HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
Vierde deel essay NOBB: ‘Het continuüm van het bibliotheekvak’
Wim Keizer
09-08-2017
Welke doorgaande lijnen zijn zichtbaar in het bibliotheekwerk en hoe zorgen de bibliotheken er voor dat zij die borgen? Welk continuüm ligt ten grondslag aan het bibliotheekvak? Deze vragen zijn het uitgangspunt in het pas verschenen vierde deel van het essay ‘Over bibliotheken en betrokkenheid’, dat samen met de drie eerste delen te vinden is op de website van de Noord Oost Brabantse Bibliotheken (NOBB).
Deel 4 (pdf) heet ‘Het continuüm van het bibliotheekvak’. Hiermee vervolgen de auteurs, Gio van Creij, Hans van Duijnhoven, Mari Nelissen en Marina Polderman, allen werkzaam bij de NOBB, hun ‘struikeltocht’ op zoek naar het belang van de openbare bibliotheek en de verwoording daarvan. Zij zijn ervan overtuigd dat het thema ‘het continuüm van het bibliotheekvak’ van belang is, omdat volgens hen trends de boventoon lijken te voeren. ‘Nu is er niks mis met het volgen van trends en daar zo veel mogelijk als bibliotheek op te willen inspelen, maar tegelijk zijn wij van mening dat het belangrijk is om te proberen de kern van ons vak niet uit het oog te verliezen. Juist om een betrokken bibliotheek te zijn en te blijven.’

Dialoog
Het doel van de essayreeks is om een gesprek, een dialoog, op gang te brengen. ‘Tussen en met vakgenoten in de bibliotheeksector en daarbuiten. Ook horen wij graag de visie van onze bezoekers op hun bibliotheek van de toekomst,’ zo meldt de NOBB-site.

Betrouwbaarheid en inzicht
In het continuüm van het bibliotheekvak zien de auteurs als ontwikkelingen dat betrouwbaarheid van informatie langzaam maar zeker opnieuw een issue aan het worden is en dat het aan bibliotheken is om hier een positie in te nemen. Ook zien zij dat een antwoord op de vraag hoe bibliotheken als publieke instelling omgaan met nieuwe betaalmuren op internet en een overaanbod van informatie nog in de kinderschoenen staat. Verder vinden zij dat inzicht bieden belangrijker is geworden dan het distributieproces, waar bibliotheken in de twintigste eeuw een glansrol in hadden. Ontmoeting (met kwaliteit, dus meer dan koffie drinken) is volgens de auteurs een belangrijke functie geworden, waarbij de collectie (en de omgang hiermee) in de NOBB steeds het uitgangspunt is. Programmering (waar deel 3 van het essay aan gewijd werd) vinden zij belangrijk om mensen wegwijs te maken in argumenten en standpunten. Tot slot stellen de auteurs de vraag hoe bibliotheken zullen omgaan met de toenemende beeldcultuur in de samenleving. ‘Gaan we ons meer richten op beeldmateriaal of houden we vast aan “de tekst” (en dus aan leesbevordering)? Nadenken hierover staat nog in de kinderschoenen,’ zo eindigt het vierde deel.

Waarde
Deel 1, De bibliotheek (pdf), waar ook Jocyce Sternheim aan meewerkte, verscheen in 2013 en wordt in deel 4 samengevat met de tekst: ‘We wilden een zoektocht inzetten, omdat het niet zozeer gaat om de vraag of er in de toekomst nog een bibliotheek is, maar om de vraag: welke bibliotheek en waarom? Op basis van de eeuwigheidswaarde die een bibliotheek omvat, namelijk lezen, leren en informeren. We stelden onszelf de vraag wat nu de waarde van een bibliotheek is. We kwamen uit bij betrokkenheid; betrokken bibliotheken die staan voor actieve deelname aan de gemeenschap. Bedoeld om het individu te laten nadenken over zijn plaats in de wereld, over de vraag hoe hij zich verhoudt tot de andere subjecten in de wereld, tot het gezicht van de ander. De waarde van de bibliotheek, zo concludeerden we, is dat de bibliotheek ontsluiert, een brug bouwt tussen object en subject. Door middel van lezen, leren en informeren.’

Kennis centraal
Het tweede deel (pdf), verschenen in 2014, heet De bibliothecaris. Volgens de samenvatting in deel 4 ging het in op de vraag wat de (nieuwe) taken van de bibliothecaris zijn om zo’n betrokken bibliotheek in de eenentwintigste eeuw te vormen. ‘We keken naar de diverse nieuwe veranderende taken van een bibliothecaris in die nieuwe bibliotheek. Daarvoor is bovenal kennis van de collectie, in brede zin, een vereiste. Maar als kennis centraal staat in een betrokken bibliotheek, dan zul je daar ook je medewerkers op moeten (kunnen) werven en selecteren. Alleen waarom wordt in de cao dan vooral managementkennis vaak hoog beloond? Dat blijkt een lastig spanningsveld.’

Verhaal achter het nieuws
Deel 3, De programmering (pdf) kwam uit in 2016. De samenvatting zegt: ‘Programmeren is een manier van het ontsluiten van de collectie en biedt een kader om de vijf functies zoals vastgesteld in de bibliotheekwet uit te voeren. De kernelementen van de programmering kwamen aan bod: het jaarthema, de lokale agenda en de collectie (met daarbinnen de communities waarin we de collectie gebruiken).’
De redenen om te kiezen voor programmering zijn dat deze een kader biedt om de vijf functies uit te voeren en dat de bibliotheek hiermee samenhang wil bieden door een consistent (en duurzaam) verhaal te bouwen, waardoor niet alleen aandacht aan de (vluchtige) actualiteit wordt geboden. De bibliotheek wil het publiek stimuleren het heden te begrijpen door ook het verleden te kennen. ‘We willen als bibliotheek het verhaal achter het nieuws helpen begrijpen. Door mensen te stimuleren een (lees)inspanning te leveren. De vorm van de geprogrammeerde bibliotheek past perfect bij de eeuwigheidswaarde van de bibliotheek: het jaarthema, de lokale agenda, de collectie en het vakmanschap van onze medewerkers zijn de elementen die er samen voor zorgen dat we ons publiek stimuleren om zich persoonlijk te ontwikkelen.’

Functies
In deel 2 en 3 staat Gio van Creij genoemd als bibliothecaris en directeur/bestuurder bij de NOBB, Hans van Duijnhoven als bibliothecaris en bibliotheekmanager bij dezelfde bibliotheek, Mari Nelissen als bibliothecaris en voorzitter van de Raad van Bestuur en Marina Polderman als specialist bibliotheekvernieuwing en lid van de Innovatieraad van de Koninklijke Bibliotheek.
In deel 4 is Nelissen strategisch adviseur en hebben de andere drie nog dezelfde functies. Desgevraagd zegt Nelissen dat hij ingaand 1 mei 2017, op eigen initiatief, besloten heeft van functie te veranderen.

Tekst: Wim Keizer


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

Een discussie over inzet van vrijwilligers wordt niet gevoerd, maar is wel nodig
Eens
Oneens
Jouke Bethlehem (Bibliotheken Noord Fryslân) merkt op dat er nauwelijks enige discussie gevoerd wordt over de inzet van...
Lees meer en geef uw mening