HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Vlaams parlement neemt resolutie aan over 'Actieplan voor de letteren'
28-06-2012
Het Vlaams parlement heeft gisteren een resolutie aangenomen waarin gepleit wordt voor een actieplan voor de letteren in Vlaanderen, om een antwoord te bieden voor een aantal pijnpunten in de boekenbranche en het letterenbedrijf. In de resolutie wordt onder andere gepleit voor een aanpassing van het leenrecht en een billijke leenvergoeding en een verlaagd BTW-tarief voor elektronische cultuur- en informatieproducten.
De resolutie werd ingediend door vertegenwoordigers van sp.a, CD&V, Groen en N-VA.

De indieners stelllen vast dat de uitdagingen en knelpunten binnen de boekensector groot en uiteenlopend zijn.

'Uit de resultaten van het deelonderzoek naar inkomsten van auteurs blijkt dat de financiële verdiensten uit literaire activiteiten allesbehalve rooskleurig zijn waardoor extraliteraire activiteiten noodzakelijk zijn en waardoor de creatieve arbeid afgeremd wordt. Boekhandels hebben het steeds moeilijker om het hoofd boven water te houden door de eenzijdige prijsconcurrentie, het stijgende aandeel van bestsellers en de groei van buitenlandse internetaanbieders.
Daarnaast blijkt uit de participatiecijfers ook dat heel wat mensen de weg naar boeken (nog) niet vinden, in het bijzonder sociaal kwetsbare groepen. Uit de laatste cijfers van het PISA-onderzoek blijkt verder dat Vlaamse vijftienjarigen vrij hoog scoren op leesvaardigheid maar minder dan gemiddeld op leesplezier.
De digitale ontwikkelingen dreigen de bestaande terugverdienmodellen te ontwrichten en veroorzaken binnen de hele waardeketen verschuivingen en uitdagingen, waarbij onder andere aspecten als piraterij, (internationale) concurrentie van branchevreemde (multinationale) spelers en de problemen van duurzame bewaring en ontsluiting een rol spelen. De verschuiving naar internet verhoogt wel het aanbod aan waardevolle teksten, maar doet tegelijkertijd de kwalitatieve poortwachtersfunctie verdwijnen.
De aandacht voor boekinformatie en kritische duiding in de media neemt af.
Bibliotheken beraden zich over de nieuwe rol die ze in een snel veranderende maatschappij kunnen, willen of moeten spelen en over welke betekenis ze kunnen blijven hebben voor zowel trouwe als toevallige bezoekers,' zo wordt gesteld in de resolutie.

Over de bibliotheken wordt verder in de resolutie nog gesteld: 'De openbare bibliotheken met 426 bedieningspunten bedienen 1,9 miljoen ontleners, stellen een collectie van 21 miljoen boeken ter beschikking en realiseren 44 miljoen uitleningen per jaar. Hun jaarlijkse budget bedraagt 179 miljoen euro waarvan 29% door de Vlaamse Overheid, 1% door de provincies en 61% uit de budgetten van steden en gemeenten. Boeken vinden ook hun weg naar lezers: volgens recente onderzoeksgegevens heeft 60,4% van de bevolking, ouder dan 15 jaar, de afgelopen zes maanden een boek of strip gelezen. Een stijging van bijna 15% extra participanten in vergelijking met de cijfers uit de Cultuurparticipatiesurvey 2003-2004.'

De indienders willen met hun voorstel, in overleg en in samenwerking met de sector, vanuit het beleid een antwoord geven op bovengenoemde uitdagingen.

In de resolutie wordt vervolgens een aantal concrete actiepunten geformuleerd voor een strategie om een volwaardig letterenbeleid vorm te geven:
  1. het BoekenOverleg formeel te erkennen als aanspreekpunt voor de sector, en het BoekenOverleg altijd als noodzakelijke gesprekspartner te betrekken bij beleidsontwikkelingen die een impact hebben op de boekensector;
  2. aandacht te hebben en een ondersteunend beleid te voeren voor economisch minder rendabele maar cultureel belangrijke literaire genres zoals poëzie en het literaire essay, en minderheidsgenres als biografie, kritisch essay, filosofisch en politiek-maatschappelijk studiewerk;
  3. ten bate van de leesbevordering van brede bevolkingsgroepen bruggen te slaan tussen de beleidsdomeinen Cultuur, Onderwijs, Media, Welzijn, Vrije Tijd en Jeugd; met extra aandacht voor kansengroepen en de invloed van nieuwe media;
  4. het project e-boekplatform te ondersteunen als wissel op de toekomst voor het Vlaamse boekenvak in een digitaal tijdperk;
  5. het letterenerfgoed te ondersteunen door de installatie van een decretale depotopdracht en de uitbouw van een centraal digitaal bewaarbestand; het Vlaams e-boekplatform in ontwikkeling moet daarbij maximaal betrokken worden;
  6. de regie te voeren bij de uitbouw van het netwerk van openbare bibliotheken in samenwerking met de andere betrokken besturen en daarbij aandacht te hebben voor de competenties van de bibliotheek- en informatiedeskundigen;
  7. de positie van de zelfstandige boekhandel te ondersteunen; op het vlak van opleiding, coaching, collectieve actieplannen, gelijke kansen biedend voor overheidsopdrachten, investeringsondersteuning;
  8. een realistisch toekomstplan te ondersteunen voor relevante opleidingen, aansluitend bij de behoeften van de sector;
  9. een billijke leenrechtvergoeding te implementeren;
  10. te willen onderzoeken of een kandidatuur van Vlaanderen, eventueel in samenwerking met Nederland, als gastland op de Frankfurter Buchmesse vanaf 2015 haalbaar is;
  11. er bij de federale overheid op aan te dringen om een aantal basisvoorwaarden voor een gezond boekenbeleid te realiseren, gebaseerd op concrete voorstellen geformuleerd samen met de sector, met name:
    • het statuut van de kunstenaar aan te passen aan de behoeften van scheppende kunstenaars;
    • beperking van de wettelijke licentie voor leenrecht, samengaand met een billijke leenvergoeding;
    • een actualisering van het auteursrecht met aandacht voor de bescherming van de rechten van auteurs, uitgevers en gebruikers in een digitale omgeving;
    • een gereglementeerde boekenprijs om een pluriform aanbod en een brede beschikbaarheid van boeken mee mogelijk te maken;
    • een verlaagd btw-tarief voor elektronische cultuur- en informatieproducten;
    • de invoering van een tax shelter voor de ondersteuning van belangrijke culturele boekprojecten en (collectieve) informatie-investeringen voor de boekhandel;
    • een preserverings- en conserveringsbeleid voor digitale én analoge materialen.
Zie ook het bericht op de website van het Vlaams Fonds voor de Letteren.
Voor de volledige tekst van de resolutie, zie hier (PDF)

Het Vlaamse Parlement keurde gisteren overigens ook het vernieuwde decreet lokaal cultuurbeleid goed. (Zie ook de VVBAD-berichtgeving). Het huidige decreet 2001 wordt opgeheven op 1 januari 2014, als het vernieuwde decreet in werking zal treden. Ook drie andere sectorale decreten (cultureel-erfgoedbeleid, lokaal en provinciaal jeugdbeleid en lokaal sportbeleid) kregen het fiat van het Vlaams Parlement.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie