HomeRubriekenArtikel
voetnoot

Veel Britse bibliotheken in voortbestaan bedreigd

Eimer Wieldraaijer
28-01-2011
Veel Britse bibliotheken in voortbestaan bedreigd
 Wie een bezuiniging voor de kiezen krijgt, kan twee dingen doen: deze gelaten over zich heen laten komen of actie ondernemen. De bibliotheek van Stony Stratford, behorend tot de Engelse gemeente Milton Keynes, koos voor de tweede optie en zette een actie op touw, op Facebook.
Als antwoord op de aangekondigde gemeentelijke kortingen riep de bibliotheek haar klanten op niet een of twee, maar het maximale aantal van vijftien boeken per keer te komen lenen. Aan die oproep werd massaal gehoor gegeven. Binnen de kortste keren hadden bibliotheekleden alle 16.000 voorradige boeken mee naar huis genomen. Via deze ludieke actie hoopt de bibliotheek aan de plaatselijke politiek duidelijk te maken welke cruciale rol zij speelt als maatschappelijk-culturele voorziening.
Lege boekenplanken als symbool van de kloof tussen beter bedeelden die wel en minder bedeelden die geen toegang tot kennis en informatie hebben; het is een beeld dat de Engelse pers gretig heeft opgepikt. Diverse media berichtten over de assertieve bibliothecarissen die zich de kaas niet van het brood laten eten. Zo citeert één dagblad een bibliotheekbezoeker die verontwaardigd laat weten: ‘Dit is de enige instelling waar je zowel vijfjarigen als negentigjarigen aantreft. Het is van de zotte dat men overweegt deze plek te sluiten. In plaats van de deuren dicht te doen, zou men er juist naar moeten streven meer publiek hierheen te krijgen.’
Het publicitaire succes van de actie is niet in het minst te danken aan de website Facebook, waar de bibliotheek haar actie op touw zette. Om de bieb een steuntje in de rug te geven, trokken de 6000 inwoners van Stony Stratford in groten getale naar de bibliotheek met als gevolg dat het gemiddelde aantal uitleningen op het hoogtepunt van de actie welgeteld 378 boeken per uur bedroeg. Volgens de dienstdoende bibliothecaris een veelvoud van het gebruikelijke aantal. In haar eigen woorden: ‘The amount of support is just staggering'. Binnen een week waren alle boeken weg. Er staan alleen nog maar lege kasten.’



Drastische bezuinigingen
Inmiddels telt de Facebook-pagina vele honderden vrienden. Ook op de schriftelijke en online petitie wordt grootscheeps steun uitgesproken aan de onder vuur liggende bibliotheek in Milton Keynes, waar minimaal twee van de tien bibliotheekfilialen zouden moeten sluiten. Dit voornemen maakt deel uit van de bezuinigingsplannen, die erop neerkomen dat de circa tachtig kilometer boven Londen gelegen gemeente in 2011/12 26 miljoen pond zal moeten besparen en in de drie jaren daarna telkens dertig miljoen pond.
In deze drastische ombuiging staat Milton Keynes niet alleen, want net als in ons land worden de Engelse bibliotheken geteisterd door grootschalige kortingen, die een ware kaalslag dreigen aan te richten in de sector. De klap komt des te harder aan, omdat niet alleen de gemeentelijke overheid, maar ook de nationale regering van conservatieven en liberaal-democraten de geldkraan steeds verder dichtdraait. De situatie is zo nijpend dat her en der op het eiland bibliotheken opgedoekt worden. Negatieve uitschieter is het eiland Wight waar negen van de elf vestigingen op de tocht staan. In totaal dreigt in 2011 het doek te vallen voor 373 bibliotheken en 32 bibliobussen. Voor het complete actuele overzicht zie:
http://publiclibrariesnews.blogspot.com.

Overheidsbeleid
Dat de Britse bibliotheken weinig heil te verwachten hebben van de landelijke overheid, bewijst de uitspraak van Roy Clare, chief executive of the Museums, Libraries and Archives Council en als topambtenaar verantwoordelijk voor de sector. In de Engelse media liet hij zich ontvallen dat de huidige openbare bibliotheek er toch alleen maar is voor ‘privileged white middle class people’. ‘Complete and utter nonsense’, aldus Johanna Anderson, woordvoerster van een landelijk actiecomité.
Wat voor extra onrust zorgt, is het feit dat de regering overweegt om de bibliotheekwet, die gemeenten verplicht tot het in stand houden van minimaal één volwaardige bibliothecaire voorziening, binnen afzienbare tijd te schrappen. Argument: met de komst van internet en dankzij sociale ontwikkelingen, is de noodzaak van de openbare bibliotheek verdwenen. Ed Vaizey, schaduw-minister van Cultuur, reageerde als volgt: ‘Bibliotheken zijn en blijven een lokale voorziening van eminent belang. Niettemin wil deze regering de wet “to provide a comprehensive and efficient library service” bij het grof vuil zetten. Dit is een directe bedreiging voor de toekomst van elke openbare bibliotheek in dit land. Het plan is een aanval op alles en iedereen die van boeken en lezen houdt.’
In het afgelopen decennium hebben 200 Engelse bibliotheken al het loodje gelegd. Op dit moment telt het land nog 2870 bibliotheken. Gevreesd wordt dat bij ongewijzigd beleid zeker 800 bibliotheken zich direct in hun voortbestaan bedreigd zien.

Steun
De bibliotheken hebben recent ook steun gekregen uit tamelijk onverwachte hoek. The Bookseller, het vakblad voor de boekenbranche, heeft op 22 januari een campagne gelanceerd om te protesteren tegen de bezuinigingen op de bibliotheken. In het kader van deze campagne, Fight for Libraries gedoopt, is onder andere een Facebook-account in gebruik genomen. Ook is een special Twitter-account aangemaakt. 
The Bookseller is niet de enige die zich in het debat over de bibliotheekbezuinigingen gemengd heeft, de golf van protest lijkt aan te zwellen. Zo is 5 februari al uitgeroepen tot  Save Our Libraries Day, met een ‘carnival of resistance’ tegen tientallen bibliotheeksluitingen. 
Een tweet met de hashtag #savethelibraries van een onderwijzeres uit Shropshire leidde onverwacht tot een sneeuwbaleffect, waardoor het onderwerp zelfs even op plaats twee terechtkwam in de lijst van world trending topics. 
Supportgroepen, zoals Voices for the Library, zijn de berichten over (dreigende) sluitingen gaan verzamelen en hebben die in kaart gebracht, wat een redelijk alarmerend beeld oplevert. 

Tekst: Eimer Wieldraaijer






Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Gastblog

Gids Marina Polderman

Veel woorden werden de afgelopen weken gewijd aan de column van Annemarie van Gaal in het Financieele Dagblad en het feit dat ze is uitgenodigd om als gids op te treden tijdens de werkconferentie ‘De koers bepalen! Ondernemende bibliotheken op reis’. Een collega uit het land mailde me met de... Lees verder