Streaming in Nederland
Het is een understament te stellen dat de Nederlandse markt voor digitale muziek in beweging is. Naast inmiddels bekende partijen als
Spotify, iTunes en
Grooveshark zijn sinds kort ook
Deezer en
Rara.com beschikbaar voor de Nederlandse gebruiker. Daarnaast mengen ook de bibliotheken zich in de strijd, zij het vooralsnog op bescheiden wijze. Het
streaming aanbod van de Centrale Discotheek komt in 2012 gefaseerd beschikbaar voor bibliotheekvestigingen. Daarnaast wordt er met de platenmaatschappijen gepraat over het aanbieden van deze dienst voor thuisgebruik. Het roept echter de vraag op of de termijn die daarvoor staat (eind 2012) niet te laat is. Allereerst omdat gebruikers nu al een keuze maken waar zij hun digitale muzikale behoefte stillen. Dat maakt het weliswaar niet onmogelijk op een later moment een overstap te maken, maar wel lastig. Het transporteren van afspeellijsten, eigenlijk het enige wat een digitale dienst een persoonlijk karakter geeft, is namelijk nergens een optie. En ten tweede omdat de reeds bestaande diensten zich steeds verder ontwikkelen. Dat vraagt van een bibliotheekdienst dat deze minimaal aan de eisen zou moeten voldoen die de bestaande diensten tot standaard hebben verheven.
Tot voor kort was een dienst als Spotify niet meer dan een grote bak digitale muziek die op minimale wijze werd ontsloten. De zoekfunctie was beperkt en de luistertips weinig diepgaand. Daarin is op spectaculaire wijze verandering gekomen met de lancering van het
Spotify Platform, 30 november jongstleden. Dit is een op Apple- en Facebook-leest geschoeide structuur waarbij apps binnen de Spotify-app worden aangeboden na eerst door de ballotage gegaan te zijn. Spotify zelf heeft drie redenen aangegeven waarom het ontwikkelen van een app interessant is. Ten eerste is het de eerste keer dat er ontwikkeld kan worden op een vrije muziekcatalogus met 15 miljoen nummers. Daarnaast biedt het mogelijkheden om een merk bij meer dan tien miljoen actieve gebruikers te promoten. En tenslotte worden de apps geschreven in html, CSS en JavaScript en zijn daardoor niets anders dan een reguliere web-app met een voor ontwikkelaars laag complexiteitsniveau.
De apps
Bij de lancering van het platform werd al een aantal voorbeeldapps gepresenteerd. Voor de gebruiker zijn deze vooralsnog beschikbaar in een previewversie die hier te downloaden is:
http://www.spotify.com/nl/download/previews/. De apps geven een meer dan aardig beeld van wat de gebruiker te wachten staat. Zo bieden
Rolling Stone Magazine,
The Guardian en
Pitchfork recensies waarbij het lezen daarvan naar believen kan worden gecombineerd met het beluisteren van de bijbehorende muziek. De recensenten van deze magazines vertolken hierbij dus in principe de rol van
content curator, een rol die we ons als bibliotheken zo graag toe-eigenen. De bekende muziekdienst
Last.fm, al geruime tijd gekoppeld aan Spotify middels haar systeem dat de luistergeschiedenis bijhoudt (het zogeheten
scrobbling), biedt nu binnen Spotify luisteradviezen en koppelingen naar andere artiesten en genres. Omdat de Spotifygebruiker binnen de app inlogt met het eigen Last.fm-account liggen de persoonlijke luistergeschiedenis en daarbij geaggregeerde adviezen voor het oprapen, vanzelfsprekend gekoppeld aan de muziek van Spotify. Dat het daarnaast al een tijdje mogelijk is muziek van je harde schijf in de Spotifybibliotheek op te nemen heft de beperking op dat er slechts uit het
streaming aanbod geput kan worden. Ook dit eigen materiaal wordt door Last.fm geïndexeerd en gekoppeld aan adviezen. Daarmee wordt het erg eenvoudig gemaakt de suggesties die Spotify doet zoveel mogelijk op je muzieksmaak van toepassing te laten zijn.
Maar naast bedrijven kunnen ook individuele ontwikkelaars met de API aan de slag. Een aardig voorbeeld daarvan is de app
CrowdJuke. Deze is weliswaar nog niet in Spotify opgenomen, maar maakt wel duidelijk wat individuele ontwikkelaars kunnen bewerkstelligen. CrowdJuke maakt het mogelijk de luistervoorkeuren van Facebookvrienden geautomatiseerd op te nemen in een playlist. Dit kan bijvoorbeeld aan de hand van een concert of andere gebeurtenis waaraan gebruikers muziek koppelen. Alhoewel CrowdJuke zich nog in de conceptfase bevindt is de technologie om muziek aan gebruikersvoorkeuren te koppelen al gerealiseerd. Het enige wat ontbrak was de toegang tot volledige tracks en die mogelijkheid wordt middels Spotify Platform geboden.
Een andere interessante app is
Moodagent, waarmee afspeellijsten worden samengesteld op basis van uiteenlopende gemoedstoestanden
(sensueel, gevoelig, gelukkig en boos). Het werkt daarbij twee kanten op: er kan gekozen worden voor een automatische playlist die door Moodagent wordt gegenereerd, of de gebruiker
dragt & dropt favoriete muziek (afzonderlijke nummers, maar ook volledige playlists) in de app, waarna er bijpassende muziek gezocht wordt. De afspeelvolgorde ervan kan je daarna desgewenst nog instellen met behulp van de gemoedstoestanden, die elk een eigen curve kennen (bijvoorbeeld met variatie in tempo of agressiviteit).
En de bibliotheek?
De radicale verbetering van Spotify, want daarvan kan je best spreken, is een waarschuwing voor de muziekdienst waarmee de Nederlandse bibliotheken eind 2012 voor de dag gaan komen en waarvoor momenteel onderhandelingen gaande zijn tussen Bibliotheek.nl en de grote platenmaatschappijen. Het groeiende aantal Spotifygebruikers zal gedurende die periode alleen maar meer gewend raken aan de dienst, die alleen maar aan functionaliteit wint als de ontwikkeling van apps op stoom raakt. Het vaak gehoorde argument dat het Spotify, in tegenstelling tot
Muziekweb, ontbreekt aan metadata en aanvullende content, is niet meer geldig. Vooral de toegevoegde functionaliteit van Last.fm is wat dat betreft waardevol. Omdat Spotify zo langzamerhand is uitgegroeid tot dé
streamingdienst op de Nederlandse markt ben ik er een voorstander van ook als bibliotheken een app te ontwikkelen. Wat dat betreft wordt een volledig ander, maar wellicht veel vruchtbaarder, pad bewandeld dan het geval was toen een halfjaar geleden met Spotify werd gesproken over een samenwerking. We brengen de dienst namelijk niet naar de bibliotheekgebruiker (wat toen het plan was), maar bereiken in theorie alle Nederlandse Spotifygebruikers. De invulling van de app zou wat mij betreft in de categorie
Rolling Stone en
Pitchfork moeten vallen: een inzet dus op
curated content, waarbij muziekbibliotheekmedewerkers recensies en besprekingen beschikbaar maken. Dat daarnaast verder wordt gewerkt aan de thuisgebruikversie van Muziekweb vormt daarbij geen enkele belemmering. Ik vraag me echter in alle eerlijkheid af of daarvan in groten getale gebruik gemaakt gaat worden. Persoonlijk heb ik mijn keuze al gemaakt.
Tekst: Jeroen de Boer