HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
Tariefpakket e-books vastgesteld en door minister goedgekeurd
Wim Keizer
02-11-2016
Minister Jet Bussemaker van OCW heeft 31 oktober ingestemd met het door het Algemeen Bestuurscollege van de Koninklijke Bibliotheek (KB) op 22 september goedgekeurde tariefpakket voor het lenen van e-books bij de landelijke digitale bibliotheek. Dat heeft Hildelies Balk-Pennington de Jongh, hoofd Marketing & Diensten bij de KB, de openbare bibliotheken laten weten. 
Belangrijkste onderdeel van het pakket is dat leden van openbare bibliotheken die niet alleen gebruik willen maken van diensten van hun eigen fysieke bibliotheek maar ook e-books willen lenen van de landelijke digitale bibliotheek in 2017 en 2018 minimaal 42 euro voor hun lidmaatschap zullen moeten betalen. Zoals eerder werd gemeld, zijn er in overleg met een door de KB ingestelde 'werkgroep lokaal digitaal' enkele uitzonderingen aangebracht. Er mag een kennismakingsabonnement van minimaal 21 euro worden gehanteerd dat recht geeft op lenen van zes e-books per jaar. Ook mag er een actietarief worden ingevoerd (maximaal een jaar durend en leidend naar een gecombineerd lidmaatschap). Bibliotheken mogen in overleg met hun gemeente(n) op een gecombineerd lidmaatschap voor fysiek en digitaal lenen korting geven aan minima. En verder is er voor jeugdleden t/m 17 jaar een gratis e-bookspakket samengesteld. De KB heeft de varianten vastgelegd in een naar de bibliotheken gezonden notitie d.d. 22 september 2016 (pdf).

Schermutselingen
Met de goedkeuring door OCW is er vooralsnog een einde gekomen aan de schermutselingen tussen de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) en de KB over dit onderwerp.

Uitgangspunten
Op 19 mei 2016, tijdens een KB-OB-dag, maakte de KB bekend naar het minimumtarief van 42 euro te willen voor een fysiek lidmaatschap dat ook recht geeft op het landelijk lenen van e-books. Voor de jeugd zouden oplopende tarieven worden ingevoerd.
In de VOB-ledenvergadering van 16 juni werd opgemerkt dat het laatste woord hierover nog niet gesproken is.
Begin juli formuleerde het VOB-bestuur twee uitgangspunten: geen financiële belemmeringen voor jongeren en ruimte voor maatwerk in tarieven, o.a. met het oog op de minima.
Eind juli kwam de KB met een in overleg met de werkgroep lokaal digitaal gemaakt aangepast voorstel, met de al genoemde uitzonderingen op het standaard-minimumtarief van 42 euro.
In een brief van 1 september 2016 liet de VOB weten het voorstel doordacht en evenwichtig te vinden, maar bezwaren te hebben tegen het proces van totstandkoming. Ook werden er vijf uitgangspunten gemeld.

Zelfstandige functies
In haar reactie van 13 september verklaarde Hildelies Balk dat de digitale bibliotheek een zelfstandige functie in het digitale domein heeft, zoals de lokale bibliotheek een zelfstandige functie heeft in een gemeente. ‘Die functies zijn niet uitwisselbaar: het digitale alléén zien als een toevoeging aan het lokale doet het digitale geen recht, zoals het lokale zien als een toevoeging aan het digitale, het lokale geen recht doet,’ schreef Balk. Ze zei over de combinatie fysiek en digitaal: ‘De KB stelt daarmee niet de tarieven voor lokale lidmaatschappen vast – dit blijft uiteraard voorbehouden aan de lokale bibliotheken – maar eist wel dat abonnementen waar (ook) het volledige digitale aanbod deel van uitmaakt minimaal aan het door de KB vastgestelde en door de minister goedgekeurde tarief van 42 euro voldoet.’ Zij kondigde ook aan dat de huidige landelijke bibliotheek (met de site www.bibliotheek.nl) niet het eindpunt is: ‘Wij willen graag een brede digitale bibliotheek vormen, die kansen biedt voor iedereen: de nationale digitale bibliotheek. Die is breder dan het aanbod van openbare bibliotheken en wordt ook met een breder netwerk van universiteitsbibliotheken en nationale erfgoedinstellingen gerealiseerd. Wij zien dit tegelijkertijd als een bijdrage aan het netwerk van openbare bibliotheken waar wij deel van uitmaken. De openbare bibliotheken zijn lokaal veel breder dan de digitale bibliotheek; zo vullen we elkaar als netwerk aan.’

Vragen en antwoorden

Op de niet-openbare website www.metdekb.nl staan 35 vragen en antwoorden over het nieuwe tariefpakket vermeld. Eén zo’n vraag is: ‘Heeft dit tariefpakket gevolgen voor het e-bookaanbod?’. Het antwoord luidt: ‘Tijdens de totstandkoming van het pakket hebben we geprobeerd rekening te houden met de wet en de belangen van alle betrokkenen (klanten, bibliotheken en uitgevers). We hebben de wensen van de bibliotheken gehoord en zijn hier zoveel mogelijk aan tegemoet gekomen. De KB heeft echter ook de plicht om te zorgen dat het e-bookaanbod van bibliotheken niet marktverstorend is. Wij denken met deze tariefstelling een pluriform e-bookaanbod te kunnen behouden, maar verwachten wel dat er titels uit de collectie zullen verdwijnen, omdat niet alle uitgevers zich zullen kunnen vinden in dit voorstel.’
Een andere vraag is: ‘Waarom vallen niet alle “Young adult”-e-books binnen het gratis jeugdlidmaatschap?’ Het antwoord: ‘Het gratis aanbieden van juist al deze titels als e-books wordt door de uitgevers als zeer marktverstorend ervaren, waardoor we het meeste risico lopen op het wegvallen van uitgevers.’
 
Tekst: Wim Keizer


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

Een discussie over inzet van vrijwilligers wordt niet gevoerd, maar is wel nodig
Eens
Oneens
Jouke Bethlehem (Bibliotheken Noord Fryslân) merkt op dat er nauwelijks enige discussie gevoerd wordt over de inzet van...
Lees meer en geef uw mening