HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Gemeente Lopik kiest voor Karmac
01-06-2016
De gemeenteraad van Lopik is tijdens een raadsvergadering gisteravond akkoord gegaan met het voorstel van het college om de bibliotheekvoorziening vanaf 2017 te laten verzorgen door Karmac Bibliotheek Services. De samenwerking met de huidige aanbieder, Bibliotheek Lek & IJssel, wordt eind dit jaar beëindigd.  
De keuze voor Karmac komt mede voort uit een bezuinigingsdoelstelling van 100.000 euro. De gemeente Lopik besloot met het Beleidskader Bibliotheek 2015- 2018 tot een bezuiniging van een ton, van 178.000 euro naar 78.000 euro.  

Na een procedure waarbij zowel de huidige aanbieder, Bibliotheek Lek & IJssel, als de commerciële aanbieder Karmac Bibliotheek Services betrokken werd, heeft het Lopikse college besloten te kiezen voor het bod van Karmac. Volgens het college zou Karmac een aantrekkelijker aanbod hebben. In een persbericht dd 28 april jl stelde de gemeente onder andere: 'Voor het raadsvoorstel heeft het college zowel Stichting Lek en IJssel, de huidige aanbieder, alsook Karmac verzocht om een offerte uit te brengen voor het bibliotheekwerk binnen het beschikbare budget en het nieuwe beleidskader dat de raad in 2015 heeft vastgesteld. Uit deze offertes is naar voren gekomen dat Karmac een aantrekkelijker aanbod heeft. Qua dienstverlening is er veel overeenkomst, alleen kan Karmac dit aanbieden tegen een aanmerkelijk lager bedrag. Daarnaast is de contributie voor de leden om bij Karmac "onbeperkt te lenen" fors lager.'
De structurele kosten voor de gemeente zijn voor het voorstel van Bibliotheek Lek & IJssel jaarlijks 153.000 euro en worden voor het Karmac-voorstel geraamd op 97.500 euro per jaar, zo blijkt uit het raadsvoorstel (pdf).

In het plan van Karmac blijven de vestigingen in Benschop en Lopik behouden, maar verdwijnen de huidige drie uitleenpunten in Cabauw, Polsbroek en Jaarsveld. Het college stelt voor om de bibliotheek in Lopik per 2017 te verhuizen naar Dorpshuis De Schouw. De bibliotheek zal vooral gerund worden door vrijwilligers. (Zie ook het eerdere bericht van 6 mei)

Een meerderheid van de Lopikse raad heeft tijdens de raadsvergadering van gisteravond nu dus ingestemd met het voorstel van het college om in ieder geval voor de periode 2017-2021 in zee te gaan met Karmac.

Een belangrijk punt tijdens de raadsvergadering bleek de positie van de vrijwilligers. De vrijwilligers van de huidige vestiging van Bibliotheek Lek & IJssel hebben aangegeven - onder andere tijdens een commissievergadering op 17 mei jl - niet voor een commercieel bedrijf te willen gaan werken. Door in zee te gaan met een commerciële aanbieder zal bovendien het aanbod sterk verarmen, aldus de vrijwilligers. Verantwoordelijk wethouder Johan van Everdingen zegde toe in gesprek te gaan met de vrijwilligers om hun zorgen weg te nemen en ze, zo mogelijk, te behouden voor de bibliotheek. 
Ook gaf de wethouder aan in gesprek te gaan met de scholen, die tijdens het commissieoverleg van 17 mei eveneens hun zorg hadden uitgesproken over het verbreken van de samenwerking met Bibliotheek Lek & IJssel. Overigens komt er later dit jaar nog een plan van aanpak leesbevordering en laaggeletterdheid, gekoppeld aan een financieel kader.
Enkele raadsleden spraken hun zorg uit over het mogelijk ontbreken van e-books in het aanbod van Karmac, maar volgens de wethouder is Karmac op dit moment in gesprek met de Koninklijke Bibliotheek om toch e-books aan te kunnen bieden. Theo Doreleijers van Karmac deed tijdens de commissievergadering van 17 mei overigens ook al uitspraken over het aanbieden van e-books. Volgens Doreleijers zijn alle inwoners van Nederland gerechtigd gebruik te maken van het digitale aanbod van de KB en is Karmac op dit moment in gesprek met de KB om het bibliotheeksysteem cq de ledenadministratie van Karmac te koppelen aan de database van de KB, zodat ook de leden van de Karmac-bibliotheken gebruik kunnen maken van de digitale collectie. Doreleijers stelde echter geen garantie te kunnen geven dat deze gesprekken al per 1 januari 2017 zullen hebben geleid tot een aanbod van e-books via Karmac.
Een apart punt van aandacht bleek nog het eventueel mislopen van de 'Investeringsbijdrage Cultuurhuizen' van de provincie Utrecht (nodig voor de aanpassing van Dorpshuis De Schouw en de inrichting van de bibliotheek), vanwege de keuze voor een commerciële aanbieder, een niet door de provincie erkende bibliotheek. De wethouder gaf aan uit een gesprek met de verantwoordelijk gedeputeerde de indruk te hebben gekregen dat dit wel los zal lopen. In afwachting van de Investeringsbijdrage worden er gelden uit de algemene reserve gereserveerd om de verbouwing van het dorpshuis te realiseren.

Een amendement van de PvdA om het besluit over de bibliotheek een halfjaar uit te stellen in afwachting van de provinciale visie van Utrecht (die begin 2017 verwacht wordt), haalde het niet. Wethouder Van Everdingen verwees in zijn antwoord naar een mailtje dat hij had ontvangen van verantwoordelijk gedeputeerde Pennarts, waarin zij stelt het proces in Lopik te zien 'als waardevolle input voor de provinciale bibliotheekvisie, die zal moeten anticiperen op gelijkaardige besluitvormingsprocessen bij andere gemeenten. Ik blijf graag op de hoogte van jullie ervaringen met Karmac,' aldus de gedeputeerde.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (3)

Wim Keizer
2-6-2016 12:10
Karmac in gesprek met de KB om ook gebruikers van Karmac-bibliotheken zonder extra contributie toegang te geven tot de digitale bibliotheek.
Interessant nieuws.
Het zal nog lastig zijn voor de KB om dit te weigeren, zolang de gemeenten Waterland, Buren en Lopik voldoen aan de eisen van de Wsob. En zoals iedereen weet (of kan weten) zijn de eisen die de Wsob stelt flinterflinterdun. Dat is nog weer eens bevestigd door de heer Alwien Bogaart van de DSP-groep (zie hier: http://www.bibliotheekblad.nl/nieuws/uitgelicht/bericht/1000007253).
Karmac rekent nu € 35 contributie. Dat zal dan, om ook e-books van de digitale bibliotheek te kunnen lenen, met ingang van 2017 € 42 moeten worden, i.v.m. uitgeverseisen (als het KB-voornemen op dit punt doorgaat, zie ook: http://www.bibliotheekblad.nl/nieuws/uitgelicht/bericht/1000007242).
 
Indien de KB legitieme redenen ziet om Karmac te weigeren, betalen inwoners van de drie genoemde gemeenten die bij de KB e-books willen lenen, naast hun Karmac-contributie voor lenen van fysieke boeken bij hun lokale bibliotheek, het "digital-only" abonnement van € 42, rechtstreeks bij de KB.
Wim Keizer
3-6-2016 10:09
Ter aanvulling op het bovenstaande heb ik nog even gekeken wat VNG en OCW ook al weer vinden van Karmac-bibliotheken.

De VNG had geen bezwaren. Zie bericht van april 2013 (http://www.bibliotheekblad.nl/nieuws/nieuwsarchief/bericht/1000004033) waarin o.a. stond: “In het algemeen gesproken zal de komende jaren het accent in de werkzaamheden van bibliotheken zich verplaatsen van de uitleenfunctie naar ondersteuning van ontwikkeling en educatie. De mate waarin daaraan behoefte is, zal echter wisselen per gemeenten. In Waterland wordt prioriteit gegeven aan de uitleen- en ontmoetingsfunctie van de bibliotheek. Differentiatie in de vraag van gemeenten is een logisch voortvloeisel uit het decentrale stelsel,” aldus de VNG.
Verder stelt de VNG overleg te hebben gevoerd met de directie van Karmac Bibliotheekservice (KBS) en de gemeente Waterland en tot de conclusie te zijn gekomen dat met de kwaliteit van het bedrijf niets mis is.

In maart 2014 zei minister Bussemaker (http://www.bibliotheekblad.nl/nieuws/nieuwsarchief/bericht/1000005238): “In algemene zin kan gesteld worden dat er in Nederland geen commerciële bibliotheken zijn. Dat wil zeggen: organisaties die zonder subsidie, tegen marktprijs, boeken (fysiek of digitaal) verhuren of uitlenen. In enkele gevallen komt wel de volgende situatie voor. Gemeenten willen dat voor hun inwoners een bibliotheek beschikbaar is en verstrekken een commerciële partij een budget om de gewenste diensten te leveren. Het bibliotheekwerk in de gemeente Waterland wordt op deze manier uitgevoerd. Indien aan de voorwaarden van het wetsvoorstel – zoals het vervullen van de vijf functies – wordt voldaan, past deze vorm binnen het Nederlandse openbare bibliotheekstelsel. De keuze voor de uitvoerder van het bibliotheekwerk is een gemeentelijke bevoegdheid en verantwoordelijkheid.”

Dus nogmaals, het zal lastig worden voor de KB om het Karmac-verzoek af te wijzen, want dan moet aangetoond worden dat de betrokken gemeenten niet aan de Stelselwet voldoen. Alle kans dat die gemeenten naar de VNG stappen. Het zou me ook niet verbazen als het hele onderwerp wordt meegenomen in het bestuurlijk overleg (met KB erbij) dat toch al wordt gevoerd over die strategische (innovatie)agenda.

Zou certificering nog een criterium kunnen zijn? Ook dat zal lastig zijn, want de Memorie van Toelichting (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/33846/kst-33846-3?resultIndex=78&sorttype=1&sortorder=4) zegt onder 8.3 (Resultaten internetconsultatie): “Enkele bibliotheken stellen voor aan openbare bibliotheken de eis te stellen dat zij voldoen aan de geldende eisen voor certificering. Het openbare bibliotheekwerk kent een goed functionerend certificeringssysteem. Het is een systeem van zelfregulering. Indien dit systeem in de wet zou worden opgenomen, heeft dit als consequentie dat de Minister de verantwoordelijkheid krijgt op het niveau van individuele bibliotheken te bepalen of deze wel of niet een bibliotheek zijn in de zin van deze Wet. Een dergelijke rol verhoudt zich niet met het decentrale karakter van het lokale bibliotheekwerk. De opmerkingen hebben daarom niet geleid tot een aanpassing van het voorstel.”
Bij toetsing aan de wet kan de KB dus niet certificering als criterium nemen.

Karmac is wel erkend voor het leenrecht. Arjen Polman van de Stichting Leenrecht zei erover (http://www.bibliotheekblad.nl/nieuws/uitgelicht/bericht/1000007099/uitleencijfers__e2_80_98de_bibliotheek_op_school_e2_80_99_verschillen_enorm_3b_aanbesteding_ocw_onderzoek): “Toen ze begonnen in Waterland hebben we de situatie opnieuw beoordeeld, en heeft Stichting Leenrecht gesteld dat het ging om ‘niet-commerciële activiteiten door een commerciële partij’, en dus mochten ze gebruik maken van het leenrecht om de boeken te exploiteren. Het alternatief was dat ze als commerciële partij toestemming moesten vragen bij uitgevers voor verhuur, en dat wilden ze natuurlijk per se voorkomen. De VOB kon zich overigens vinden in het oordeel van Leenrecht: zolang Karmac maar wel gewoon betaalde.”

Kortom, lastige kwestie, gezien alle gevoeligheden in de bibliotheekbranche. Het leek zo’n mooi idee: de KB heeft veel erfgoed en weinig gebruikers, de OB’en hebben weinig erfgoed en veel gebruikers. Dat zou veel “synergie” kunnen opleveren, evenals de KB/UB-afspraken met OCLC (Worldshare) rondom het GII-consortium (die meegenomen kunnen worden voor de OB’en). Het lijkt nog steeds niet onjuist, maar keerzijde is wel dat de KB nu ook wordt geconfronteerd met allerlei lastige problemen, zoals ook de beide HEC-rapporten (http://www.bibliotheekblad.nl/nieuws/uitgelicht/bericht/1000003827) over de Stichting Bibliotheek.nl (BNL) al lieten zien. Ook interessante lectuur voor de KB, die nu met dezelfde problemen te maken krijgt als destijds BNL en daar nog een beetje aan moet wennen. Een aantal OB’en vindt nog steeds dat “de digitale bibliotheek” eigendom van de branche had moeten zijn. Maar het is nu eenmaal anders geregeld.
Zie ook “De maand die was” in de WWW van juni: http://www.bibliotheekblad.nl/Handlers/ToonNieuwsbrief.ashx?id=1000000110&rendermode=html&params=.
Esther Valent
6-6-2016 12:23
 In de WSOB wordt ook gesteld dat een aan het stelsel deelnemende bibliotheek in het kader van het Collectie Plan Nederland moet deelnemen aan het IBL en materialen moet leveren aan andere bibliotheken. Daar voldoet Karmac niet aan en vrijwilligersbibliotheken ook niet.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie