HomeRubriekenArtikel
voetnoot

‘Ik wens u veel gebrek aan angst toe’

Eimer Wieldraaijer
15-04-2015
‘Ik wens u veel gebrek aan angst toe’
De setting was een andere (het nieuwe TivoliVredenburg in Utrecht) dan vorige keren (de Meervaart in Amsterdam), maar het programma bleek even boeiend als voorheen. Ook Bibliotheekplaza 2015 bood weer een interessante kaleidoscoop van visies op de functie en toekomst van de openbare bibliotheek door de ogen van buitenstaanders.
Business as UNusual, met dat motto wisten de samenstellers van Bibliotheekplaza, een initiatief van ProBiblio, op dinsdag 14 april een schare bibliothecarissen uit het hele land naar de zonovergoten Domstad te lokken. Dagvoorzitter Erik Boekesteijn: ‘Deze week sprak ik een collega, die zei: “Of ik naar Bibliotheekplaza ga? Nee, want daar krijg ik zoveel inspiratie waar ik iets mee moet, dat ik er ditmaal van afzie’.

Aan Dieuwke Wynia, hoofdredacteur van ’s lands best bekeken talkshow, De wereld draait door (DWDD), en door Opzij uitgeroepen tot een van de machtigste vrouwen van Nederland, de eer om als eerste voor de beloofde inspiratie te zorgen. Wynia bleek een tamelijk achterhaald beeld van de bibliotheek te hebben, maar uit haar spiegelverhaal over het dagelijkse reilen en zeilen op een grote omroepredactie vielen niettemin enige lessen te peuren. Citaat uit haar podiumgesprek met Boekesteijn: ‘Als je een missie hebt, loop je het risico met een opgeheven vingertje anderen te benaderen en daar zijn de meesten niet van gediend. Het succes van DWDD is dat wij maken wat wij zelf leuk vinden, wat ons boeit, en dat wordt door de kijkers herkend. Wij werken met een team van vijftig personen, maar zonder een waterhoofd aan managers. DWDD is een wendbare organisatie met een grote mate van vrijheid. Als je tegen de netmanager van NPO1 zegt: we zetten honderd jazzmusici op prime time bij elkaar, dan krijg je te horen: niet doen. Maar wij doen dat dus gewoon wel. Net als een uur lang zendtijd inruimen voor een college door een vooraanstaande wetenschapper als Robbert Dijkgraaf. Resultaat: meer dan een miljoen kijkers. Mijn advies aan jullie: weg met die overbodige waterhoofden, doe wat je zelf boeit, waar jouw hart ligt. Je kunt heel lang nadenken over wat je gaat doen, maar er ligt zoveel voor het oprapen. Volg je eigen gevoel, want je bent zelf de beste bezoeker van je bieb en laat je niet weerhouden door bemoeienissen van anderen.’

Op de vraag waarom er maandelijks bij DWDD wel vier boekhandelaren maar geen bibliothecarissen aan tafel zitten om het boek van de maand te bespreken, zei Wynia: ‘Boekhandels zitten door het hele land. Boekhandelaren lezen alles wat uitkomt’. Reactie uit de zaal: ‘Wij ook’. Wynia: ‘Bedenk iets anders. Wij staan open voor ideeën. En twitter mee met #DWDD als je denkt dat je in jouw bibliotheek een goed boek over een onderwerp hebt dat in het programma besproken wordt. Laat weten wat je allemaal in huis hebt.’

Dieuwke Wynia Paul Moers
Links: Dieuwke Wynia en Erik Boekesteijn. Rechts: Paul Moers.

Paul Moers, aangekondigd als een van de beste marketeers van Nederland en betrokken bij het opnieuw in de markt zetten van Hoog Catharijne, hield een met hilarische filmpjes en geestige oneliners doorspekt betoog over de waarde van het merk en een gedegen merkopbouw. Een greep uit de adviezen die hij als pepernoten over de zaal uitstrooide. ‘Het mag niet gebeuren dat de bibliotheek de V&D van de literaire wereld gaat worden. Dat betekent dat je steeds sneller moet vernieuwen. Kom uit je comfortzone, want de magie begint daarbuiten. Bouw een merk, het meest effectieve middel om te laten zien dat je bijzonder bent. Een merk zorgt voor aantrekkingskracht, versterkt je geloofwaardigheid, geeft meer omzet, winst en dus investeringsmogelijkheden. Werk de hele dag aan je herkenbaarheid. Laat de consument nadrukkelijk weten wat je unieke propositie is, want dat is nu niet duidelijk. Je moet een belofte hebben, een missie, een doelgroep. Een merk is niets anders dan een coherente set gedachten in het hoofd van de consument, maar veel bedrijven lijden aan "merkruis". Zie vooral het emotionele aspect bij de consument te raken. Harley Davidson maakt waarschijnlijk kwalitatief mindere motoren dan Yamaha, maar wat ze verkopen, is vrijheid, en die is onbetaalbaar. “Calvé, wie is er niet groot mee geworden?” Dezelfde pindakaas koop je als euroshopper stukken goedkoper, maar vanuit de emotie heeft de klant dat prijsverschil er voor over.’

Moers zag de nodige parallellen tussen de bibliotheek en Hoog Catharijne. ‘Net als bij de bibliotheek is de functie van Hoog Catharijne onder druk komen te staan. Een van de lelijkste winkelcentra in Nederland, slecht imago, enkel droogloop en de verbinding met de stad ontbreekt’. Om de neerwaartse spiraal te doorbreken, investeert Utrecht 600 miljoen in de renovatie van Hoog Catharijne en wordt de naam – in de woorden van Moers – ‘opnieuw geladen’.
Moers: ‘Hoog Catharijne krijgt een nieuwe identiteit, wordt een warme ontmoetingsplek, een echte stadskamer. Ook u gaat transformeren, en dat moet ook, maar zet uw nieuwe merk en merkbelofte razendscherp op papier en zorg dat de klant die kent. U moet in een paar heldere zinnen kunnen zeggen wat uw waardepropositie is. Durf keiharde keuzes te maken, durf revolutionair te denken en verbind daar consequenties aan. Zorg kortom voor een visie op morgen, want wat gisteren gebeurde, is niet langer interessant. Jullie moeten snel af van je oude imago, want dat is een anker die in het zand blijft liggen. Hoeveel gas je ook geeft, je komt niet vooruit.’ Jacques Malschaert, directeur Bibliotheekservice Fryslân, vanuit de zaal: ‘We moeten onszelf niet in de put praten. De bibliotheek heeft veel te bieden, wordt gewaardeerd door grote groepen Nederlanders’. Moers: ‘Helemaal mee eens. Als jullie het zelf niet geloven, gelooft geen hond het. Doe niet als V&D, die vestigingen wilde sluiten en de salarissen van het personeel verlagen. Dan denk je als klant immers: moet ik daar nog langer mijn spullen kopen?’ Er is maar eentje die de regie heeft, en dat zijn jullie.’

Voor de boeiendste bijdrage aan het programma zorgde Alexander Sverdlov, als architect betrokken bij de stadsplanning van Moskou en medebedenker van de campagne die is gestart om het bibliotheekstelsel in de Russische hoofdstad (450 vestigingen!) ingrijpend te renoveren. Om dat doel te bereiken zijn er meerdere experimenten gestart die op de nodige scepsis stuiten bij het conservatieve deel van de bibliothecarissen, maar evenzeer getuigen van grote creativiteit en de durf om bestaande patronen te doorbreken. Zo zijn er curatoren aangesteld om het transformatieproces te versnellen, zijn pilots in gang gezet waarbij metrostations en bibliotheekfilialen in elkaar worden geschoven, zagen zogeheten Library Hostels het licht (aantrekkelijk geprijsde overnachtingsmogelijkheden in een bibliotheek), en wordt er wellicht een beroep gedaan op de expertise van bewezen avantgardisten om een nieuw en jonger publiek aan te boren. Sverdlov: ‘Library by MoMa, Library by Film Director, Library by TV Channel, Library by Newspaper, Library by Fashion House. Waarom niet?’
(Zie voor meer informatie: www.svesmi.eu).

Alexander Sverdlov Gilles de Smit
Links: Alexander Sverdlov. Rechts: Gilles de Smit

Gilles de Smit, mede-oprichter van 22Tracks, de met name bij jongeren populaire ‘jukebox’ op internet waarbij deejays per muziekgenre 22 onbekende pareltjes selecteren, liet zien dat curatorschap in een wereld van overvloed voorziet in een behoefte, omdat de meeste mensen door de bomen het bos niet meer zien. Opmerkelijk in zijn betoog was evenzeer dat je met beperkte marketingmiddelen toch veel impact kunt hebben, mits je de juiste partners aan je weet te binden. Voor de bibliotheken had hij nog een praktisch advies: ‘Veel mensen luisteren muziek tijdens het lezen. Zeker in een vliegtuig of trein. Stel als bibliotheek een literaire playlist samen die past bij het boek dat iemand leent. Nodig een lokale deejay uit en vraag hem een lijst samen te stellen van muziekboeken of muziekdragers uit je collectie. Voor muziek zie ik enorme mogelijkheden in de bibliotheek. Daar wil ik best met jullie over verder denken. Ik laat niet voor niets mijn e-mailadres op het scherm zien (gilles@22tracks.com)’.

Uitsmijter van dienst was Marcel Bullinga. Titel van zijn voordracht: ‘Ben jij Futureproof? Of overbodig in 10 jaar’. In een conference-achtige act passeerden allerlei termen de revue, waaronder 'barteren', 'co-creëren', 'supergebouwen' en 'superprofessionals'. Tips van Bullinga: ‘Wordt een Regus-concurrent, start een mediaproeftuin, denk als zzp’er.’ Hij besloot zijn optreden met: ‘Ik wens u veel gebrek aan angst toe, maar bovenal wens ik u veel toekomst toe’.

Dagvoorzitter Erik Boekesteijn in zijn slotwoord: ‘Ik heb te veel inspiratie gekregen. Mijn collega had toch gelijk’.

Tekst: Eimer Wieldraaijer
Foto’s: Gerrit Serné (met dank aan ProBiblio)

Zie ook de live blogs van Mark Deckers over Bibliotheekplaza.



Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Herbezinning Wsob: een pleidooi voor een vrijwillig franchisemodel Gert Staal

In de bibliotheeksector roepen we voortdurend tegen elkaar: ‘Bibliotheekwerk is lokaal’. Laten we met elkaar aan de voorkant van dit verhaal constateren: dat klopt ook. Ik zou namelijk de eerste zijn die dat uit eigen observatie kan bevestigen. Echter: een Albert Heijn is ook een lokale... Lees verder