HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Reactie VNG midterm review
14-02-2018
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) stelt in een reactie op de eind december verschenen midterm review van de Wsob dat het bibliotheekwerk zich voorspoedig ontwikkelt langs de lijnen geschetst door het rapport van de commissie-Cohen. Het aantal bibliotheekvoorzieningen dat niet (geheel) voldoet aan de eisen van de Wsob is volgens de VNG zeer beperkt en er is daarom geen aanleiding om aan te sturen op nadere regulering van het stelsel. 
De VNG reageert in een aan de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap gerichte brief (pdf - gedateerd 13 februari 2018) op de kamerbrief van verantwoordelijk minister Van Engelshoven naar aanleiding van de midterm review (pdf) van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob).

De VNG stelt in algemene zin op basis van de midterm review te constateren dat lokale bibliotheken zich voorspoedig ontwikkelen, volgens de lijnen geschetst door het rapport van de commissie-Cohen. Wel behoeft de hardheid van de vijf in de Wsob verplichte functies volgens de VNG enige nuancering. ‘De nieuwe bibliotheek is een lokaal relevante bibliotheek, waarvan de taken mede bezien moeten worden in afstemming met andere aanbieders in het lokale maatschappelijke veld. Hoewel gemeenten beleidsvrijheid hebben bij de invulling van de vijf functies, missen wij dit aspect in de Wsob. Wij zien graag dat in de eindevaluatie van de Wsob hieraan aandacht wordt besteed,’ zo stelt de VNG.

Het aantal bibliotheekvoorzieningen dat niet (geheel) voldoet aan de eisen van de Wsob is volgens de VNG zeer beperkt en er is daarom geen aanleiding om aan te sturen op nadere regulering van het stelsel, aldus de VNG, die eraan toevoegt: ‘Daarbij merken wij op dat wanneer het Rijk bepaalde verplichtingen aan gemeenten zou willen opleggen, zij financieel in staat moeten worden gesteld om daaraan te voldoen. Overigens achten wij het binnen het stelsel houden van alle bibliotheekvoorzieningen, inclusief de onvolledige, als gewenst teneinde het ontstaan van een grijs circuit te voorkomen.’ De visie van de VNG lijkt op dit punt af te wijken van die van verschillende Kamerfracties, die via de middels de zogeheten Inbreng schriftelijk overleg midterm review Wsob (pdf) aan minister Van Engelshoven voorgelegde vragen de noodklok luiden over het verdwijnen van bibliotheekvoorzieningen in kleine gemeenten en dorpskernen en vragen om maatregelen, gevolg gevend aan de motie-Asscher.

De VNG ziet een rol voor de provincies weggelegd in het tegengaan van verschraling van bibliotheekvoorzieningen in krimpgebieden. ‘Vroeger ondersteunden de provincies het bibliotheekwerk in landelijke gebieden onder meer door middel van bibliobusdiensten. Wij constateren dat de provincies zich inmiddels geheel hebben teruggetrokken op de ondersteunende taken genoemd in de Wsob en uit de lokale uitvoering en de ondersteuning van wetenschappelijke steunfunctiebibliotheken. Dit ondanks dat de Wsob niet als beperkend is bedoeld, maar slechts die rollen benoemt die noodzakelijk zijn voor de goede werking van het stelsel. De omstandigheden vragen erom dat met de provinciale rolinvulling in krimpgebieden ruimer wordt omgegaan,’ zo stelt de VNG

De VNG stelt verder vast dat het aantal vrijwilligersinitiatieven momenteel beperkt is en schrijft dit met name toe aan de wettelijke verplichte activiteiten om deel te nemen aan het netwerk (zoals deelname aan het collectiebeleid en het ondersteunen van het onderwijs), die, samen met cao-bepalingen over werkzaamheden en de afdracht van leenrechtvergoedingen, belemmeringen vormen voor het zelfstandig functioneren van vrijwilligersbibliotheken. ‘Feitelijk kunnen dergelijke initiatieven alleen werken onder de paraplu van een professionele bibliotheekorganisatie. Wij vragen om nader te onderzoeken hoe het functioneren van vrijwilligersbibliotheken in krimpgebieden bevorderd kan worden,’ aldus de VNG.

Over de afstemming van digitaal en fysiek zegt de VNG dat het van belang is de lokale bibliotheken niet alleen te betrekken bij besluiten over de inkoop van de collectie, maar ook bij de ontwikkeling van de infrastructuur van de digitale bibliotheek. De VNG zegt een stimuleringsmaatregel ter invoering van een uniform lokaal bibliotheeksysteem te verwelkomen.

De in de brief van de minister geschetste maatregelen om knelpunten op de arbeidsmarkt op te lossen noemt de VNG ‘vaag’. ‘Onduidelijk blijft hoe men zich de bijdrage van de KB voorstelt, en welke bijdrage OCW aan vernieuwde opleidingen zal leveren.’

Tot slot mist de VNG in de brief van de minister de ondersteuning van de Gezamenlijke Innovatieagenda die in 2016 is vastgesteld door de drie overheden en bibliotheekorganisaties. ‘Voor de uitvoering van de Innovatieagenda wordt thans verlaten op bestaande middelen bij de provincies en de KB. Deze budgetten zijn onvoldoende groot en flexibel om deze beweging echt te doen leven. Een eenmalig impuls vanuit OCW kan aan de beweging een zet geven. Dat kan ook op onderdelen zoals het bevorderen van een uniform bibliotheeksysteem,’ zo stelt de VNG.

Afsluitend vraagt de VNG aan de minister om enkele knelpunten op te lossen om de transformatie van de klassieke naar de maatschappelijke bibliotheek te ondersteunen:
  • Bij de eindevaluatie van de Wsob in 2019 onder meer de afstemming van de taken van de bibliotheek in relatie tot het bredere netwerk van lokale voorzieningen als aandachtspunt mee te nemen.
  • Nader onderzoek uit te voeren naar de wijze waarop het functioneren van vrijwilligersbibliotheken bevorderd kan worden, met name in krimpgebieden. Ook moet de impact van uniformering van het model van samenwerking met het onderwijs op de bekostiging onderzocht worden.
  • Van de provincies een op gemeenten aanvullende inzet, daar waar bibliotheekvoorzieningen in krimpgebieden onder druk staan.
  • Inzet van stimuleringsmiddelen ter uitvoering van de Gezamenlijke Innovatieagenda van het netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen, waaronder het aanjagen van een collectief bibliotheeksysteem. 


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie