HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Minister reageert op Kamervragen over verwijdering boek OBA
30-08-2018
Minister Ingrid van Engelshoven van OCW heeft op 28 augustus gereageerd op schriftelijke vragen van het Tweede Kamerlid Martin Bosma (PVV) over het verwijderen van een boek uit de collectie van de OBA, omdat het negatieve emoties opriep en aanstoot gaf.  
Aanleiding voor de vragen van Bosma is het feit dat de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) begin juli van dit jaar besloot het kinderboek Suriname, here we come uit de collectie te verwijderen, nadat er ophef was ontstaan over de inhoud van het boek, die op social media werd aangeduid als racistisch. De OBA stelde op 9 juli bij wijze van toelichting: ‘We betreuren het dat dit kinderboek bij zoveel mensen negatieve emoties heeft opgeroepen en hebben begrepen dat de schrijver en haar uitgever inmiddels afstand van het boek hebben genomen. Daarom hebben we besloten om dit jeugdboek uit onze vestigingen te halen. De OBA is namelijk een ontmoetingsplaats voor de diversiteit aan talen en culturen in de stad en heeft aandacht voor actuele maatschappelijke thema’s. We nemen deze thema's mee in onze gesprekken die we regelmatig voeren met scholen, uitgevers, en andere betrokkenen.’
 
De OBA heeft alle exemplaren van de titel uit de uitleencollectie van haar vestigingen gehaald maar bewaart wel nog twee exemplaren in de Museumcollectie Kinderboeken, bedoeld voor studiedoeleinden en op aanvraag raadpleegbaar. Het boek staat ook nog vermeld in de (online) catalogus van de OBA.

Overigens besloot ook uitgeverij Kluitman al snel na het ontstaan van de ophef afstand te nemen van het boek door het van van de eigen website te halen en niet meer leverbaar te maken. 

Voor PVV-Kamerlid Martin Bosma was de kwestie reden om op 17 juli een aantal vragen voor te leggen aan verantwoordelijk minister Van Engelshoven, die daar onlangs dus op heeft gereageerd
 
De minister stelt in antwoord op Bosma’s vraag of ze zijn mening deelt dat ‘onze cultuur geweld wordt aangedaan, als boeken uit bibliotheken worden verwijderd, omdat mensen er aanstoot aan nemen?’ onder andere: ‘Deze vraag geeft aanleiding tot enkele fundamentele opmerkingen over de rol van de openbare bibliotheek als publiek instituut in het maatschappelijk bestel. (...) In de Wsob is vastgelegd dat de openbare bibliotheek deze belangrijke maatschappelijk functie [te weten: de mogelijkheid voor iedere burger kennis te kunnen nemen van informatie - red.] vervult vanuit een aantal publieke waarden: onafhankelijkheid, betrouwbaarheid, toegankelijkheid, pluriformiteit en authenticiteit. Deze publieke waarden komen o.a. tot uitdrukking in het feit dat de openbare bibliotheek zich bij de samenstelling van de collectie niet laat leiden door politieke, ideologische of religieuze overwegingen. De Wsob geeft hiermee tevens uitvoering aan internationaal aanvaarde principes over de openbare bibliotheek, zoals beschreven in het UNESCO/IFLA manifest over openbare bibliotheken. (..) De collecties van de Nederlandse openbare bibliotheken zijn pluriform en weerspiegelen het brede scala aan maatschappelijke opvattingen. De openbare bibliotheken dragen daarmee bij aan de ontwikkeling en uitwisseling van ideeën. Het feit dat personen of groepen aanstoot kunnen nemen aan de inhoud van een publicatie, vormt geen reden de publicatie niet in de collectie op te nemen. Veel boeken die tot de canon van de wereldliteratuur behoren, waren bij hun publicatie omstreden of werden zelfs verboden.’

De minister voegt hier vervolgens echter aan toe dat de lokale bibliotheken zelf verantwoordelijk zijn voor de samenstelling van hun eigen collectie. Ze wijst verder op het functioneren van de bibliotheken binnen een netwerk en in dat verband op het bestaan van een gemeenschappelijke catalogus en een gezamenlijk collectieplan. Publicaties die niet beschikbaar zijn in de collectie van de bibliotheek in de eigen woonplaats kunnen via het interbibliothecair leenverkeer in een andere bibliotheek worden opgevraagd, aldus de minister.

Concluderend stelt de minister: ‘De OBA heeft het betreffende boek na een weging van de geuite bezwaren aan de publieke waarden verwijderd uit de uitleencollectie. Een openbare bibliotheek heeft de vrijheid dit te doen.’

In antwoord op Bosma’s vraag of de minister bereid is in gesprek te treden met de burgemeester van Amsterdam ‘om te zorgen dat de vrijheid van burgers om te lezen wat ze willen hersteld wordt?’, antwoordt Van Engelshoven dat het collectiebeleid tot de verantwoordelijkheid van de bibliotheek behoort en niet van de overheid. ‘De bibliotheek voert deze taak in onafhankelijkheid uit. Een gesprek van de Minister van OCW met de gemeente Amsterdam zou daar op gespannen voet mee staan. Overigens zijn de keuzemogelijkheden voor de inwoners van de gemeente Amsterdam gewaarborgd. De collectie van de OBA omvat circa 1,3 mln. items. Het is daarmee de grootste bibliotheekcollectie van Nederland. Voor het geval een titel niet beschikbaar mocht zijn in het aanbod van de OBA, is de titel via het interbibliothecair leenverkeer uit een andere openbare bibliotheek op te vragen,’ aldus Van Engelshoven in haar reactie (pdf).


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (2)

Chris Wiersma
31-8-2018 13:46
Een bedenkelijk argument voert de OBA hier aan. Boeken die bij veel mensen negatieve emoties oproepen, worden uit de collectie verwijderd. 
Over niet al te lange tijd biedt een zeecontainer voldoende ruimte voor het restant van de collectie. 

 
Martin
1-9-2018 08:17
De Bibliotheek Den Haag heeft het boek ook uit de collectie verwijderd - en het bericht daarover dat op de website stond eveneens.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie