HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
CBS: stabilisering uitleningen en leden; stijging aantal activiteiten
22-07-2016
Het Centraal Bureau Statistiek (CBS) meldt vandaag in een persbericht dat het aantal leden met 3,8 miljoen in 2015 vrijwel stabiel is gebleven ten opzichte van 2014. Datzelfde geldt voor het aantal uitleningen, dat een lichte stijging van 1 procent te zien gaf.
Uit de cijfers van het CBS en de Koninklijke Bibliotheek (KB) blijkt dat het aantal jeugdleden blijft stijgen en daarmee de al enkele jaren zichtbare daling van volwassenen leden compenseert. 'Het aantal jeugdleden tot 18 jaar groeide in 2015 met 2 procent naar 2,3 miljoen, waarmee zij nu 61 procent van het totale ledenbestand vormen. In 2010 was dat nog 53 procent. Het aantal volwassen leden daalde ten opzichte van 2014 met 3 procent naar ongeveer 1,5 miljoen leden. Hiermee kwam het aantal leden van Nederlandse bibliotheken, evenals in 2014, uit op 3,8 miljoen,' aldus het CBS in het persbericht. In 2013 bedroeg het aantal leden overigens nog 3.858.000, in 2014 en 2015 meldt het CBS voor twee opeenvolgende jaren dus een ledental van 3.784.000.

Dezelfde ontwikkelingen doen zich voor bij het aantal uitleningen: het aantal uitleningen van boeken voor volwassenen daalt, maar dit wordt gecompenseerd door jeugdboeken, die juist meer uitgeleend worden. Hierdoor nam het aantal uitleningen in 2015 vergeleken met 2014 met 1 procent toe tot 78.844.000. (Overigens was er in 2013 nog sprake van 84.397.000 uitleningen en in 2006 126.591.000, waarmee het aantal uitleningen een daling van 38 procent in tien jaar te zien geeft.)
In 2015 werden er ruim 73,4 miljoen papieren boeken uitgeleend, 1 procent meer dan in het jaar daarvoor. Daarvan kwam 51 procent voor rekening van jeugdboeken. Het aantal uitleningen van jeugdboeken groeide daarmee in 2015 met 6 procent naar 37,7 miljoen. Het aantal papieren boeken voor volwassenen dat uitgeleend werd nam ook in 2015 weer af, met 3 procent tot 35,7 miljoen. Voor zowel jeugdboeken als boeken voor volwassenen geldt dat verhoudingsgewijs steeds meer fictie en verhalen en minder non-fictie en ontwikkelingsboeken worden uitgeleend. Fictie en verhalen waren in 2015 goed voor 82 procent van alle uitleningen van papieren boeken.
De uitleencijfers voor e-books vormen nog een relatief bescheiden aandeel binnen de totale uitleencijfers.Ruim 234 duizend bibliotheekleden hebben een e-bookaccount aangemaakt via de portal bibliotheek.nl. Van alle e-bookaccounts behoorde 85 procent toe aan een volwassene. In 2015 werden er 4 miljoen e-books uitgeleend, waarvan zo’n 2,4 miljoen via de VakantieBieb-app, aldus het CBS.

Sinds kort meldt het CBS ook cijfers over het aantal door bibliotheken georganiseerde activiteiten op gebieden als educatie, laaggeletterdheid en basisvaardigheden. In 2014 waren dat er, volgens het CBS, ruim 72.000 (72.422), inmiddels zou dat aantal in 2015 gestegen zijn tot ongeveer 81.500 jaarlijks door bibliotheken georganiseerde activiteiten.

Het aantal personeelsleden laat een lichte daling zien, zo blijkt uit de cijfers op CBS StatLine, van 6841 in 2014 naar 6813 in 2015. Het totaal aantal arbeidsjaren nam echter toe van 4073 naar 4143. Dit is te verklaren uit het feit dat het aantal parttimers daalt (van 6122 naar 6073) en het aantal fultimers stijgt (van 719 naar 740). Ook op dit gebied is over de langere termijn een dalende trend zichtbaar. Zo liep het aantal personeelsleden in de periode 2008-2013 met ruim 25 procent terug. Die teruggang leek overigens in 2014 (voorlopig?) tot staan gebracht.

Het CBS maakt ook nieuwe cijfers aangaande de exploitatie bekend. Het totaal aan subsidie daalde van 431 miljoen in 2014 naar 428 miljoen euro in 2015 (in het 'topjaar' 2010 ontvingen de bibliotheken gezamenlijk nog ruim 473 miljoen aan subsidie). Daarvan kwam 414,6 miljoen van gemeenten (was bijna 421 miljoen in 2014). De provinciale subsidies geven een stijging te zien van 8,3 miljoen in 2014 naar 10 miljoen in 2015 (overigens is dat wat de provincies rechtstreeks aan bibliotheken gaven, niet hun bijdrage aan PSO's). Bibliotheken ontvingen in 2015 62,7 miljoen euro aan inkomsten van gebruikers.

Voor een volledig overzicht van de CBS-cijfers, zie de statistieken op StatLine.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (2)

Wim Keizer
23-7-2016 13:00
In 2005 werd besloten de cijfers van PSO's niet meer mee te nemen in de CBS-gegevens, omdat ze toen werden beschouwd als bedrijven. Maar hoewel de PSO's nu al weer jarenlang gezien worden als branche-instellingen en ook in de Stelselwet benoemd zijn (als POI'en), wil het blijkbaar nog alsmaar niet lukken de beslissing uit 2005 terug te draaien. Daardoor ontbreken in de cijfers o.a. de subsidies van provincies aan  POI'en en blijft de totale  bijdrage van de provincies onderbelicht (bij mijn weten ca. 40 miljoen euro i.p.v. de 10 miljoen voor voornamelijk enkele Plusbibliotheken).
Lourense Das
2-8-2016 14:36
"Het aantal jeugdleden tot 18 jaar groeide in 2015 met 2 procent naar 2,3 miljoen". Dit verdient enige toelichting / nuancering. Het project 'De bibliotheek op school' zorgt ervoor dat leerlingen in veel gevallen automatisch lid worden van de (lokale) bibliotheek. Gedwongen nering? Dat is waarschijnlijk ook de bedoeling, maar zet dat er dan bij. Wel zo eerlijk.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie