HomeNieuwsNieuws uitgelichtBericht
voetnoot
Jaarverslag SIOB 2011: geen reserves voor Bibliotheek op School en Zeevarenden
Wim Keizer
30-07-2012
Het SIOB had over 2011 een overschot van € 575.499. Dit blijkt uit het op de SIOB-site gepubliceerde jaarverslag 2011 (PDF). Uit het jaarverslag blijkt ook dat OCW het SIOB niet heeft toegestaan om een groot deel van de reserves (inmiddels ca. € 4,5 miljoen) te gebruiken voor het project Bibliotheek op school en voor de Bibliotheek voor Zeevarenden.
Het SIOB heeft in 2011 uit zijn besteltakenbudget voor 'Digitale innovatie' € 2,1 miljoen bijgedragen aan Bibliotheek.nl, voor twee projecten, namelijk mediacampagne en projectaanbesteding Open Index. Uit het begrote bedrag van € 2.390.000 is verder geld besteed aan een projectsystematiek volgens welke SIOB en Bibliotheek.nl gaan werken. Ook is onderzoek uitgevoerd voor het visietraject. Er bleef € 42.000 over. 

Overschot in 2010 en 2011
In 2010 hield het SIOB van het toen begrote bedrag van € 2,4 miljoen voor digitale innovatie € 2,3 miljoen over, o.a. omdat Bibliotheek.nl geen beroep had gedaan op deze gelden.
In het totaal bleek dat het SIOB in 2010 € 3,6 miljoen niet besteed had op een besteltakenbegroting van € 6,2 miljoen (exclusief Aangepast lezen, waar € 11,3 miljoen mee gemoeid is). Het SIOB gaf als verklaring dat 2010 een startjaar was. Toevalligerwijs viel het grote overschot samen met het advies van de Raad van Cultuur uit 2011 om het besteltakenbudget van het SIOB ingaand 2013 te halveren. Een groot deel van het in 2010 overblijvende bedrag werd toegevoegd aan 'het bestemmingsfonds van het ministerie van OCW'.

Van het overschot over 2011 (€ 575.499) wordt ca. € 10.000 toegevoegd aan het eigen vermogen en ca. € 565.000 aan het algemene bestemmingsfonds van OCW (waarvan er inmiddels naast deze nog twee zijn: Aangepast lezen en Frictiekosten),
Het jaarverslag 2010 meldde dat met OCW zal worden overlegd over de inzet van het bestemmingsfonds om de doelstellingen uit de programma’s te realiseren.
Uit het jaarverslag 2011 blijkt echter dat het SIOB niet vrij is zelf te beschikken over de aanwending uit de OCW-bestemmingsfondsen, ook al gaat het voor het SIOB in feite om een subsidie voor drie jaar (2010 t/m 2012).

Geen toestemming
Het jaarverslag zegt: 'Op 4 november 2011 heeft het SIOB verzocht om het bestemmingsfonds van het ministerie van OCW aan te wenden voor een aantal doeleinden (o.a. project de Bibliotheek op school en Zeevarenden). Op 21 november 2011 is de regeling “Frictie- en transitiekosten culturele basisinfrastructuur 2009-2012” gepubliceerd. Hierin staat dat toestemming voor aanwending van het bestemmingsfonds voor andere doeleinden dan het bestrijden van frictiekosten wordt onthouden. Op 30 januari 2012 heeft de staatssecretaris schriftelijk laten weten niet akkoord te gaan met de door het SIOB voorgestelde inzet.'
Het SIOB heeft per 31 december 2011 ruim € 4,5 miljoen aan reserves, waarvan een heel groot deel dus alleen aan frictiekosten mag worden besteed. Het SIOB heeft becijferd feitelijk ongeveer € 890.000 aan frictiekosten te verwachten, waar een apart bestemmingsfonds voor gevormd is, naast het algemene fonds (waar bijna € 3 miljoen in zit) en het fonds Aangepast lezen (waar ruim € 560.000 in zit). OCW zal dus bepalen wat er met deze laatste twee bedragen gaat gebeuren.

Opsteker
In het inhoudelijk deel van het jaarverslag staat onder andere dat het voor het SIOB een opsteker is om ingaand 2012 de opdrachttaak voor digitale innovatie te krijgen, 'waarmee het instituut zijn positie in de bibliotheeksector kan versterken'. Het SIOB meldt dat hiermee de positie van het SIOB in het bestuur van Bibliotheek.nl is veranderd: 'De samenwerkingsrelatie met Bibliotheek.nl is veranderd in de aanloop naar de overdracht van de aansturing van Bibliotheek.nl van het ministerie van OCW naar het SIOB, in de vorm van een opdrachttaak in 2012. Het SIOB heeft ook zijn rol in het bestuur van Bibliotheek.nl gewijzigd door de formele relatie te verbreken met de leden die op aanwijzing van het SIOB in het bestuur zitting hadden.' 
Het gaat hier om Kurt de Belder, directeur van de Universiteitsbibliotheek Leiden, en Eric Eljon, commissaris bij het Commissariaat voor de Media.
(Op voordracht van de VOB zitten in het BNL-bestuur: Henriëtte de Kok, directeur Bibliotheek Midden-Brabant, en Eppo van Nispen tot Sevenaer, directeur van de CPNB. Voorzitter is Bas Eenhoorn, waarnemend burgemeester van Alphen a/d Rijn en adviseur).

Met de opdrachttaak is ca. € 17 miljoen van het OCW-innovatiegeld gemoeid, naast de jaarlijkse € 14,4 miljoen die het SIOB heeft aangevraagd voor zijn besteltaken (ca 10,8 miljoen voor Aangepast lezen, ca. 3 ton voor Zeevarenden en ca. 3,3 miljoen voor de besteltaken. Die 3,3 miljoen is het gevolg van de door Zijlstra toegepaste bezuiniging op de reguliere besteltaken. Over die bezuiniging zegt het jaarverslag: 'Onverwacht was de mededeling dat het SIOB vanaf 2013 een bezuiniging van 50 procent zou worden opgelegd. Hoe kan een instituut dat net start zich nu bewijzen als het daar de middelen niet voor krijgt?'

Model met SPN
Het SIOB meldt met de Stichting Samenwerkende PSO’s (SPN) een model te willen ontwikkelen voor een landelijk aangestuurde uitvoering van niet-digitale diensten (zoals de Bibliotheek op school, de retailformule en kennisdelen). 'Dit moet leiden tot een situatie waarin het SIOB de verantwoording neemt voor (ontwikkeling van) landelijk beleid en de SPN voor de bijbehorende uitvoering en beheer.'

Rol SIOB wetgeving
Het SIOB meldt een rol te hebben gespeeld bij de totstandkoming van de brief van staatssecretaris Zijlstra aan de Tweede Kamer over bibliotheekwetgeving (7 december 2011). 'Het SIOB wordt betrokken bij het uitwerken van de diverse onderwerpen die uiteindelijk voor wetgeving in aanmerking komen. Het SIOB is gevraagd de lead te nemen bij de volgende onderwerpen: één digitale bibliotheek, bekostiging e-content en nieuwe regels voor lidmaatschap en contributie. Uiteraard wordt het SIOB geacht alle stakeholders per onderwerp bij elkaar te brengen.'

Business cases
Er is een verslag per programma.
Bij Digitale innovatie staat meer over de afspraken met Bibliotheek.nl. Er is een vaste verantwoordingssystematiek met Bibliotheek.nl overeengekomen. 'Gestart is met het maken en beoordelen van busines cases voor alle projecten die de komende periode op stapel staan. Dat werpt inmiddels zijn vruchten af. Het verduidelijkt de rollen en de verantwoordelijkheden van opdrachtgever en -nemer en het is zichtbaar in de projectresultaten van Bibliotheek.nl. Daarnaast bouwt het SIOB kennis op en het benodigde netwerk om goed te kunnen oordelen over de verdere ontwikkelingen bij Bibliotheek.nl. Ook is het SIOB inhoudelijk en strategisch overlegpartner en adviseur van het ministerie van OCW over Bibliotheek.nl.'

Leiderschap
Bij Opleidingen staat dat met de VOB verkenningen zijn gedaan voor de vormgeving van een leiderschapsprogramma op directie- en managementniveau. 'De gedachte is om talentvolle professionals kennis te laten maken met de bestuurlijke aspecten van het besturen en runnen van een moderne bibliotheek.'
De contacten tussen SIOB en de Library School hebben in 2011 nog niet geleid tot verdere samenwerking.

Huysmans weg
Bij Onderzoek en kennisdeling staat dat Frank Huysmans zijn taak als programmamanager heeft neergelegd en dat het SIOB uitkijkt naar een onderzoeker om het programma te versterken.
Bij Maatschappelijke verankering wordt de bundeling van de bestaande onderwijsactiviteiten en -projecten voor primair onderwijs, in Bibliotheek op school, gemeld. Het gaat om integratie van leesbevordering en mediawijsheid.

Nog geen nieuwe standaarden keurmerk
Bij Certificering is gemeld dat er voorlopig geen nieuwe standaarden komen voor het keurmerk voor bibliotheeksystemen. Gewacht wordt tot de architectuur en landelijke (infra)structuur van Bibliotheek.nl meer vastliggen.
Er worden nog geen stappen gezet om tot certificering van PSO’s te komen, 'gezien de onduidelijkheid over de rol van PSO’s nu en in de toekomst'.

Tekst: Wim Keizer


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (0)

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie
 

Gerelateerde informatie

Peiling

Nederlandse bibliotheken gaan steeds meer lijken op IKEA-filialen
Eens
Oneens
In Bibliotheekblad nummer 3 2017 stelt bestsellerauteur Herman Koch liever boekhandels dan bibliotheken te bezoeken. 'Ik ben alleen in...
Lees meer en geef uw mening