HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Fusie KB en Nationaal Archief definitief van de baan
17-09-2013
De voorgenomen fusie van de Koninklijke Bibliotheek (KB) en het Nationaal Archief, die vorig jaar al 'bevroren' was, is nu definitief van de baan.
Het besluit om de KB en het Nationaal Archief te laten fuseren tot één organisatie werd in december 2011 bekendgemaakt. De samenvoeging werd destijds gezien als 'een logisch vervolg op de verregaande samenwerking tussen beide instellingen'. De fusie had op 1 juli 2013 haar beslag moeten krijgen.

Oktober vorig jaar kondigde toenmalig staatssecretaris Halbe Zijlstra van OCW aan dat hij de voorgenomen fusie van de Koninklijke Bibliotheek (KB) en het Nationaal Archief (NA) wilde 'bevriezen'. Zijlstra stelde destijds dat 'de beoogde opbrengsten van een fusie tot één organisatie op dit moment nog onvoldoende worden aangetoond',  en kondigde aan een verkenning te willen laten uitvoeren naar 'andere potentiële oplossingen en samenwerkingsvormen'.

Het bevriezen van de voorgenomen fusie van KB en NA heeft nu dan uiteindelijk geresulteerd in het geheel afblazen ervan.  De KB stelt hierover op haar website: 'Op basis van de resultaten van de dit voorjaar uitgevoerde verkenning heeft de minister van OCW, Jet Bussemaker, besloten de fusie tussen de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief definitief niet te laten doorgaan. Het Nationaal Archief heeft een duidelijke rol in het archiefstelsel, terwijl de Koninklijke Bibliotheek een eigen rol in het bibliotheekstelsel heeft die bovendien wordt uitgebreid, wat ook vastgelegd zal worden in de nieuwe bibliotheekwet. De bovengenoemde positieve effecten van een fusie zijn niet te verwachten.' 

Minister Bussemaker informeert de Tweede Kamer in de kamerbrief over het onderzoek dat zij heeft laten doen naar het effect van de digitalisering op het archiveringsproces en het archiefstelsel binnen het Rijk, het zogeheten Eindrapport Impactanalyse & Scenarioverkenning. Aanleiding was voornoemde bevroren fusie tussen het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek en het volledig digitaal werken van de Rijksdienst vanaf 2015.

Bussemaker schrijft in haar kamerbrief onder andere dat de voordelen van fusie van KB en NA onvoldoende werden aangetoond en dat deze daarom niet doorgaat. 'Het onderzoek verscherpte het beeld dat digitale informatie een geheel andere aanpak vergt dan die voor informatie op papier. Digitale informatie die niet direct bij de vorming wordt geordend en bewaard gaat voor de toekomst verloren of kan slechts achteraf en tegen in feite onaanvaardbare kosten toegankelijk worden gemaakt.' Om dit te voorkomen is op het niveau van het Rijk een goed toegerust Nationaal Archief nodig dat de verantwoordelijke archiefvormers - de wettelijke ‘zorgdragers’ - met diensten en kennis terzijde kan staan. Het Nationaal Archief zal daarbij zorgen voor duidelijke duurzaamheidseisen en richtlijnen, waarmee de archiefvormers in vroeg stadium voldoen aan de eis van een verantwoorde omgang met digitale informatie, zo meldt de Erfgoedinspectie.
De minister stelt in haar kamerbrief (pdf) dat het daarvoor wel nodig is dat het Nationaal Archief de komende jaren 'een omslag maakt naar een organisatie met kennis en advies over digitaliseringsvraagstukken en de actuele bedrijfsvoering van de archiefvormers zelf'.  Daarnaast blijft het Nationaal Archief de nationale archiefcollectie presenteren voor informatie, educatie en onderzoek. De voornoemde omslag moet tot uiting komen in een reorganisatie van het Nationaal Archief, die tussen dit najaar en 1 januari 2016 geheel gerealiseerd moet zijn, zo meldt de minister. 
'Gelet op zijn rol en taken in het archiefstelsel en de richting die het Nationaal Archief hiermee inslaat is een fusie met de Koninklijke Bibliotheek niet de juiste keuze. De Koninklijke Bibliotheek heeft een andere opgave in het bibliotheekstelsel. Een wetsvoorstel daarover verwacht ik nog dit jaar naar uw Kamer te sturen,' aldus Bussemaker.

In de brief van 26 oktober 2012 van staatssecretaris Zijlstra over het bevriezen van de voorgenomen fusie werd gesproken over de mogelijkheid van (alternatieve) samenwerking in de cultuursector. Bussemaker stelt nu in aansluiting daarop: 'Onder mijn regie werken inmiddels verschillende culturele instellingen gezamenlijk aan de opzet van een gemeenschappelijke infrastructuur. Op basis hiervan kunnen wij digitaal erfgoed (archiefstukken, boeken, beeldende kunst, audiovisuele en museale collecties, onroerend en immaterieel erfgoed) voor de samenleving duurzaam bewaren en toegankelijk maken. In 2014 zal hiervoor een routekaart klaar liggen. Het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek participeren in het Netwerk Digitaal Erfgoed, waaraan verder onder meer Bibliotheek.nl, het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Digitaal Erfgoed Nederland deelnemen.'


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie