HomeRubriekenArtikel
voetnoot

QR-code: digitale toegangspoort tot web

Jan de Waal
19-04-2011
QR-code: digitale toegangspoort tot web
Steeds vaker duiken de zwart-witte QR-blokjes op in tijdschriften, kranten en op affiches. Iedereen met een smartphone met camera, zoals iPhone, Android of BlackBerry, kan deze Quick Response-codes lezen. Maar wat zijn QR-codes en wat heb je eraan? Een verkenning van de mogelijkheden. 
Een QR-code heeft tot doel om op eenvoudige wijze vanaf papier of object tot digitale informatie te komen. In plaats van bijvoorbeeld ingewikkelde URL's of codes over te typen, is het nu voldoende om een afbeelding met je telefoon te scannen, waarna deze informatie wordt getoond. Een pc of mac met camera kan ook QR-codes lezen. De QR-code is een digitale toegangspoort tot het web.
Wie een QR-code uitleest, komt vaak bij een internetadres uit. Er is echter veel meer mogelijk en men kan de code koppelen aan allerlei diensten, zoals: Google Maps, kalendergegevens, visitekaartje, e-mailadres, Twitter of Facebook, telefoonnummer, sms, een tekstbestand of een WiFi, om slechts een aantal toepassingen te noemen die het laatste jaar opgang hebben gemaakt. De eenvoud is de kracht van het gebruik.
QR-codes zijn in 1994 in Japan ontwikkeld en werden toegepast in de auto-industrie om onderdelen te sorteren. Sinds 2006 zijn ze vrij beschikbaar als open source-product. In Nederland is de populariteit ervan vanaf 2008 toegenomen en met ingang van 2010 lijken ze echt te zijn doorgebroken. Deze doorbraak heeft voornamelijk te maken met het feit dat steeds meer telefoons zijn uitgerust met een camera, internet en eenvoudig programma’s of apps om te downloaden.

QR-codes zelf gratis maken
Overal op internet zijn QR-generators te vinden: online tools om gratis een QR-code te ontwerpen. Even een internetadres intypen en men krijgt een blokje code. Deze is eenvoudig te downloaden of van het scherm te ‘grabben’ en in een folder te plaatsen. Simpel, maar wat dan?
Natuurlijk kun je zelf snel iets in elkaar prutsen. Wie zich er even in verdiept, kan er redelijk snel een mooi product van maken. Maar bedenk wel dat de codes vooral gelezen worden door mobiele telefoons, dus ontwerp een mobiele site. Is de code te klein, dan is deze moeilijk leesbaar. Denk na over de juiste toepassing voor de code: internet url, locatiecode of extra tekst of allemaal gecombineerd? En dan heb je nog niet eens gebruikerscijfers aan de code gekoppeld. Ondanks deze bezwaren gewoon uitproberen.

QR-codes in de bibliotheek
Mogelijke toepassingen van QR-codes door bibliotheken zijn:
  • Een puzzeltocht cq game door de bibliotheek en de collectie uitzetten voor scholieren, waarbij men diverse mogelijkheden van de QR-code benut: tekst, url, sms, locatie et cetera.
  • Activiteitenfolder & affiche met url naar website.
  • In de catalogus tonen, zodat gebruikers titels als favorieten op hun mobiel kunnen bewaren of uit de juiste kast kunnen pakken.
  • Collectie of aanwinstenlijst bij een materiaalpresentatie.
  • Toegang geven tot WiFi of specifieke websites in de bibliotheek.
  • Expositie over QR-codes in de bibliotheek organiseren.
  • Twitter, Facebook, YouTube koppelen aan QR.
  • Gevelreclame.
  • Een QR-code in boeken plakken om de gebruiker naar meer informatie te leiden op de eigen site.
  • Visitekaartje, toegangskaartje.
  • De ultieme fan ontwerpt zijn bibliotheek als een QR-code.
Er zijn al bibliotheken die QR-codes gebruiken op affiches, folders en dergelijke. De Bibliotheek Eindhoven is een puzzeltocht aan het voorbereiden. Er is meer mogelijk.
Landelijk zou allerlei informatie over boeken, schrijvers en activiteiten gekoppeld kunnen worden aan QR-codes. Dat wil zeggen dat bij het inwerken van bibliotheekmaterialen standaard een QR-code in het boek wordt geplaatst, of de uitgevers doen het zelf al.
Bij het grote publiek bestaat nog veel onbekendheid rondom de QR-codes. Voor bibliotheken ligt hier een mooie educatieve rol om informatie over het fenomeen QR-code te verstrekken, bijvoorbeeld door er exposities over te organiseren. Bibliotheken zouden ook educatieve puzzeltochten kunnen ontwikkelen op basis van bibliotheekmaterialen.

Graag verneem ik over meer toepassingen van de QR-code om mogelijk samen met bibliotheken nieuwe producten op basis van QR-codes te ontwikkelen.

Meer informatie
Deze informatie is gebaseerd op een PowerPoint-presentatie met meer beeldmateriaal en links, die gratis te downloaden of te lezen is op Slideshare:
http://www.slideshare.net/digibieb/qr-codes-in-de-bibliotheek-of-onderwijs
- QR-codes:
http://nl.wikipedia.org/wiki/QR-code
- QR-Codes generators:
http://keremerkan.net/qr-code-and-2d-code-generator/
http://zxing.appspot.com/generator/
- QR-codes readers:
http://blog.qr4.nl/Mobile-QR-Code_Readers.aspx
- QR-codes in onderwijs en onderzoek. Hoe kunt u ze inzetten? (PDF) (Rapport SURFnet)
- 40 Interesting Ways to Use QR Codes in the Classroom (Google Docs)
- Aanvullende informatie over het gebruik van QR-codes in de bibliotheek is hier te vinden.
- Bibliotheek Oss begon in oktober 2010 als eerste gebruik te maken van QR-codes gekoppeld aan de catalogus en kreeg daarin navolging van verschillende andere bibliotheken.
- Een buitenlands voorbeeld van een bibliotheek die QR inzet bij een game gekoppeld aan de collectie is de New York Public Library, met de scavenger hunt game Find the Future .



Tekst: Jan de Waal
Beeldmateriaal: Jan de Waal

www.twitter.com/digibieb 
QR Twitter Jan de Waal



Reacties op dit artikel (3)

Jan de Waal
2-5-2011 13:21
 Mooi voorbeeld van QR puzzeltocht door een Amerikaanse bibliotheek:
http://www.thedaringlibrarian.com/2011/03/qr-code-quest-library-scavenger-hunt.html

Welke bibliotheek in Nederland organiseert zoiets ook?

Alike Last
22-4-2017 11:59
 Beste Jan
Je hebt dit artikel alweer 6 jaar geleden geschreven. Ik heb een vraag: ik ben docente Frans en ik leen veel boekjes uit aan mijn cusrsisten maar ik raak er helaas ook veel kwijt. Brainstormend met iemand leek het ons handig om de boeken ve qr code te voorzien zodat de cursisten die kunnen scannen met hun mobiel zodat ze het kunnen lenen. Maaf dan moet er ook iets gebeuren waardoor ik kan zien wie wat geleend heeft. Moet ik dan ook alle cursisten voorzien ve persoonlijke qr code zodat ze die en die vh  oek scannen? Bestaan hier al systemen voor? Ook voor kleinverbruikers? Betaalbaar? Alvast bedankt voor je reactie! HG Alike Last Vrolijk & Frans, taal leren met plezier






 
Jan de Waal
24-4-2017 19:52
 Je moet anders omdenken bij de eenvoudigste oplossing: De docent moet de QR code uitlezen en niet de cursist. In dit geval print je een QR op een sticker, die weer je op een boekje plakt.

De eenvoudigste manier is dat je op de boekjes een eenvoudige QR code plakt (in de code zit de naam van het boekje) en als je het boekje uitleent de docent het boekje scant en dan nog de naam van de cursist erbij invult. Google heeft hiervoor een handige app https://chrome.google.com/webstore/detail/qr-code-generator/lofihghpipjlmpcnigcopahlpaopcoaa die samenwerkt met Google spreadsheet. Zie YouTube filmpje https://www.youtube.com/watch?v=Sc1XSZRwiXU

Je kan ook voor iedere cursist een eenvoudige QR code aanmaken, in de QR code zit de naam van de cursist en deze plak je op een boekje.

De combinatie QR met een spreadsheet is wel handig als er voor veel personen of producten iets afgehandeld moet worden.

Een gratis code aanmaken, wel registratie verplicht kan op http://www.visualead.com/dut/qr-code-generator/ of de genoemde Google app Iedere aanbieder heeft weer andere mogelijkheden

Je kan ook een Dynamic QR Code gebruiken, voor deze dienst moet je vaak betalen of een abonnement afsluiten zoiets kan bij http://nl.qr-code-generator.com/ Bij een Dynamic QR Code kan je de inhoud wat de code wilt registreren aanpassen.


Je kan ook de boekjes als een pdf aanbieden en met een speciale pdf-QR code (abonnement) de boekjes verspreiden.

Maar je kan natuurlijk ook gewoon de boekjes verkopen of vooruit laten betalen en dan in een schriftje bijhouden wie wat leent en worden ze niet terug gebracht, krijgt men zijn geld ook niet terug. Verder zijn er natuurlijk ook nog mogelijkheden om je boekje als een e-book (epub) aan te bieden: dan is het online goed leesbaar op een iPad, mobiel of PC/MAC. Nadeel pdf is handig om te printen niet om op een mobiel te lezen.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gastblog

Chris De Stoop Wim Keizer

Een Vlaamse schrijver en journalist die ik bewonder is Chris De Stoop (Chris de Stoop op z’n Nederlands). Hij reisde de hele wereld af voor indringende reportages over de gevolgen van genocide, terrorisme en vrouwenhandel. Maar hij schreef ook prachtige boeken over de teloorgang van het... Lees verder