HomeRubriekenGastblogsBericht
voetnoot
Rotterdam maakt het...
Rob Bruijnzeels
30-03-2015
Ik vind Rotterdam een fantastische stad: dynamisch, beetje rauw, altijd verrassend en voortdurend bezig om zichzelf opnieuw uit te vinden. Het is de stad van hard werken, van Koolhaas en MVRDV, van veelbelovende jonge ontwerpers en van de weergaloze markthal. In de reisgids Rough Guide staat Rotterdam op 8 in de ranglijst met spannendste steden van 2014 en The New York Times plaatste Rotterdam op 10. Een wereldstad!  
Rotterdam maakt het...
Ik verdeel steden en hun inwoners weleens in twee categorieën: steden die je haarfijn kunnen vertellen waarom iets niet mogelijk is en steden die je kunnen uitleggen waarom iets wél kan. Omdat ik vrienden en familie in Amsterdam of Maastricht heb wonen, zal ik geen voorbeelden noemen van de eerste categorie, maar ik vind Rotterdam onmiskenbaar tot de tweede categorie horen: geen woorden maar daden! 

Er was ook een tijd waarin ik de openbare bibliotheek van Rotterdam in de gaten hield als een bibliotheek met het DNA van de stad waarin ze geworteld was: interessant en vernieuwend. Maar dat is al een hele tijd geleden, want op de een of andere manier is daar wel de klad in gekomen. De bibliotheek haalt alleen nog maar de krant met slecht nieuws, zoals sluitingen van filialen, chronisch geldgebrek, bonje met de gemeente en het periodiek wisselen van directeuren (sneller nog dan Feijenoord zijn spitsen afserveert). En om state-of-the-art innovatie te zien, hoef je echt niet naar de Rotterdamse bibliotheek te gaan.

Nu zou je denken dat zo’n bibliotheek lering trekt uit al die ellende en moedig probeert om uit de degradatiezone te komen, maar het tegendeel lijkt waar... Ik vrees zelfs het ergste als ik het functieprofiel lees dat hoort bij de recente vacature ‘manager bibliotheken’ van de Rotterdamse bibliotheek. Het profiel staat bol van alle gebruikelijke managementclichés waarmee je punten kunt winnen bij bullshitbingo. Maar daar raak ik inmiddels wel aan gewend en zo’n bureau dat je ervoor inschakelt heeft dat soort teksten niet voor niets op voorraad.

Wel is het opmerkelijk dat uit het functieprofiel blijkt dat de Rotterdamse bibliotheek inmiddels meer staf- en ondersteunende afdelingen lijkt te hebben dan vestigingen; niet vies van een beetje overhead en backoffice zeker... Maar wat mij echt verbijstert is dat bij de gewenste capaciteiten van de manager ingezet wordt op puur bedrijfskundige zaken zoals: 'Academisch afgeronde opleiding; bijv. Bedrijfskunde'. En: 'Meerjarige integrale managementervaring in (semi) commerciële setting.’ Let wel: het gaat hier om iemand die direct de vestigingen van de bibliotheek gaat aansturen. 

Je vraagt je echt af wat die mensen bezielde toen ze die functie-eisen opstelden. Alsof ze nog nooit gehoord hebben van wat zo’n puur managerieke benadering heeft opgeleverd b.v. in gezondheidszorg, woningbouw, openbaar vervoer of – om dichter bij huis te blijven – de Polare-boekhandels. Zouden ze daar wel eens een andere krant lezen dan het Financieele Dagblad? En kijken ze in plaats van naar Businessclass van de visionaire Harry Mens ook wel eens naar VPRO boeken
 
Omslag boek Leeszaal West
En hebben zij wel goed in Rotterdam zelf rondgekeken? Nee dus. Want in dezelfde week als waarin de bibliotheek deze advertentie plaatste werd elders in Rotterdam het boek De Uitvinding van de Leeszaal West; collectieve tactieken en culturele uitwisseling gepresenteerd.
Het is het verhaal van Leeszaal Rotterdam West, die ironisch genoeg haar ontstaan direct heeft te danken aan de bezuinigingen en de wens tot schaalvergroting van de Rotterdamse bieb. Toen namelijk besloten werd om het aantal vestigingen drastisch terug te brengen, nam een aantal verstandige, betrokken en slimme mensen het initiatief tot de oprichting van een eigen leeszaal. (Zie ook dit artikel)

Ik raad iedereen die werk wil maken van toekomstig bibliotheekwerk aan om dit boek te lezen! Het is niet alleen een hartverwarmend verhaal over betrokkenheid, creativiteit en co-creatie. Maar het is meer: de grote mensen achter de Leeszaal, Maurice Specht en Joke van der Zwaard, zijn respectievelijk filosoof en ontwikkelingspsycholoog en zij geven - onder het motto Rebels Optimisme en Gedegen Vakmanschap - veel waardevolle achtergrondinformatie en bruikbare uitgangspunten voor een strategie en een organisatievorm waarin werkelijk plaats is voor de mensen voor wie je het doet. Of – in de woorden van Abdelkader Benali in de flaptekst : 'Waar de overheid zich terugtrekt, wordt de publieke ruimte veroverd door een nieuwe vorm van culturele interventie. We doen het zelf, we doen het met elkaar voor elkaar is het uitgangspunt.' Dat is toch echt heel andere taal dan: ‘Heeft een scherp oog voor de efficiëntie van de werkprocessen en stuurt op een bedrijfsmatige aanpak' uit het functieprofiel van de manager aan de Blaak.

Nee, dankzij de Leeszaal West blijf ik vertrouwen houden in Rotterdam. En wat dat profiel betreft: Jules Deelder wist het allemaal al, getuige zijn gedicht 'Rotown Magic': Rotterdam is niet romantisch 
| heeft geen tijd voor flauwekul 
| is niet vatbaar voor suggesties 
| luistert niet naar slap gelul.  

Rob Bruijnzeels

In nummer 4 van Bibliotheekblad (verschijningsdatum 24 april) zullen een interview met Maurice Specht en een recensie van het boek over Leeszaal Rotterdam West verschijnen.


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (2)

Karen Bertrams
2-4-2015 11:10
Een andere getuigenis vanuit Rotterdam:  http://www.probiblio.nl/blogs?pi=1002&news_item_id=744
Wim Keizer
2-4-2015 12:51
Zo, nu doet-ie het:
http://www.probiblio.nl/blogs?pi=1002&news_item_id=744 
(wie ingevoegde links wil activeren, moet met de cursor pal achter de URL gaan staan en even een spatie typen).

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie