HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Europees Hof van Justitie: leenrecht geldt ook voor uitlenen e-books door openbare bibliotheken
10-11-2016
Het Europese Hof van Justitie heeft vandaag bepaald dat er geen verschil is tussen het uitlenen van papieren boeken en de uitlening van e-books en dat daarmee ook e-books onder het leenrecht dienen te vallen. Met de uitspraak is de zaak beslecht die de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) had aangespannen tegen de Stichting Leenrecht over het uitlenen van e-books. 
Het Europees Hof volgt met de uitspraak het advies van advocaat-generaal Maciej Szpunar van juni dit jaar.

Het arrest van het Europees Hof kwam tot stand in het kader van de proefprocedure over e-books en leenrecht die de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) in 2013 is gestart tegen Stichting Leenrecht (mede namens het Nederlands Uitgeversverbond , Stichting Lira en Stichting Pictoright als belanghebbende procespartijen). De Rechtbank Den Haag had in haar vonnis van 1 april 2015 (pdf) geoordeeld vier zogeheten prejudiciële vragen over de kwestie of het uitlenen van e-books onder het leenrecht valt voor te leggen aan het Europees Hof in Luxemburg. De zaak wordt nu weer terugverwezen naar de Haagse rechtbank, die onder andere zal moeten bepalen hoe de uitleg van de Europese richtlijn uitpakt in de Nederlandse situatie.maar het valt niet te verwachten dat die nog sterk zal afwijken van het oordeel van het Europees Hof. 

De landelijke digitale bibliotheek bevat momenteel zo’n 11.000 titels van e-books. Bibliotheken moeten nu nog afspraken maken met de verschillende uitgevers om die titels beschikbaar te kunnen stellen. De uitspraak van het Europees Hof betekent dat e-books ook dienen te vallen onder het leenrecht. Openbare bibliotheken kunnen e-books daarmee in het vervolg uitlenen onder dezelfde regels als de uitleen van papieren boeken, dat wil zeggen dat ze online e-books mogen uitlenen tegen betaling van de wettelijke leenrechtvergoeding (die ook geldt voor papieren boeken) en dat uitgevers dus geen verbodsrecht hebben ten aanzien van het online uitlenen van e-books. 

Het Europees Hof merkt wel op dat het zogenoemde 'one copy, one user'-principe dient te gelden, aldus Nu.nl. Het 'one copy one user'-model houdt in dat het e-book waarover de bibliotheek beschikt door de gebruiker voor de duur van de uitlening kan worden gedownload en dat de betreffende digitale kopie van de titel gedurende die tijd dan niet beschikbaar is voor andere gebruikers van de bibliotheek. Op dit moment worden de e-books via Bibliotheek.nl uitgeleend op basis van het one copy, multiple user-principe.

De VOB stelt in een persbericht blij te zijn met de uitspraak, die de openbare bibliotheken ‘verder helpt in het complexe veld van auteursrecht in het digitale domein’. ‘Stukje bij beetje ontstaan zo de contouren van een vernieuwd auteursrecht. Zo kan de openbare bibliotheek in de digitale wereld de maatschappelijke rol blijven vervullen die bibliotheken hebben in de samenleving. Ze kunnen een volledige, kwalitatieve, laagdrempelige en neutrale toegang tot informatie en literatuur blijven bieden,’ aldus de VOB.

Ook het Deutsche Bibliotheksverband (DBV) reageert verheugd op de uitspraak van het Europese Hof. 'Diese Entscheidung des Gerichts zeigt eine gute Richtung für Bibliotheken auf. Als Basis für neue nationale gesetzliche Regelungen sollte sie Grundlage sein!' aldus een vertegenwoordiger van het DBV.

Het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) reageerde eerder afwijzend op het advies van advocaat-generaal Maciej Szpunar van het Europese Hof. Het NUV vreest voor ernstige verstoring van de markt van e-books.'Wie betaalt er nog voor een e-book als deze straks (vrijwel) gratis via de bibliotheek verkrijgbaar zijn [sic]? Innovatie in de kwetsbare boekenmarkt wordt hierdoor de pas afgesneden,' aldus het NUV in juni in een persbericht.

De VOB meldt nu snel met de betrokken partijen aan tafel te gaan om de uitleen van e-books op basis van deze uitspraak verder in de praktijk te brengen. 

Voor de volledige tekst van het arrest, zie hier. Zie ook het persbericht van het Europees Hof van Justitie. (Er is ook een Nederlandstalige versie (pdf) van het persbericht.)
 


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie