HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Succesvolle opening Utopia Aalst
05-07-2018
Met 25.000 bezoekers tijdens de feestelijke openingsdagen kan de ingebruikname van het nieuwe Utopia in het Oost-Vlaamse Aalst een succes genoemd worden. Utopia is een multifunctioneel centrum waarin de bibliotheek en de Academie voor Podiumkunsten samengaan. 
Succesvolle opening Utopia Aalst
Utopia Aalst opende op donderdag 21 juni om 20.00 uur ‘s avonds haar deuren, waarna het publiek tijdens een feestelijk openingsweekend kennis kon maken met het nieuwe complex aan de Graanmarkt, waar de stedelijke Academie voor Podiumkunsten en de hoofdbibliotheek een onderkomen hebben gekregen. (Dit filmpje geeft een impressie van het openingsfeest.)
Utopia Aalst, dat is ontworpen door KAAN Architecten, wordt door de gemeente een belevingscentrum genoemd, dat uniek is omdat de twee functies (bibliotheek en de Academie voor Podiumkunsten) niet naast elkaar bestaan maar in elkaar zijn verstrengeld. Bovendien werd veel aandacht besteed aan erfgoed-integratie en duurzaamheid. Karim Van Overmeire, schepen voor onderwijs, bibliotheek en erfgoed, zegt daarover: ‘Nergens anders in Vlaanderen zal je een dergelijk intense samenwerking vinden. Die keuze is er in de eerste plaats gekomen om budgettaire overwegingen: liever dan een nieuwe bibliotheek te bouwen die ’s avonds leeg staat en een academie die overdag leeg staat, hebben we de twee samengevoegd. Elke vierkante meter wordt zo optimaal benut. Dat scheelde budgettair meteen een flinke slok op de borrel.’ 

Het nieuwe complex werd na de opening enthousiast ontvangen. In de media werd gesproken over ‘een ode aan boek en muziek’ en hebben de eerste bezoekers het over ‘een waaw-gevoel’ en een ‘fantastisch en avantgardistisch’ gebouw dat een positief effect heeft op de omgeving. Tijdens de openingsdagen heeft de bibliotheek 336 nieuwe leden in kunnen schrijven.

De bibliotheek van Aalst was dertig jaar lang ondergebracht in de kelders van het cultureel centrum De Werf en de Academie voor Podiumkunsten zat verspreid op verschillende locaties in de stad en barstte daar uit zijn voegen, reden voor de gemeente om in 2013 te besluiten de huisvestingssituatie van beide instellingen aan te pakken en ze samen te brengen in één gebouw. Al vanaf de ontwerpfase is gestreefd naar een doordacht multifunctioneel en slim ruimtegebruik, waarbij medewerkers van zowel de bibliotheek als de academie vanaf het begin mee hebben gedacht over hoe het gebouw zo te ontwerpen dat ze ruimte met elkaar kunnen delen. In het nieuwe gebouw zullen Aalstenaars kunnen dansen, muziek of theater maken, boeken lenen, lezen en studeren. Beide instellingen willen hun aanbod en activiteiten zoveel mogelijk op elkaar afstemmen. ‘Een boekenpakhuis is niet meer van deze tijd. Het wordt eerder een kennis- en belevingscentrum,’ aldus Arnoud Van der Straeten, diensthoofd van de bibliotheek.
Van der Straeten en academiedirecteur Peter Thomas voegen daaraan toe: ‘Gaan samenwonen betekent dat je een paar toegevingen moet doen, maar tegelijk begrepen we dat dit huwelijk voor ons beiden kansen bood. De samenwerking zorgt voor nieuwe ideeën en nieuwe projecten. We verwachten dat zowel het aantal bibliotheekbezoekers als het aantal cursisten zal stijgen. Dit is niet alleen budgettair maar ook inzake werking een voordeel: een win-win-win, zeg maar.’
 
Aalst 1 Aalst 2
Aalst 3

Het 8000 vierkante meter grote bakstenen complex incorporeert een opvallend historisch gebouw uit de tweede helft van de negentiende eeuw. De zogenaamde Pupillenschool, een gebouw uit 1880 met een school waar de kinderen van soldaten opgevoed werden tot ze zich op hun zestiende bij een regiment konden melden, is ingebed in het ontwerp van KAAN Architecten en vormt nu de hoeksteen van het nieuwe gebouw. Rond een centraal atrium werden over drie niveaus alle functies voorzien. Er zijn geen delen die exclusief door de bibliotheek of de academie gebruikt worden. Overal staan boeken en overal wordt les gegeven. Door de boeken, dvd’s en cd’s bijna overal tegen de wand te plaatsen, ontstond een huiselijke sfeer en werd elke vierkante meter optimaal benut. Er zijn geen aparte zalen met boeken, maar de collectie heeft haar plaats tussen de dans- en repetitielokalen. Ruimtes die overdag gebruikt worden als studieplek kunnen ’s avonds gebruikt worden als leslokaal.
Het gebouw heeft een BREEAM Excellent-beoordeling behaald, mede door het gebruik van lokale materialen en arbeid en energiezuinige machines. Daarnaast zijn zonnepanelen, aardwarmte en led-verlichting geïntegreerd in het ontwerp en wordt regenwater hergebruikt en gebufferd.

In het gebouw vindt de bezoeker verwijzingen naar het Aalsterse verleden: een replica van de drukpers van de humanist Dirk Martens, drukker en uitgever, die in Aalst begin zestiende eeuw Utopia van Thomas More uitgaf, erfgoedstroken over archeologisch onderzoek, de geschiedenis van Aalst, Pieter Daens en Louis Paul Boon, verwijzingen naar Dirk Martens, Iwein Van Aelst en Thomas More.
In februari riep de bibliotheek de inwoners van Aalst op om een boek te schenken om daarmee de ‘grootste boekenkast van de stad’ te vullen, die een van de blikvangers is van het Utopiagebouw. De boekenkast, die elf meter hoog en acht meter breed is en ongeveer 10.000 boeken kan bergen, is door een reusachtig raam vanaf de Graanmarkt te zien. Aan de Aalstenaars werd gevraagd één boek in te brengen met een (persoonlijk) verhaal dat hij of zij belangrijk vindt, met een handgeschreven opdracht die gericht is aan de andere inwoners. De boekenkast moet daarmee de gedachte symboliseren om van Utopia de huiskamer van alle Aalstenaars te maken.

In Bibliotheekblad nr 5 2018 is een interview te vinden met Vincent Panhuysen van KAAN Architecten, waarin ook aandacht voor Utopia Aalst.

Beeldmateriaal: © Delfino Sisto Legnani e Marco Cappelletti


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie