HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Onderzoek: Nederland loopt achter met aanbod digitale content
17-07-2012
Uit in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie uitgevoerd onderzoek blijkt dat Nederland achterloopt voor wat betreft het aanbod en de distributie van digitale content.
Het onderzoek, getiteld Digitale drempels, is uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek.

Het rapport beschrijft de knelpunten bij het tot stand komen van een volwaardige markt voor digitale distributie en exploitatie van muziek, films en series, games en boeken. Het onderzoek spitst zich daarbij specifiek toe op de legale onlinediensten (downloaden en streaming).

Als belangrijke knelpunten voor e-books noemt het rapport met name de beperkte beschikbaarheid van het e-book, het door consumenten als hinderlijk ervaren hanteren van gesloten ecosystemen en DRM en de door consumenten als relatief hoog ervaren prijzen van e-books ten opzichte van fysieke boeken.
Met betrekking tot de beschikbaarheid constateren de onderzoekers dat er wel sprake is van een sterke groei: eind 2010 4800 titels (1,2 procent van alle beschikbare gedrukte Nederlandstalige titels), midden 2011 8200 titels (2,7 procent) en eind 2011 12.000 titels. Dit is vooral toe te schrijven aan het feit dat bijna alle nieuwe titels inmiddels ook als e-book worden uitgebracht. 

Toch is het aandeel van e-books in Nederland in vergelijking met landen als de VS, Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië nog beperkt. (Het is vergelijkbaar met het aandeel dat de VS al in 2009 hadden bereikt; 'We lopen dus zo'n drie jaar achter op de VS,' zo stellen de onderzoekers.) Dit komt met name doordat de backlist met oudere titels in Nederland nog nauwelijks als e-book beschikbaar is. Een belangrijk knelpunt hierbij is volgens de onderzoekers dat, anders dan bij nieuwe titels, bij oudere titels lang niet altijd duidelijk is wie de digitale rechten bezit. Een ander knelpunt dat hierbij een rol speelt is de beperkte omvang van het Nederlandse taalgebied. Anders dan in grote taalgebieden kunnen de kosten voor het digitaliseren van oudere titels hier minder snel worden terugverdiend. Aan de vraagzijde werkt het geringe prijsvoordeel ten opzichte van het papieren boek (mede ook door een hoger btw-tarief voor e-books) belemmerend.
Iets meer dan de helft van de Nederlanders vindt dat er te weinig (Nederlandse) titels als e-book beschikbaar zijn, aldus het rapport.

'Een andere factor die de beschikbaarheid van e-boeken vertraagt, zijn de moeizame onderhandelingen tussen uitgevers en bibliotheken over de vergoeding voor het uitlenen van e-boeken,' zo stellen de onderzoekers ook.

De onderzoekers constateren, ondanks deze knelpunten op het gebied van het aanbod, ook een sterke groei van de verkoop van e-books. In 2011 verdubbelde de afzet, waarmee het huidige aandeel in alle boekverkopen 1,6 procent bedraagt.. De verwachting is dat deze trend zich de komende jaren voortzet, waarmee het aandeel e-books in 2015 op 11 procent uit zou komen.

Ook voor wat betreft de afzet van andere vormen van digitale content (muziek, games, film) loopt Nederland volgens de onderzoekers nog achter bij het buitenland. Zo maakt in Nederland de digitale muziekverkoop met 25 miljoen euro 12 procent van de totale muziekomzet uit, terwijl dat in het buitenland gemiddeld 32 procent is.

De onderzoekers zien ook markante verschillen tussen de sectoren. Zo is in de muziekindustrie het aanbod volgens de onderzoekers inmiddels op orde. Er zijn zowel download- als streamingdiensten die een bijna compleet aanbod hebben. De drempel die er aan de aanbodzijde bestaat door de versnippering van rechten is door enkele aanbieders inmiddels genomen. In termen van het aantal aanschaffen is de markt met 40 % ook zeer substantieel, maar in omzetaandeel blijft de markt in Nederland achter, aldus het rapport. 'De markt voor e-boeken is spiegelbeeldig aan die voor muziek: voor e-boeken blijft vooralsnog het aanbod juist achter en lijkt de Nederlandse consument harder te willen dan de aanbieders. Nieuwe boeken komen steeds vaker ook als e-boek uit, zij het soms nog met enige vertraging. Maar de zogeheten backlist, de lijst met oudere titels die niet meer actief door de uitgever op de markt gezet worden, is nog amper digitaal beschikbaar,' aldus de onderzoekers.
Een ander verschil: een consumentenenquête laat zien dat met uitzondering van de boekensector, de grootste groep consumenten wordt gevormd door consumenten die zowel van het legale als het niet-legale aanbod gebruik maken. Van de lezers van e-books bestaat de grootste groep (50 %) uit mensen die alleen gebruik maken van het legale aanbod. De meest waarschijnlijke verklaring hiervoor is dat de downloaders van e-books gemiddeld genomen ouder zijn dan de downloaders in de andere sectoren, aldus de onderzoekers.

Minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft het rapport inmiddels aangeboden aan de Tweede Kamer.

Voor de volledige tekst van het rapport, zie de website van SEO (PDF)

Zie voor enkele reacties op het rapport, dit bericht op Webwereld.



Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie