HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
VNG publiceert 'Handreiking lokaal bibliotheekwerk'
15-04-2015
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een nieuwe 'Handreiking lokaal bibliotheekwerk' uitgebracht. Aanleiding is de op 1 januari 2015 in werking getreden Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob)
De handreiking  (pdf) is geschreven voor beleidsadviseurs van gemeenten en gaat in op vragen als: Hoe kan de lokale bibliotheek toekomstgericht worden gepositioneerd? Welke inzet kan de bibliotheek doen op het sociaal domein?  

De handreiking biedt niet alleen uitleg over de bibliotheekwet, een toelichting op het werk van de landelijke instellingen in het netwerk en informatie over subsidies, maar gaat onder andere ook in op maatschappelijke trends die aanknopingspunten bieden voor het bibliotheekwerk, zoals: belang van kennis neemt toe; mediawijsheid wordt onmisbaar; digitalisering zet door; belang van netwerken en de ‘community’ neemt toe; cultureel ondernemerschap; participatiesamenleving; demografische krimp en urbanisatie. De handreiking biedt verder een handvat voor invulling van de vijf functies zoals omschreven in de bibliotheekwet en schetst de ontwikkeling van een lokale visie op het bibliotheekwerk, daarbij ingaand op de spanning tussen ambitie en financiële krapte.
Ook gaat de handreiking in op de geïntegreerde benadering van de digitale en de fysieke bibliotheek en wordt dieper ingegaan op de uitbouw van de educatieve functie naar aanleiding van het Actieprogramma Tel mee met Taal en de gewijzigde Wet educatie en beroepsonderwijs. Aandacht ook voor de rol van de bibliotheek op het gebied van leesbevordering, onderwijsachterstandenbeleid en als partner in het sociale domein.
Tevens worden er lokale en regionale voorbeelden beschreven waar gemeente en bibliotheek tot passende afspraken zijn gekomen.

De handreiking besteedt ook aandacht aan het toetreden van nieuwe commerciële aanbieders als Karmac en Questum. 'Om aan het bibliotheekstelsel deel te nemen moeten nieuwe toetreders openbare bibliotheekvoorzieningen zijn, invulling [geven] aan de vijf functies van de bibliotheek en de zes activiteiten in het netwerk,' aldus de VNG. De vijf functies zijn in de bibliotheekwet genoemd: ter beschikking stellen van kennis en informatie; bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur; organiseren van ontmoeting en debat; laten kennis maken met kunst en cultuur.
De zes activiteiten zijn:
1 Nationale bibliotheekcatalogus (NBC)
2 Interbibliothecair leenverkeer (IBL)
3 Gemeenschappelijk collectieplan
4 Gemeenschappelijke digitale infrastructuur
5 Uniforme ledenadministratie en algemene voorwaarden
6 Ondersteuning van onderwijs.

De VNG-handreiking zegt hierover: 'Als het gaat om de zes activiteiten om deel te nemen in het netwerk, vormt de werkwijze van nieuwe toetreders wél vaker een belemmering voor de uitvoering van enkele van de verplichtingen. Nieuwe toetreders hebben bijvoorbeeld eigen oplossingen voor het leveren van gevraagde boeken en materialen en nemen daarom niet aan interbibliothecair leenverkeer deel. Zij hanteren ook vaak een eigen bibliotheekcatalogus en collectiebeleid en hebben een eigen, herkenbare website. Omdat de deelname aan het netwerk het businessmodel zal kunnen veranderen, zal het voldoen aan deze eisen waarschijnlijk voor hen niet aantrekkelijk zijn. Ook kan voor commerciële organisaties het aanleveren van concurrentiegevoelige informatie aan de KB een probleem vormen. De gevolgen van het niet deelnemen aan het bibliotheeknetwerk zijn vooral gelegen in het niet kunnen aansluiten op de digitale infrastructuur en mogelijk het niet kunnen profiteren van de ondersteuning door de landelijke en provinciale instellingen. Voor inwoners zal dat betekenen dat via de lokale bibliotheek(pas) geen toegang is tot de digitale bibliotheek. (...) De nieuwe toetreder zal verder mogelijk niet kunnen deelnemen aan alle innovatieve programma’s van de KB, de PSO’s en andere landelijke instellingen. (...) Vanwege de verwevenheid van de Wsob en de Certificeringsnorm van de Stichting Certificering Openbare Bibliotheken zullen (pseudo)commerciële nieuwe toetreders ook moeite hebben om te voldoen aan alle certificeringeisen.'

De handreiking wordt toegelicht tijdens regionale bijeenkomsten die de VNG vandaag en morgen organiseert in Eindhoven en Driebergen-Zeist.
Op 16 april is er ook bestuurlijk overleg over dit onderwerp, waaraan wordt deelgenomen door: Jet Bussemaker (minister van OCW), Jeroen Kreijkamp (voorzitter VNG-commissie Onderwijs, Cultuur en Sport), Elvira Sweet (IPO portefeuillehouder), Lily Knibbeler (directeur Koninklijke Bibliotheek), Elco Brinkman (voorzitter algemeen bestuurscollege KB). Ap de Vries (directeur VOB) en Kars Veling (voorzitter VOB), zo meldt de VOB.

Op vrijdag verschijnt op Bibliotheekblad.nl een verslag van een van deze bijeenkomsten.

Voor de volledige tekst van de handreiking, zie de website van de VNG (pdf)


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie