HomeRubriekenPeilingItem
voetnoot

Peiling

Een vaste boekenprijs is nadelig voor de Vlaamse bibliotheken

Waar de vaste boekenprijs in Nederland al jaren een vanzelfsprekendheid is, heeft Vlaanderen het lang zonder moeten doen.  Maar na jarenlang lobbyen door de Vlaamse boekensector lijkt een gereglementeerde boekenprijs (zoals de vaste boekenprijs in Vlaanderen genoemd wordt) er nu dan toch te komen.

Na een ronde van consultaties in de zomer van 2015 presenteerde verantwoordelijk minister Sven Gatz eind oktober het voorontwerp (pdf) van het Decreet Gereglementeerde boekenprijs. Medio 2016 zal het voorstel behandeld worden in het Vlaams parlement. Naar verwachting treedt het decreet dan per 1 januari 2017 in werking. De gereglementeerde boekenprijs moet er vooral voor zorgen dat de spreiding van onafhankelijke boekhandels in stand blijft en dient verschraling van het boekenaanbod tegen te gaan.

De op handen zijnde invoering van de gereglementeerde boekenprijs leidde de afgelopen maanden tot veel discussie onder Vlaamse bibliothecarissen. Met name de bepaling in het decreet dat voor bibliotheken de eerste zes maanden na verschijnen van een titel een maximale korting van 15% geldt, zorgde voor onrust. Op dit moment kunnen de Vlaamse bibliotheken, die hun boeken – anders dan in Nederland – over het algemeen bij een plaatselijke boekhandel aanschaffen, vaak nog een korting bedingen die rond de 20 à 25% ligt. De Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief en Documentatie (VVBAD) publiceerde in september een onderzoek (pdf) op basis van een rondvraag onder haar leden waarin geconcludeerd werd dat de invoering van de gereglementeerde boekenprijs de Vlaamse bibliotheken 2,3 miljoen euro zal kosten vanwege de lagere kortingen.

Tim Lerno, bibliothecaris Bibliotheek Londerzeel, is niet per se tegen het principe van een vaste boekenprijs, maar ziet voor de bibliotheken wel enkele bezwaren. Lerno: ‘Het vastleggen van een maximaal kortingspercentage van 15% voor de bibliotheken vind ik nogal contraproductief. Het directe gevolg zal zijn dat er minder budget beschikbaar is voor het collectiebeleid. Te meer omdat de meeste bibliotheken ook steeds meer te maken krijgen met gemeentelijke bezuinigingen. Collecties zullen waarschijnlijk meer gaan verschralen omdat er met een beperkter collectiebudget keuzes gemaakt moeten gaan worden en de goedlopende titels (= uitleencijfers) waarschijnlijk in toenemende mate de voorkeur krijgen, waardoor het minder courante kwaliteitsaanbod buiten de boot valt. Boek.be [de koepelvereniging van het Vlaamse boekenvak, red.], maakt graag vergelijkingen met Nederland waar het gaat om de vaste boekenprijs, maar ze vergeten erbij te vertellen dat de Nederlandse bibliotheken via hun centrale inkooporganisatie een korting van 25% krijgen, het percentage dat wij ook bepleiten.  De vaste boekenprijs is onder andere bedoeld om de onafhankelijke, plaatselijke boekhandels te beschermen,  maar buiten enkele grote steden vind je die nauwelijks meer. In alle andere plaatsen is eigenlijk alleen nog maar een Standaardboekhandel te vinden.’

Geert Puype, bibliothecaris Bibliotheek Menen, is niet tegen de vaste boekenprijs. Puype: ‘Ik kan het moeilijk beoordelen, maar ik denk dat een vaste boekenprijs inderdaad een goede werking zou kunnen hebben, met name waar het gaat om het breed en divers houden van het titelaanbod, wat ook in het belang van bibliotheken is. En ik denk dat de financiële gevolgen voor bibliotheken mee kunnen vallen. Afgezien van enkele bestsellers kunnen veel boeken ook aangeschaft worden na het halfjaar waarvoor de wettelijk opgelegde korting geldt. Er zullen dus wel iets minder boeken aangeschaft kunnen worden, maar dat kan beperkt blijven, verwacht ik. Het punt van de verschraling van bibliotheekcollecties zie ik minder. Die ontwikkeling is al enkele jaren gaande en staat dus los van de vaste boekenprijs. En je kan je inderdaad afvragen in hoeverre bibliotheken nog incourante titels in de collectie moeten hebben die nauwelijks uitgeleend worden. Wat dat betreft zie je dat bibliotheken zich steeds meer bewegen richting een vraaggericht beleid, waarbij het natuurlijk altijd balanceren blijft tussen die vraaggerichtheid en je rol als publieke instelling die een zo breed mogelijk aanbod wil bieden voor iedereen.’

Francien van Bohemen, beleidsmedewerker VOB, wil niet te veel speculeren over een mogelijke afschaffing van de vaste boekenprijs in Nederland. ‘Er is voor zover ons bekend geen recent onderzoek gedaan naar de effecten van afschaffing van de vaste boekenprijs (vbp) in het bibliotheekwerk. Recentelijk is in de Tweede Kamer de Wet op de vaste boekenprijs opnieuw aangenomen voor 4 jaar. De volgende evaluatie van de Wet op de vaste boekenprijs zal in 2019 plaatsvinden. De bibliotheken hebben de vaste boekenprijs altijd gesteund vanuit de gedachte dat die vaste boekenprijs een bijdrage levert aan een pluriform en breed boekenaanbod. Dat is ook in het belang van bibliotheken. Wij wachten de evaluatie hiervan dan ook met spanning af. ‘

Wat vindt u, hebben ook bibliotheken belang bij een vaste boekenprijs, of zou het niet invoeren dan wel de afschaffing ervan toe te juichen zijn, omdat de aanschafbedragen voor bibliotheken mogelijk gunstiger gaan uitpakken.
 
Geef uw mening en licht die toe in het reactieveld.

Zie ook Bibliotheekblad nr 1 2016.

Een vaste boekenprijs is nadelig voor de Vlaamse bibliotheken
Eens (1 stemmen)
10%
Oneens (9 stemmen)
90%

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie