HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Bibliotheekcharter door financiële crisis wassen neus
24-10-2011
Gemeenten zijn volgens VNG niet formeel verplicht zich aan afspraken met betrekking tot de subsidiëring te houden.
In veel gemeenten lopen er door opgelegde bezuinigingen bezwaarprocedures, waarbij bibliotheken een beroep doen op het Bibliotheekcharter 2012. Veel gemeenten lijken zich niets van het charter aan te trekken, reden voor de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) om een toelichting te vragen aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Ook de VOB is in enkele gemeenten de bezwaarprocedure ingegaan om helderheid te krijgen. Een van de belangrijkste bezwaren van de VOB is dat de partijen die zich namens hun leden verbonden hebben aan het Bibliotheekcharter geen gevolg geven aan de afspraken van het Bibliotheekcharter. Het charter wekt het vertrouwen dat partijen zich in zullen spannen voor goede bibliotheekvoorzieningen. In een aantal gemeenten blijkt het charter echter een dode letter. De verwachtingen die het Bibliotheekcharter wekt worden niet waargemaakt, aldus de VOB.

In zijn antwoord op de brief van de VOB schrijft R.J.J.M. Pans, voorzitter van directieraad VNG, aan directeur Ap de Vries van de VOB:

‘In het kader van het Bibliotheekcharter 2010-2012 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de innovatie van de bibliotheeksector. In dat kader is onder meer afgesproken dat de gemeenten de subsidiëring van de bibliotheek op minimaal het zogenoemde instapniveau van financiering voor de looptijd van het convenant zullen handhaven. De gemeenten zijn niet formeel verplicht zich aan deze afspraken te houden. Het Bibliotheekcharter heeft de status van een inspanningsverplichting die de overheden in vrijwilligheid met elkaar zijn aangegaan. Dat is ook expliciet gemaakt in de tekst van het Bibliotheekcharter, waarin is gesteld: “Partijen spannen zich in de doelen uit dit charter te realiseren, voor zover deze binnen hun bestuurlijke domein en verantwoordelijkheden vallen” (hoofdstuk 1 p.3). Juridisch gezien vloeien voor de individuele leden van de VNG geen verplichtingen uit het Bibliotheekcharter voort, die rechtens afdwingbaar zijn door derde partijen. Het bestuur van de VNG kan statutair geen voor alle gemeenten verbindende afspraken aangaan. Dit gegeven wordt tevens onderschreven door de recente uitspraak van de rechtbank Arnhem (26 augustus 2010, AWB 09/2741): de VNG kan de leden niet kan [sic] binden, omdat dit zou indruisen tegen de decentrale autonome bevoegdheden van de bestuursorganen.’

‘Wij kunnen ons voorstellen dat wij door het tekenen van het convenant [bij] de overheden een zekere verwachting hebben gewekt dat het subsidieniveau van basisbibliotheken zou worden gehandhaafd, te weten voor de looptijd van het Bibliotheekcharter 2010-2012. Wij hebben de gemeenten over de afspraken geïnformeerd per ledenbrief van 28 januari 2010 (BAOZWU201000054 Lbr. 10/041) en hebben voorts de gemeenten actief opgeroepen de afspraken uit te voeren in onder andere regionale informatiebijeenkomsten die door ons in 2010 georganiseerd zijn. Ook is deze oproep vermeld in publicaties als het Verslag van de regionale bijeenkomsten en de Handreiking subsidiebesluit bibliotheken (april 2011).’

‘Het Bibliotheekcharter 2010-2012 is echter getekend voordat de financiële crisis en de gevolgen daarvan duidelijk waren geworden. Een en ander heeft de begroting van de gemeenten onder druk gezet. Op grond daarvan hebben vele Nederlandse gemeenten zich genoodzaakt gevoeld te bezuinigingen op voorzieningen, en zich te beraden op kerntaken. U haalt in uw brief een tweetal uitzonderlijke vergaande besluiten tot subsidievermindering aan, de meeste gemeenten hebben echter niet onevenredig op de bibliotheek gekort.’

‘Daar waar een gemeente geen bibliotheekvoorziening meer in stand wil houden, zullen burgers die aan deze dienst behoefte hebben moeten uitwijken naar een naburige (centrum)gemeente, waar er nog wel een aanbod is. Het ligt in de rede dat de kosten van de bibliotheekvoorziening voor deze burgers hoger zullen liggen dan voor de inwoners van de gemeente, die de bibliotheek wel subsidieert. Door subsidievermindering of beëindiging door enkele deelnemende gemeenten aan een regionale bibliotheekvoorziening kan deze qua bedrijfsvoering in de problemen komen en kan er een situatie ontstaan dat kosten worden afgewenteld op andere gemeenten. Reeds bij het begin van de vorming van regionale basisbibliotheken hebben wij aan de gemeenten een model/voorbeeld voor een gezamenlijk budgetsubsidieconvenant onder de aandacht gebracht (zie hiervoor het VNG-net). Dat bevat onder andere bepalingen over het verminderen of beëindigen van de gemeentelijke subsidie aan de openbare bibliotheek. Wij zullen daarom gemeenten in de regio’s oproepen over dergelijke kwesties goed te communiceren en in regionaal verband duidelijke afspraken te maken.'

De brief van de VOB aan VNG is hier te lezen. Zie ook het eerdere bericht.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie