HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Jaarbericht auditoren certificering: 'Succes Bibliotheek op school brengt ook risico’s met zich mee'
05-04-2016
Op 30 maart heeft Pauline Bouvy-Koene, bestuurder van de Stichting Certificering Openbare Bibliotheken (SCOB,) het eerste jaarbericht van de auditoren van SCOB overhandigd aan vertegenwoordigers van de VNG en de VOB, de oprichters van SCOB. In het jaarbericht signaleren de auditoren zeven trends,
Het Jaarbericht 2015 werd in ontvangst genomen door Jantine Kriens, voorzitter van de directieraad van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), en door Marleen Barth, voorzitter van de VOB.

De negentien auditoren werkzaam voor de Stichting Cerificering nemen, op basis van door hen verzamelde actuele kennis en informatie over het bibliotheekveld, sectorbrede trends en ontwikkelingen waar. Op basis daarvan doen zij uitspraken over in hun ogen wenselijke en minder wenselijke ontwikkelingen.
Aan de hand van input op een bijeenkomst met de auditoren begin 2016 is door Thomas van Dalen het Jaarbericht 2015 gemaakt.

De auditoren doen in het Jaarbericht auditoren SCOB. Zeven signaleringen over 2015 (pdf)  de volgende vaststellingen:
 
1. Ketensamenwerking onderwijs werpt vruchten af
'De propositie van de bibliotheek op het gebied van de taal- en leesontwikkeling en mediawijsheid van kinderen is overtuigend uitgewerkt in de Bibliotheek op school (dBos). Als gevolg daarvan is een sterke groei te zien in het aantal dBos-vestigingen en worden substantieel meer kinderen bereikt. Het succes van de Bibliotheek op school brengt ook risico’s met zich mee. Centrale vestigingen zijn een belangrijk middel om kinderen in de vrije tijd (samen met opvoeders) te kunnen bereiken. Ook is het relevant dat gemeentelijk beleid zich vaak specifiek op wijken en (dorps)kernen richt. Het bereik onder volwassenen kan afnemen als er naast dBos geen alternatieven worden geboden in de wijken.'
 
2. Maatschappelijke ‘vervlechting’ mag nog veel verder gaan
'De rol in het sociale domein heeft nog een enorme groeipotentie, mede als gevolg van de nieuwe rol van gemeenten als gevolg van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet op de jeugdzorg (Wjz). Door meer vraaggericht te werken en verdergaande samenwerking met andere culturele en maatschappelijke partners kunnen de diverse maatschappelijke (doel)groepen beter bediend worden.De bibliotheek kan zo maatschappelijke waarde creëren voor gemeente en burgers. Doordat zij traditioneel een breed publiek bereiken zien de auditoren voor bibliotheken een regierol weggelegd. Dit vraagt om een proactieve houding van bibliotheken. De maatschappelijke vervlechting gaat de auditoren niet snel ver genoeg.'

3. Traditionele dienstverlening wordt goed uitgevoerd
Laagdrempeligheid en toegankelijkheid blijven ijzersterke 'kenmerken van de bibliotheek. De uitleenfunctie is geborgd en het aanbod - zowel in collectie als in activiteiten - is over het algemeen zeer breed. De manier van presenteren van de collectie is aantrekkelijker dan vroeger. En nieuwe technieken krijgen geleidelijk zowel in het aanbod (e-books, zelfservice) als in de bedrijfsvoering (website, sociale media) een natuurlijke plek. De gebouwen die de bibliotheken gebruiken worden tegelijkertijd beter en actiever benut. De verblijfsfunctie krijgt meer aandacht en de gebouwen vervullen meer functies: van werk- en ontmoetingsplek voor zzp’ers tot vergaderlocatie, van debatcentrum tot cultuurhuis. Er is vaker sprake van inwonende samenwerkingspartners. Ook is een duidelijke professionaliseringsslag waar te nemen op het gebied van hospitality.'
 
4. Pak de kans om van gebruikers partners te maken
Volgens de auditoren zouden bibliotheken nog meer uit de kast mogen halen bij het benaderen van gebruikers. 'Potentiële gebruikers zijn onvoldoende in beeld en ook het communiceren met de bestaande gebruikers is nog een lastige opgave. Klantonderzoeken worden uitgevoerd maar leiden niet in alle gevallen tot concrete verbeteracties. Te vaak blijkt dat medewerkers van bibliotheken het ongemakkelijk vinden om werkelijk met de klant in gesprek te gaan. De kans op succes wordt groter als gebruikers ook betrokken zijn bij de productontwikkeling. De producten kunnen aan kwaliteit winnen en de binding met het publiek wordt hechter.'

5. Gemeenten willen graag dat bibliotheek de regie pakt
Gemeenten zien graag dat de bibliotheek de regie pakt in het sociale domein, aldus de auditoren. Door met verleidelijke ideeën en concrete voorstellen aansluiting te zoeken bij belangrijke onderdelen van collegeprogramma’s ‘ontzorgen’ bibliotheken gemeenten. Dit initiatief wordt steeds vaker genomen, maar de invulling blijft soms wat vaag en de doelen kunnen scherper worden geformuleerd, aldus de auditoren. 'Het is ten allen tijde belangrijk om heldere prestatieafspraken te maken. Vaak helpt het om concreet (bijvoorbeeld middels pilots) te laten zien wat de bibliotheek kan betekenen. Het is cruciaal om projecten kritisch te monitoren en periodiek met heldere facts and figures de maatschappelijke waarde aan de stakeholders te tonen.'

6. Veranderen kan niet zonder nieuwe competenties
De auditoren signaleren een positieve stemming in de bibliotheeksector. Bibliotheken zitten niet bij de pakken neer na de bezuinigingsronde, maar zijn met nieuw elan aan de slag gegaan met het vormgeven van de bibliotheek van de toekomst. De veranderde opgave van de bibliotheken vraagt om flexibilisering van de personeelsformatie en de doorontwikkeling van functies, aldus de auditoren, die stellen dat het cruciaal is voor elke bibliotheekorganisatie om nieuwe competenties toe te voegen, zowel op de werkvloer als in de leiding. 'Er is strategisch en op doorontwikkeling gericht personeelsbeleid nodig. Soms is het wenselijk om expliciet te kiezen voor uitstroom van bestaande medewerkers en instroom van nieuwe medewerkers. De directeur zal daarbij vaker een "verandermanager" moeten zijn die overtuigend invulling geeft aan het begrip leiderschap.'

7. Op procesvoering scoren veel bibliotheken nog te zwak
De bibliotheken maken veel plannen, maar doelen zijnniet SMART en hebben lang niet altijd een duidelijke relatie met missie, visie en strategie. Het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten laat te wensen over. aldus de auditoren.De auditoren signaleren dat veel plannen niet of slechts ten dele tot uitvoering komen. De bibliotheken zien het certificeringsproces nog te vaak als verplichte oefening in plaats van instrument voor kwaliteitszorg en organisatieontwikkeling, aldus de auditoren.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie