HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
KB publiceert cijfers over dienstverlening bibliotheken VVE en ‘Basisvaardigheden volwassenen’
20-06-2016
De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft de resultaten bekendgemaakt van eind 2015 gehouden onderzoek naar de dienstverlening van bibliotheken op het gebied van Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en ‘Basisvaardigheden volwassenen’.  
De onderzoeken brengen in kaart welke educatieve rol openbare bibliotheken vervullen voor de doelgroepen 0-4 jaar en 18 jaar en ouder, aldus de KB.

De resultaten zijn gebaseerd op een enquête waaraan voor wat betreft het onderwerp VVE (0-4 jaar) 128 van de 155 bibliotheken (81%) deelnamen, gezamenlijk goed voor dienstverlening in 315 gemeenten en 813 vestigingen. Uit de enquête blijkt dat de activiteiten BoekStart voor Baby’s en De Nationale Voorleesdagen door bijna alle bibliotheken worden uitgevoerd (beide met 98%). Daarna volgen BoekStart in de Kinderopvang (74%), voorleesbijeenkomsten (72%), gedigitaliseerde geanimeerde prentenboeken (69%) en themacollecties voor VVE-programma’s (61%). Bibliotheken blijken het minst geïnteresseerd in de projecten 50+ leest voor (18%), Voortouw (7%), Leesmeter (2%) en Voorleesvogel (2%).

Er is specifieker gekeken naar BoekStart, waarbij bleek dat BoekStart voor Baby’s in 96% van de gemeentes wordt aangeboden en BoekStart in de Kinderopvang in 61% van de gemeentes. Voor BoekStart voor Baby’s wordt gemiddeld per week per bibliotheek 6 uur ingezet, voor BoekStart in de Kinderopvang ligt dat gemiddeld op 9 uur. Die uren worden met name besteed aan: voorlichting ouders (90%), netjes houden babyhoek in de bibliotheek (87%), organiseren activiteiten (79%), collectievorming (77%), opvangen ouders (73%) en wassen babyboekjes (73%).

Het andere onderzoek heeft betrekking op de dienstverlening van openbare bibliotheken op het gebied van basisvaardigheden (taal-, media- en informatievaardigheden) voor de doelgroep volwassenen (18 jaar en ouder). Aan dit onderzoek namen 104 van de 155 bibliotheken (67%) deel, gezamenlijk goed voor dienstverlening in 256 gemeenten (65% van het totaal) en 669 vestigingen (70%). 

Het thema ‘laaggeletterdheid’ is bij 91% van de bibliotheken opgenomen in het beleidsplan; voor het thema ‘mediawijsheid/digitale vaardigheden’ ligt dat op 87%, voor het thema ‘integratie/inburgering’ is dat 59% en voor het thema ‘leven lang leren’ 30%. 
Het meest wordt op deze gebieden samengewerkt met de gemeente, UWV, ROC’s, welzijnsorganisaties, vrijwilligersorganisaties, Stichting Lezen & Schrijven en andere taalaanbieders. Relatief weinig wordt samengewerkt met GGZ, GGD, sociale werkvoorziening, universiteit, Humanitas, volksuniversiteit. 
De diensten die bibliotheken op deze gebieden het vaakst aanbieden zijn: spreekuren mediawijsheid/informatievaardigheden (87%), eenmalige activiteiten in het kader Week van de Alfabetisering (76%), persoonlijke begeleiding taalcoach (72%),  taaloefenprogramma's (61%), informatiepunten taalvaardigheid (67%), cursussen digitale vaardigheden (62%), spreekuren oefenen met taal (58%), taalcursus in bibliotheek (54%), lezingen/workshops voor ouders (51%). Minder vaak worden aangeboden: NL-plein anderstaligen (32%), schrijfcursus in bibliotheek (19%), inburgeringspunt Nieuwe Nederlanders (12%). Van de oefenprogramma’s digitale vaardigheden heeft Klik & Tik een bereik van 33%, de Slimme Nieuwslezer 24% en Digisterker 10%.

Van de deelnemende bibliotheken geeft 65% aan dat er op deze gebieden vrijwilligers ingezet worden (goed voor totaal ruim 1600 uur per week). Met name in de provincies Groningen (100%), Friesland (100%), Utrecht (100%), Zuid-Holland 90%) en Zeeland (79%) gebeurt dit vaak. In de provincies Drenthe (27%), Flevoland (50%) en Gelderland (56%) worden hiervoor aanmerkelijk minder vrijwilligers ingezet. In 63% van de gevallen is er een (educatief) specialist die zich bezighoudt met het thema, 57% van de bibliotheken zegt dat er een mediacoach is en voor 42% geldt dat er voor volwasseneneducatie personeelsuren zijn vrijgemaakt binnen andere functies.
De activiteiten op dit gebied worden overwegend gefinancierd uit het reguliere budget (68%), in mindere mate uit gemeentelijke projectsubsidies voor specifieke projecten (36%), uit de eigen bijdrage van deelnemers aan activiteiten (32%), de bijdrage van Stichting Lezen & Schrijven voor Taalhuizen (21%) en WEB-gelden (20%). Financiering uit WMO-gelden (3%) en gelden in het kader van de participatiewet (2%) is te verwaarlozen.
 
Tenslotte is in de enquête nog gevraagd naar de knelpunten die bibliotheken ervaren. Meest genoemd worden: moeilijk om doelgroep te bereiken (60%), geen of te weinig personeelsuren (58%), geen of te weinig financiering (57%), te weinig expertise binnen de bibliotheek (25%) en weinig zicht op opbrengsten en effecten (20%). Ook hier is het opvallend hoe groot de verschillen tussen de provincies zijn. Het moeilijk bereikbaar zijn van de doelgroep geldt voor Limburg en Friesland bijvoorbeeld voor 100%, maar voor Drenthe gaat het slechts om 27%. ‘Te weinig expertise in bibliotheek’ geldt voor 73% van de Drentse bibliotheken en voor slechts 10% van de Zuid-Hollandse bibliotheken, aldus het onderzoek.

De onderzoeken zijn te vinden op het Bibliotheekonderzoeksplatform
Onderzoeksrapport ‘Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)’ (Powerpoint)


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie