HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
Zijlstra houdt vast aan cultuurbezuinigingen: voorzitter Raad voor Cultuur treedt af
01-07-2011
Tijdens het kamerdebat over het cultuurbeleid afgelopen maandag werd duidelijk dat staatssecretaris Zijlstra van OCW onverkort wil vasthouden aan zijn plannen. Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt Zijlstra’s plannen. Alle protesten tegen de cultuurbezuinigingen, culminerend in de zogenoemde ´Mars der beschaving´, hebben dus niet mogen baten. De Raad voor Cultuur kondigt vandaag aan dat Els Swaab, voorzitter van de Raad, aftreedt uit protest tegen Zijlstra’s plannen.
De Raad voor Cultuur meldt op zijn site dat Swaab haar functie als voorzitter van de Raad voor Cultuur neerlegt uit protest tegen Zijlstra’s plannen. De Raad voor Cultuur waarschuwde de afgelopen tijd herhaaldelijk voor Zijlstra’s plannen en suggereerde eerder al op te zullen stappen. Volgens de raad leiden de volgens hem buitenproportionele bezuinigingen en het tempo waarin ze worden doorgevoerd tot onherstelbare schade. Behalve Swaab leggen ook de commissie Podiumkunsten en enkele leden van andere adviescommissies van de Raad hun lidmaatschap neer.

Behalve de Raad voor Cultuur heeft bijvoorbeeld ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zich eerder kritisch uitgelaten over Zijlstra’s plannen. ‘Ondanks eerder protest van de VNG tegen de voornemens slaat de nieuwe kabinetsvisie op het cultuurbeleid grote gaten in de culturele basisinfrastructuur in steden en regio's. De visie leidt tot culturele knelpunten in plaats van kernpunten,’ zo stelt de VNG. In een op 16 juni aan de Kamer gerichte brief (PDF) geeft de VNG aan wat haar bezwaren zijn tegen Zijlstra’s plannen.

Zijlstra wil 200 miljoen bezuinigen op de cultuursector (van 900 naar 700 miljoen jaarlijks), waarbij een van de centrale uitgangspunten is dat de topinstellingen gespaard worden, reden waarom in sommige media gesproken wordt over het principe van Survival of the fittest. Van de 183 instellingen in de zogenoemde Basisinfrastructuur (alle instellingen die rechtstreeks door het rijk gesubsidieerd worden) blijven er zo'n 90 over. Bezoekcijfers en eigen inkomsten gaan een veel grotere rol spelen. Iedere instelling die door het rijk gesubsidieerd wordt moet minstens 17,5 procent van haar inkomen zelf verdienen. Voor podiumkunsten wordt dat percentage 21,5 procent, zo blijkt uit Zijlstra´s beleidsbrief Meer dan kwaliteit.
Musea worden goeddeels ontzien bij de bezuinigingen, zoals al in het regeerakkoord stond, maar moeten wel aan de eigen-inkomstennorm voldoen. Zijlstra wil zo cultureel ondernemerschap bevorderen. Deze eis zal het voor enkele kleine musea, zoals Meermanno in Den Haag, Boerhaave in Leiden en het Onderwijsmuseum in Rotterdam, moeilijk maken te blijven voortbestaan.
Het zwaarst geraakt worden de podiumkunsten (van 236 miljoen naar 156 miljoen) en de beeldende kunsten (van 53,5 miljoen naar 31 miljoen), waar verschillende orkesten, toneelgezelschappen, opleidingsinstellingen en landelijke (stelsel)instituten zouden moeten verdwijnen.
Zijlstra legt het advies van de Raad voor Cultuur om een overgangsperiode van twee jaar te hanteren naast zich neer en de bezuinigingen gaan dus al in op 2013.

Voor een overzicht van de belangrijkste maatregelen die Zijlstra in het kader van zijn beleidsbrief voorstelt, zie hier.  Voor de volledige beleidsbrief Meer dan kwaliteit, een nieuwe visie op cultuurbeleid, zie hier (PDF).

Eerder berichtten we reeds over het voornemen van de staatssecretaris het SIOB met de helft te korten en over de reacties van de VOB en van de VNG daarop.

Tot de instellingen die als gevolg van Zijlstra’s plannen dreigen te verdwijnen behoren onder andere ook:
  • Museum Meermanno | Huis van het boek, het oudste boekenmuseum ter wereld.
  • Het Nederlands Muziek Instituut (NMI), het erfgoedinstituut voor muziek in Nederland, zal vanaf 2013 zijn rijkssubsidie verliezen. Het NMI heeft een belangwekkende bibliotheek met ongeveer 200.000 banden die de internationale geschiedenis bestrijkt met uitgaven vanaf 1492 tot heden en de persoonlijke archieven van zo’n 600 Nederlandse en buitenlandse componisten.
  • Het Theater Instituut Nederland (TIN), het sectorinstituut en kennis- en informatiecentrum van het Nederlandse theater met onder andere een omvangrijke mediatheek met toneelwerken, archieven, registraties en documentatie over de Nederlandse theatergeschiedenis. Het Theater Instituut Nederland gaat proberen vanaf 2013 verder te gaan als theatermuseum, waarmee het doek valt voor de taken van het TIN als sectorinstituut.
  • Erfgoed Nederland. De minister neemt in dezen het advies van de Raad voor Cultuur over, die adviseerde de subsidie aan Erfgoed Nederland te beëindigen. ‘Er zijn echter waardevolle taken, op het gebied van erfgoededucatie en internationale samenwerking, die ik wil behouden. Het kennisinstituut voor cultuureducatie en amateurkunst zal de ondersteuning voor erfgoededucatie uitvoeren. De internationale erfgoedactiviteiten zullen bij de instelling met coördinerende taken voor het internationaal cultuurbeleid worden ondergebracht. Andere taken zijn deels al opgepakt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Nationaal Archief,’ aldus Zijlstra in zijn beleidsbrief. In een reactie spreekt Erfgoed Nederland van ‘pure kapitaalvernietiging’ ‘Erfgoed is belangrijker dan ooit, voor onze nationale identiteit en voor een toegankelijk verleden waarvan de grenzen niet bepaald worden door de muren van een gebouw. Zonder landelijk instituut ontwikkelen we niet langer een brede visie op erfgoed en maatschappij. Wij hebben de expertise, de visie en de passie om mensen en organisaties met elkaar te verbinden en te ondersteunen,’ aldus Erfgoed Nederland.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie