HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Schoolbibliotheken in beweging: IASL-conferentie Doha, Quatar

Adriaan Langendonk
21-11-2012
Schoolbibliotheken in beweging: IASL-conferentie Doha, Quatar
Wat de 600 leden (uit 70 landen) van de International Association of School Librarianship (IASL) bindt is de aandacht voor professionele schoolbibliotheken omdat deze belangrijk zijn voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Vaak is de schoolbibliotheek de eerste bibliotheek die kinderen zien in hun leven, zeker in ontwikkelingslanden. IASL ondersteunt onderzoek en publicaties en zorgt via conferenties voor uitwisseling van ideeën en delen van kennis. Dit jaar werd de jaarlijkse conferentie gehouden in Doha, hoofdstad van Qatar, van 11 tot en met 15 november.
Op zondagavond was er een openingsfeest op de campus van de Qatar Foundation (ja, die staat op het shirt van FC Barcelona), de organisatie die deze conferentie onze gastheer was. Vele Perzische tapijten waren gelegd op een grasveld om het gezellig te maken. Prachtig gedekte tafels met heerlijk eten en frisdranken, ’s avonds was het nog 25 graden. Alcohol heb ik, behalve in de hotelbar, niet gezien. Een klassiek Qatarees muziekgezelschap zorgde voor de feestelijke noot.

User driven innovation and motivation
Op maandagochtend werd de conferentie geopend door Beverly Stubbs, organisator en werkzaam als schoolbibliothecaris in Qatar bij de Qatar Foundation. Stubbs meldde dat 300 mensen uit 48 landen participeren. Qatar investeert zeer veel in educatie van de bevolking, niet alleen in bibliotheken maar ook bijvoorbeeld in de gebouwen waar we te gast zijn. Alles is prachtig ingericht, de airconditioning aangenaam, de lunch uitstekend verzorgd. Tegenover de campus een splinternieuw uitzonderlijk groot landelijk conferentiecentrum. Het is te zien dat Qatar de grootste olie- en gasvoorraden ter wereld heeft. De IASL is slechts een opwarmertje, tegelijkertijd is er een veel grotere educatieve conferentie en gaat de VN een conferentie houden met 20.000 participanten.

Claudia Lux, directeur van de nieuw te bouwen nationale bibliotheek van Qatar, meldt dat deze bibliotheek in 2014 geopend wordt. Architect is Rem Koolhaas. Een goed voorbeeld van de ambities van dit land, dat nog geen twee miljoen inwoners heeft, van wie slechts 300.000 mensen in Qatar geboren en getogen zijn. 

De keynote speaker op maandag is Eppo van Nispen, voor mij een bekende spreker. Ik heb hem een handvol keren aan het werk gezien in Nederland waar hij steevast wist te inspireren. En dat lukt hem hier ook weer uitstekend, de zaal gaat plat, ze hangen aan zijn lippen. Het gebodene is zo anders dan veel mensen gewend zijn. Niet alleen plenair maar later ook in de workshop die Eppo geeft. De organisator vertelde me dat ze precies kreeg waar ze op had gehoopt maar nauwelijks had verwacht. Het is een wervelwind aan informatie, Eppo vertoont honderden dia’s (enkele diezelfde ochtend gemaakt), tientallen filmpjes en ruim 1000 stellingen in een uur tijd. Kern is voor mij dat bibliothecarissen niet het boek maar de mens centraal zullen moeten stellen om niet overbodig te worden. Mensen zijn gebruikers - hoe bind je die aan de bibliotheek? Eppo noemt dat ‘User driven innovation and motivation’. Kernwoorden zijn vertrouwen, de menselijke factor, engagement, mensen betrekken bij je bibliotheek door ze (gevraagd en ongevraagd) hun mening te laten geven. 

IASL-conferentie 1 IASL-conferentie 2

Free Voluntary Reading
De dinsdag was vol speeches, workshops en bibliotheekbezoeken aan de bibliotheek van de Qatar Foundation en de bibliotheek van The American School. Keynote speaker van de tweede dag was Joyce Valenza, een bekende blogger en ‘Teacher Librarian’ in de VS. Haar plenaire presentatie en daaropvolgende workshop waren vooral een betoog voor het mediawijzer maken van leerlingen. In een moordend tempo kwamen sites als scoop.it en flickr.com langs. Ze toont een app op haar site: Yalsa’s Teen Book Finder, een soort boekenzoeker.org. De teller stopte bij 222 slides. Andere presentaties haakten hierop in. De social media-leerling staat steeds meer centraal, negeer hen niet maar speel hierop in als bibliothecaris. Zie de mogelijkheden van gaming, gebruik de bevlogenheid van de leerlingen door ze via gaming te interesseren om de ‘skills’ die ze voor gaming gebruiken ook in te zetten bij onderzoek en analyse van data. Er is sprake van nieuwe vormen van geletterdheid: technologische geletterdheid, informatiegeletterdheid, mediageletterdheid en globale geletterdheid.

Op woensdag was Dr. Stephen Krashen de belangrijkste spreker. Hij is de grote voorvechter van het Free Voluntary Reading , het (vrijwillig) vrij lezen. Behalve twee boeken die hij over dit onderwerp geschreven heeft (The Power of Reading en Free Voluntary Reading) is hij actief op Twitter en Facebook, ideale media om goedkoop en effectief te communiceren over zijn werk. Verder geeft hij wereldwijd interessante inspirerende lezingen over de laatste wetenschappelijke inzichten om zijn kernboodschap te ondersteunen: ‘Free voluntary reading is the most powerful tool we have in language education’. Daarbij noemt hij de bibliotheek steevast als de doorslaggevende organisatie om vrij lezen te ondersteunen, zeker ook waar het potentiële achterstandsleerlingen betreft. Het is volgens Krashen dan ook teleurstellend dat juist op het bibliotheekwerk gekort wordt. Leuk is dat Krashen in zijn verhaal ook Nederlands onderzoek van o.a. Frank Huysmans, Adriana Bus en Suzanne Mol noemt om zijn verhaal te ondersteunen. (Zie ook deze lezing van Krashen op YouTube.)

Monitor Bibliotheek op school
In de namiddag van deze derde dag hebben Kees Broekhof (senior consultant Sardes) en ondergetekende onze presentatie gehouden over de Monitor de Bibliotheek op school als beleidsinstrument vanuit de bibliotheeksector richting het onderwijs. Voor een zeer geïnteresseerde groep ‘Teacher Librarians’ hebben we de Monitor toegelicht. Het beschikbare impulsgeld leesbevordering voor Kunst van Lezen vond men bijzonder, net als het inzetten op strategische samenwerking tussen bibliotheek en onderwijs c.q. kinderopvang. Er werd levendig gediscussieerd over de diverse dia’s met diagrammen die wij toonden op het terrein van verschillen in leesmotivatie tussen jongens en meisjes en tussen groepen binnen een school. Iedereen was het erover eens dat er een schat aan informatie vergaard wordt die goed in te zetten is richting bibliotheek, lokale overheid en onderwijs. Wij waren vereerd dat Stephen Krashen onze presentatie bijwoonde en zich complimenteus toonde over de Monitor. De populaire brochure Meer lezen beter in taal (de online versie staat op de site van Kunst van Lezen), die door Kees Broekhof in opdracht van Kunst van Lezen is geschreven, is voor een groot gedeelte gebaseerd op het onderzoekswerk van Stephen Krashen.

Aan het eind van deze derde dag was er een slotdiner met een veiling om geld in te zamelen voor boeken voor een bibliotheek in een ontwikkelingsland. Aan iedereen was gevraagd cadeaus mee te nemen voor deze veiling. De opbrengst was ruim 5.000 dollar voor het goede doel. Op de slotochtend was er nog een geanimeerd schrijversforum en de overdracht van de conferentie aan Indonesië, de organisator van volgend jaar.

Het was een geslaagde bibliotheekconferentie met vele nieuwe inzichten, inspirerende lezingen en nieuwe internationale contacten. Bovendien hebben we kunnen laten zien waar we in Nederland binnen de openbare bibliotheek op het terrein van schoolbibliotheken mee bezig zijn en dat werkte duidelijk stimulerend voor buitenlandse collega’s.

Tekst en foto's: Adriaan Langendonk, projectcoördinator Kunst van Lezen bij SIOB en Stichting Lezen

Zie ook de conferentie-website.




Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Een schatkamer in beweging Roxane van Acker

Maandag 2 maart, nog maar kort geleden dus, ben ik gestart in mijn nieuwe functie als directeur/bestuurder van Bibliotheek Zuid-Kennemerland. Voor mij een ogenschijnlijk bekende maar in werkelijkheid een nog onontgonnen wereld. Ik was mij namelijk sinds mijn kinderjaren vooral bewust van de leenfunctie... Lees verder