HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
SCP-onderzoek: bibliotheken zijn van iedereen
23-03-2017
In het onlangs verschenen SCP-onderzoek Voorzieningen verdeeld is geïnventariseerd welk profijt de verschillende inkomensgroepen hebben van collectieve voorzieningen voor zorg, ondersteuning, onderwijs, openbaar vervoer, sport, cultuur en recreatie. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat het profijt dat gebruikers hebben van openbare bibliotheken vrij gelijk verdeeld is over alle inkomensgroepen.

In het op 23 februari verschenen onderzoek Voorzieningen verdeeld. Profijt van de overheid beschrijft het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) de herverdeling van huishoudinkomens in Nederland. Het SCP analyseert onder andere het profijt dat inkomensgroepen hebben van collectieve voorzieningen voor zorg, ondersteuning, onderwijs, openbaar vervoer, sport, cultuur en recreatie en wanneer zij een huis huren of bezitten. ‘Burgers hebben profijt van de overheid wanneer zij inkomensondersteuning ontvangen, omdat zij zelf geen inkomen kunnen verwerven. Ze hebben ook profijt wanneer zij gebruik maken van zorg, ondersteuning, onderwijs, openbaar vervoer, sport, cultuur en recreatie en wanneer zij een huis huren of bezitten. Uiteraard moeten al deze voorzieningen bekostigd worden. Daarom dragen burgers premies en belastingen af en betalen zij voor sommige voorzieningen een eigen bijdrage. Sommige burgers ontvangen meer overdrachten dan dat zij aan belastingen en premies afdragen. Zij hebben per saldo profijt van de overheid. Anderen dragen meer af dan dat zij ontvangen en hebben per saldo nadeel van de overheid. Wie hebben voordeel, wie nadeel van de overheid? Zijn dit burgers met een laag inkomen, een hoog inkomen, of juist met een middeninkomen? Of is het profijt gelijkmatig verdeeld over inkomensgroepen? Dit rapport geeft antwoord op deze vragen op basis van administratieve gegevens en vragenlijsten uit 2014,’ aldus het SCP in een persbericht over het onderzoek.

Het SCP stelt vast dat Nederlandse huishoudens in 2014 circa 250 miljard euro afdroegen aan de overheid in de vorm van premies, belastingen en eigen bijdragen. Zij ontvingen ook circa 250 miljard euro aan uitkeringen en door het gebruik van publieke voorzieningen. Huishoudens met een laag inkomen ontvangen meer van de overheid dan huishoudens met een hoog inkomen. Dit spoort met het in Nederland breed gedragen uitgangspunt van ‘ontvangen en heffen naar draagkracht’, aldus het SCP. Huishoudens met een middeninkomen hebben daarentegen volgens het SCP het minst profijt van de overheidsuitgaven aan publieke voorzieningen: 21% van het profijt van de overheid voor 30% van de huishoudens met een middeninkomen.

Belangrijkste conclusie is dat bij de herverdeling van inkomen het solidariteitsprincipe van de overheid duidelijk zichtbaar is .Een deel van de door de overheid beoogde herverdeling vindt plaats via de financiering van collectieve voorzieningen op het gebied van zorg, onderwijs, wonen, sport, cultuur en vervoer, maar met name de middeninkomens vragen hierbij aandacht als het gaat om het gebruik van deze voorzieningen. Qua inkomensverdeling dragen ze naar draagkracht bij maar ze profiteren minder van de collectieve voorzieningen. Zij krijgen minder huursubsidie of hypotheekrenteaftrek, maken minder gebruik van jeugdzorg en hoger onderwijs en ook minder van de voorzieningen rond sport, cultuur en recreatie. Hierdoor bestaat het risico dat ze hier ook niet meer voor willen betalen (minder draagvlak), aldus het SCP.

Het SCP heeft haar analyse van het gebruik van collectieve voorzieningen gespecificeerd naar een aantal beleidsterreinen, waaronder gezondheidszorg, onderwijs, wonen, vervoer, ondersteuning en sport, cultuur en recreatie. Voor wat de laatste categorie betreft heeft het SCP gekeken naar de verdeling van profijt binnen de subcategorieën musea en oudheidkunde, kunst, vorming en openbare bibliotheken. Opvallend daarbij is dat het SCP constateert dat het profijt hier toeneemt met het huishoudinkomen, maar dat met name de bibliotheken (en in mindere mate vorming) zich daarbij onderscheiden. ‘Leden van huishoudens met een hoog inkomen lijken per persoon dus vaker musea en kunstuitingen te bezoeken dan huishoudens met een laag inkomen, terwijl dit bij vorming en openbare bibliotheken minder het geval is,’ aldus het SCP in het rapport (pdf). Of zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) het in een bericht op haar website stelt: ‘Alle inkomensgroepen maken gebruik van culturele vorming en openbare bibliotheken. De bibliotheek is dé plek waar mensen vanuit verschillende achtergronden samenkomen.’ Bouwstenen voor Sociaal verwoordt het in een bespreking (pdf) van het rapport op 7 maart aldus: ‘Leuk om te weten is dat, hoewel er niet zoveel geld in omgaat, alle inkomensgroepen gebruik maken van culturele vorming en openbare bibliotheken. Bij sport en onderwijs is meer sprake van segregatie. Lage inkomens maken meer gebruik van speciaal onderwijs en jeugdzorg en hoge inkomens meer van hoger onderwijs. De bibliotheek is dé plek waar allerlei mensen (en inkomens) samen komen, net als bij de supermarkt.’


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie