HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
KB publiceert onderzoek over ouderen en de bibliotheek
10-05-2016
De Koninklijke Bibliotheek (KB) concludeert in een onderzoek dat zij onlangs heeft laten uitvoeren onder 75-plussers onder andere dat veel ouderen onbekend zijn met het aanbod van de bibliotheek en dat voor eenderde van hen mobiliteit  een beperkende factor is voor het bezoeken van een bibliotheek. 
Voor het onderzoek heeft Stichting GetOud gesproken met vijftig mensen van 75 jaar of ouder.

Op 17 mei zijn de resultaten van het onderzoek 'Ouderen en de bibliotheek' (pdf) bekendgemaakt. Volgens de KB verschillen de behoeften en wensen van de 75-plussers duidelijk van die van mensen in de leeftijdscategorie 65-75 jaar. Reden voor de KB om het onderzoek te laten uitvoeren om zo een beter beeld te krijgen van de doelgroep der 75-plussers, zodat bibliotheken hun diensten en activiteiten beter kunnen afstemmen op de wensen en behoeften van deze doelgroep.

De KB stelt dat de groep 75-plussers – ook wel de stille of vooroorlogse generatie genoemd – zich duidelijk onderscheidt van de groep 65-75-jarigen, ofwel de protestgeneratie. De groep 75-plussers is minder hoog opgeleid (met name de vrouwen) en is wat minder tevreden over de gezondheid. Ook hebben ze vaker een hulpmiddel nodig bij het lopen en horen. Bovendien wonen ze vaker alleen en zijn ze vanwege het verlies van belangrijke mensen in hun omgeving vaker eenzaam.  In 2015 waren er in Nederland 1,27 miljoen 75-plussers.

De onderzoekers stellen vast dat bijna alle van de ondervraagde ouderen lid zijn van de bibliotheek om boeken te kunnen lenen en lezen. De meeste ondervraagde ouderen weten dat je cursussen kunt volgen bij de bibliotheek en noemen vooral computercursussen, maar slechts enkele hebben er ook daadwerkelijk een cursus gevolgd. Sociaal contact en gezelligheid is voor een groot aantal ondervraagde ouderen een belangrijk aspect van de bibliotheek.

Het onderzoek (pdf) heeft enkele conclusies opgeleverd:
  • Het leesgedrag van ouderen is veranderd. Ze hebben meer tijd om te lezen en oriënteren zich ook op andere genres. Ook vormt het lezen een belangrijke vorm van invulling voor de soms lange dagen. Ze lezen in beperkte mate op e-readers, de beleving van het lezen op papier wordt meer gewaardeerd.
  • Dat ouderen gebruikmaken van de bibliotheek, wil niet altijd zeggen 
dat ze ook lid zijn. Deze doelgroep bestaat uit zowel gebruikers als bezoekers; de bibliotheek biedt hun sociaal contact en een belangrijke vorm van tijdverdrijf.
  • Voor 32 procent van de ouderen is mobiliteit een beperkende factor, met name het vervoer naar de bibliotheek is een probleem. Daarnaast zou het voor hen helpen als de bibliotheek meer krukjes plaatst en de planken iets kantelt. Bij de niet-gebruikers die niet komen vanwege beperkte mobiliteit, is de boek-aan-huis-dienst grotendeels onbekend.
  • Van de oudere niet-gebruikers geeft een aantal aan wel naar de bibliotheek te willen, maar geen reden te zien voor een bezoek. Ze ervaren een drempel of komen simpelweg niet op het idee om de bibliotheek te bezoeken.
  • Ouderen zijn vaak onbekend met de bibliotheek en het geboden aanbod. Daardoor hebben veel niet-leden geen of een gebrekkig beeld van de bibliotheek. Daar komt bij dat de bibliotheek voor de ouderen weinig zichtbaar is in haar uitingen. Er zou meer reclame gemaakt kunnen worden (met name via de lokale krantjes) en de profilering kan veel beter. Ook vinden ouderen dat bibliotheken er meer opuit zouden moeten gaan, bijvoorbeeld door presentaties te geven voor ouderenorganisaties.
Volgens de KB lopen er momenteel meerdere onderzoeken aangaande ouderen en bibliotheken.

De KB verwijst in het persbericht verder naar het project Ouderen in de wijk, dat op 14 april van start ging met een conferentie in Utrecht (zie voor verslagen van de conferentie hier en hier). Bij dit project zijn de bibliotheken van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht (de G-4) betrokken. Deze bibliotheken ontvingen vorig jaar 4,4 miljoen euro subsidie uit het Europees Fonds voor meest behoeftigen (EFMB) om in de komende jaren kwetsbare ouderen extra te ondersteunen in het vergroten van hun sociale omgeving en het doorbreken van hun isolement. De bedoeling van het project is ouderen meer bekend te maken met de voorzieningen in hun wijk en te stimuleren hier blijvend gebruik van te maken. In het kader van het project wordt gewerkt aan het vergroten van hun persoonlijke competenties zoals financiële zelfredzaamheid en digitale vaardigheden. In de vier grote steden wonen ongeveer 300.000 ouderen, waarvan 12 procent 'kwetsbare' ouderen. (Voor meer informatie over de deelprojecten in de vier grote steden, lees de artikelen in de nieuwsbrief van Mira Media.)

Met dit project, dat de G4-bibliotheken uitvoeren samen met Mira Media, willen de betrokken partijen het voortouw nemen en in vier jaar tijd 5000 tot 10.000 'kwetsbare' ouderen bereiken, die onder andere te maken hebben met sociaal isolement, onvolledige AOW, structurele armoede, laaggeletterdheid of onvoldoende digitale vaardigheden. Het project loopt tot uiterlijk 2023.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie